آلزایمر

آلزایمر ، زمانی برای از دست دادن نداریم

تهران هفته جاری میزبان یك كنكره ملی در خصوص بیماری آلزایمر است كه شعار كاری خود را "زمانی برای از دست دادن نداریم" انتخاب كرده است. مطالعات "انجمن خیریه آلزایمر ایران " نشان می‌دهد كه بیش از ‪ ۱۸۲هزار بیمار آلزایمری در كشور وجود دارند كه بسیاری از آن‌ها و یا حتی افراد خانواده هایشان ، از این بیماری كمترین اطلاعاتی ندارند و اطلاعات جامعه پزشكی نیز دراین خصوص محدود است. آمار دریافتی ازانجمن خیریه آلزایمر ایران می‌گوید كه تنها ‪ ۷۰۰نفر از افراد مبتلا كه بیماری در آن‌ها شناخته شده تحت پوشش خدمات این نهاد خیریه هستند و شمار نامشخصی از كمك‌های سایر نهادها بهره‌مند می‌شوند و بقیه تحت پوشش هیچ‌گونه حمایتی نیستند. ابتلا به آلزایمر را شاید بتوان غم انگیزترین اتفاقی دانست كه ممكن است در زندگی یك فرد رخ دهد و ثمره سال‌ها تلاش و انبوه خاطرات او را، آن هم در زمانی كه انسان با یاد گذشته‌ها نیرو می‌گیرد، از بین می‌برد. این بیماری از كجا نشات می‌گیرد و چطور می‌شود باآن مبارزه كرد؟ این یقینا سوال عده زیادی است. در پایگاه اینترنتی "آلزایمر" در آمریكا ، آلزایمر " یك بیماری تحلیل برنده وپیش رونده قوای عقلانی سیستم عصبی مركزی‌انسان تعریف شده‌است كه منشا آن هنوز ناشناخته مانده ودرمان قطعی هم برای آن تا به حال كشف نشده‌است." در این بیماری تغییرات متعددی در مغز بیمار رخ می‌دهد كه باعث كوچك شدن مغز وازبین رفتن سلول‌های مغزی می‌شود وبه جای آن‌ها لكه‌های متعددی با اشكال خاصی به نام "پلاك‌های پیری " می‌نشیند. علامت دیگر بیماری وجود كلاف‌های ظریف مارپیچی شكل درسلول‌های مغزی است كه در نهایت سلول‌های سالم را از بین می‌برد و بیمار دچار "دمانس - زوال عقل" می‌شود.زوال عقل دراین بیماران تا به آنجا پیش خواهد رفت كه بیمار قدرت حافظه ، قضاوت ، استدلال و كنترل رفتار و احساسات خود را به تدریج از دست می‌دهد. هر چند كه علت اصلی آلزایمر ناشناخته است ، اما محققان عواملی مثل سن و پیشه خانوادگی را با این بیماری بی‌ارتباط نمی‌دانند. تحقیقات در انجمن خیریه آلزایمر ایران كه همراه با اطلاعات بیشتر در خصوص این بیماری روی سایت آن ارایه شده، نشان می‌دهد "اكثر افراد مبتلا به آلزایمر بالای ‪ ۶۵سال سن دارند و هر چقدر سن بالاتر می‌رود، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر می - شود." ازطرف دیگر،افرادی كه‌یكی ازوالدین، برادر و یا خواهرشان مبتلا بوده‌اند، شانس بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. اما در مجموع هیچیك از این عوامل به طور صددرصد موجب بیماری نمی‌شود. در سال‌های اخیر تعداد مبتلایان به آلزایمر در جهان روند رو به رشد داشته است. گزارش اخیر مجله تخصصی " لانت " چاپ آمریكا، حاكی ازآن است كه " در هر ‪ ۷ثانیه ، یك نفر در جهان به آلزایمر دچارشده و هر‪ ۲۰سال ، تعداد افراد مبتلا به این بیماری دو برابر می‌شود". گزارشی كه به سفارش "انجمن جهانی آلزایمر- ‪ " ADIتهیه شده ، تخمین می - زند كه "در حاصل حاضر ۲۴.۳ میلیون نفر در جهان مبتلا به آلزایمر هستند و هر سال ۴.۶ میلیون نفر به این تعداد اضافه می‌شود و تا سال ‪ ۲۰۴۰این رقم به ۸۱.۱ میلیون نفر خواهد رسید كه بیشتر آن‌ها ، ساكنان كشورهای در حال توسعه خواهند بود".این آمار هشداری است به تمام دولت‌های دنیا كه برنامه ریزی خود را به سمت اختصاص منابع مالی كافی به بهداشت و رفاه سالمندان سوق دهند، زیرا به گفته رییس هیات مدیره ‪ ، ADIآمارها نشان می‌دهد كه " ما با یك بمب ساعتی روبه رو هستیم." امسال صدمین سالگرد شناسایی نخستین مورد بیماری آلزایمراست.در این صدسال كارهای زیادی دردنیا در زمینه شناخت علل و علایم و درمان این بیماری انجام شده ، اما اگر شناخت از این بیماری از بین برنده درهمین حد بماند ، صد سال آینده بسیار ناامیدكننده خواهد بود. آلزایمر در همه افراد مبتلا ، روند رشد ثابتی ندارد. درست است كه بیماری آلزایمر در نهایت برتمام جنبه‌های زندگی فرد مثل فكر كردن، احساسات واعمال اثر می‌گذارد ، ولی این اثرات در افراد متفاوت است و بسیار دشوار است كه بتوان ترتیب علایم یا سرعت بیماری را در هر شخص پیش بینی كرد. با این وصف، آنچه مسلم است حتی در زمان پیشرفت بیماری كه شخص به تنهایی قادر به انجام كارهای شخصی خود نیست، فرد بیمار هنوز می‌تواند قدردانی خود را ابراز كند و احساساتی چون خوشحالی ، خشم ، ترس و عشق را نشان دهد.به‌همین جهت است كه با آگاهی از شخصیت بیمار و تجارب زندگی گذشته او، می - توان تدابیری اندیشید تا زندگی فعلی او از كیفیت خوبی برخوردارشود. پیشتر اشاره شد كه آلزایمر نوعی بیماری ناهمگن از نظر ژنتیكی است كه در تمام نژادها دیده می‌شود. آمارها نشان می‌دهد ‪ ۵درصد بیماران دچار بیماری خانوادگی باتظاهر زود هنگام، ‪ ۱۵تا ‪ ۲۵درصد دچاربیماری خانوادگی با تظاهر دیررس ، و ‪ ۷۵درصد مبتلا به بیماری تك گیر می‌باشند. پیمایش‌ها همچنین در ‪ ۱۰درصد موارد ، آلزایمر خانوادگی ، توارث اتوزومی غالب ، و بقیه چند عاملی را نشان می‌دهند. مهمترین یافته‌های شناختی بیماری آلزایمر، رسوب دو پروتئین رشته‌ای "پپتید بتا آمیلویید تاو " در مغز می‌باشند. در اكثر موارد ، بیماری آلزایمر در اشخاص مسن و در فاصله زمانی ‪ ۸تا‪ ۲۰سال به تدریج رشد می‌كند. قربانی این بیماری، ابتدا افت حافظه پیدا می‌كند و اغلب گم شدن حتی درخانه خود بیمار نیز پیش می‌آید و به‌مرو زمان ، بیمار جهت‌یابی خود را به شدت از دست می‌دهد تاآنجا كه اشخاص و حتی اعضای خانواده خود را نمی‌شناسد و هیجان‌های كودكانه نشان می‌دهد و از عهده نظافت خود و لباس پوشیدن بر نمی‌آید. سالمندانی كه‌ازبیماری آلزایمر یا از اختلال‌های حافظه‌ای سبك رنج می‌برند می توانند عادات خود را انطباق دهند. همه ما ، پیر و جوان می‌توانیم یك دفترچه یادداشت و یك مداد در جیب خود یا در كنار تلفن داشته باشیم و پیام -های خود را خیلی راحت در آن بنویسیم. ما حتی می‌توانیم یك تقویم به همراه داشته باشیم و رویدادهای پیش بینی شده، حتی كارهای روزمره را در آن بنویسیم.
اشخاصی كه از افت حافظه رنج می‌برند ، می‌توانند روی روزهایی كه سپری می‌شود ، خط بكشند. می‌توانند از داروهایی استفاده كنند كه مقدار آنها برای هر روز از هفته و ماه مشخص شده‌است. برقراری نظم روزانه و كمك گرفتن از وسایل كمك حافظه ، بسیاری از سالمندان را كه توانایی تشكیل خاطرات تازه ندارند ، از دشواری‌های حاد نجات می‌دهد.
متخصصان ‪ ADIتوصیه می‌كنند: اگر یكی از اعضای خانواده دچار این بیماری است ، حالت خصومت آنها را به خود نگیرد، محیط خانه را طوری تغییر دهید كه فرد بیمار دچار آسیب بدنی نشود. اگر مراقبت از یكی از اعضای خانواده كه دچار آلزایمراست را به عهده دارید ، از دیگران درخواست كنید تا بتوانید به خود استراحت دهید.از اینكه نیاز به استراحت و فراغت دارید،احساس گناه نكنید، حتی اگر بیمار از این مساله احساس رضایت نداشته باشد.
‪ ADIبه خانواده افراد مبتلا به آلزایمر همچنین سفارش می‌كند ، اگر گروه حمایتی برای خانواده این دسته از بیماران وجود دارد، به‌آن بپیوندید و اگر وجود ندارد ، به ایجاد آن اهتمام ورزید.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

میکروب و بیماری

مقدمه

میکرو ارگانیسمها قادرند سایر موجودات زنده را به انواع بیماریها مبتلا کنند. درک مبانی فیزیولوژکی و زیست شیمیایی بیماریهای عفونی منجر به یافتن راههای مناسب درمانی و ایجاد مصونیت در برابر بیماریها شده است. رابطه میکرو ارگانیسمها با سایر موجودات زنده از جمله انسان بر سه گونه است.

• گندروی : که از یاخته ها و بافتهای مرده یا ترشحات سطحی به عنوان منبع غذایی استفاده می‌کنند.
• همزیستی : که هر دو طرف از این رابطه بهره مند می‌شوند.
• انگلی : که به سود انگل و به زیان میزبان است.

تثبیت یا پایداری میکروبها در بدن منجر به بیماری آلودگی می‌شود. ولی کلمه آلودگی مترادف با بیماری نیست، میزان بیماری زایی میکروب را ویرولانس گویند که مبین قدرت آلوده کنندگی و شدت آسیب رسانی به میزبان است.

مراحل بیماری زایی میکروب

برای اینکه خاصیت بیماری زایی یک میکروب بتواند بروز کند باید مراحل زیر را طی کند.

1. ورود میکروب به بدن: این امر مستلزم عبور از پوست ، بافت مخاطی یا پوششی است که غالبا به صورت سدی در برابر حمله میکروبها عمل می‌کنند و گونه‌های بیماری زا و غیر بیماری زای برخی از میکروبها از نظر توان اتصال به یاخته میزبان با یکدیگر متفاوت‌اند.
2. غلبه بر سیستم دفاعی میزبان: یک میکروب بیماری زا ، برای آلوده کردن بدن باید دارای مکانیسمهایی باشد که بر دفاع بدن میزبان غلبه کند. این مکانیسمها شامل عوامل ضد بیگانه خواری نظیر داشتن کپسول و پروتئین M ، ترشح لوکوسیدین و کو آگولاس و غیره هستند.
3. بر خورداری از عوامل سمی نظیر انواع اندوتوکسین‌ها و اگزوتوکسین‌ها و برخورداری از عوامل گسترش دهنده نظیر دارا بودن آنزیم کلاژناز.

مقاومت میزبان

دفاع سطحی

دفاع سطحی با استفاده از عوامل مکانیکی مانند سرفه ، عطسه ، سالم بودن پوست و غیره است.

دفاع شیمیایی

دفاع شیمیایی از طریق ترشحات مخاطی ، عرق ، آب دهان ، اشک و غیره می‌باشد.

دفاع میکروبی

دفاع میکروبی در رقابت با سایر میکروبها بر سر مواد غذایی ، تغییرات PH و ترشحات متابولیسمی و غیره صورت می‌گیرد.

بیگانه خواری

بیگانه خواری به کمک یاخته‌های بیگانه خوار (گرانولوسیتها) و پیدایش التهاب و تورم ایجاد می‌شود. گرانولوسیتها به انواع نوتروفیلها ، ائوزینوفیلها ، بازوفیلها تقسیم می‌شود. گروه دیگری از یاخته‌های بیگانه خوار به نام اگرانولوسیتها شامل انواع لنفوسیتها و مونوسیتها هستند که در این دفاع نقش دارند.

ایمنی

ایمنی نوع ویژه‌ای از مقاومت است که اولا در طول زندگی فرد بر اثر تماس با مواد خارجی مشخصی ایجاد می‌شود، ثانیا اغلب در برابر یک نوع میکروب بیماری زا یا سم که محرک تولید آن بوده است، نقش حفاظتی دارد. همچنین موجب حفاظت در برابر عامل محرک ایمنی برای مدت طولانی است. ایمنی شامل ایمنی یاخته‌ای و ایمنی عمومی می‌باشد.

پادگن

هر ماده‌ای که بطور اختصاصی باعث پیدایش واکنش ایمنی ویژه‌ای در بدن شود، پادگن نام دارد. پادگنها از ترکیبات پروتئینی و پلی ساکاریدی هستند. پادگن می‌تواند به صورت محلول یا ذره‌ای و محرک واکنشهای ایمنی عمومی و ایمنی با واسطه یاخته‌ای باشد. ایمنی عمومی وابسته به ملکولهای مشخصی موسوم به پادتن است و پادتنها به نام کلی ایمونوگلوبین‌ها نامیده می‌شوند. ایمونوگلوبین‌ها بر مبنای خواص فیزیکی ، شیمیایی به 5 گروه IgA , IgM , IgG , IgD , IgE تقسیم می‌شوند.
در ایمنی با واسطه یاخته‌ای ، یاخته‌های ویژه‌ای به نام لنفوسیت‌های T شرکت دارند. نقاط پذیرنده در سطح یاخته‌های T پادتنهای ویژه‌ای شناسایی کرده و به آنها متصل می‌شوند. در اثر این عمل یاخته‌های T تحریک شده و شروع به تکثیر می‌کنند و در محل تراکم پادتنها جمع می‌شوند.

همه گیری (شیوع بیماری)

شیوع بیماری به ایمنی فردی ، تعداد میکروبهای موجود در محیط ، قدرت میکروبها و چگونگی انتقال میکروب ارتباط دارد.

پیشگیری از همه گیری بیماری

واکسیناسیون بهترین روش پیشگیری از بیماری است. وااکسن از نظر پادتنی مشابه با عامل بیماری زا است. ولی بگونه‌ای تغییر یافته که بتواند بدون ایجاد خطر وارد بدن شود. امروزه واکسنها را به صورتهای مختلف تهیه می‌کنند که شامل استفاده از ارگانیسمهای کشته شده ، خورده پادتنهای خالص ، ارگانیسمهای تضعیف شده ، سموم میکروبی ضعیف شده یا خنثی و پپتیدهای سنتزی می‌باشد.

نوشته شده توسط مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

روش هاى نابود كردن ميكروب ها در مواد غذايى

براساس آمارهاى مركز كنترل بيمارى هاى CDC هر سال حداقل ۱۳۵ميليون نفربه بيمارى هاى ناشى از مواد غذايى مبتلا مى شوند. مدير مركز تشخيص و ايمنى شناسى دانشگاه نيويورك مى گويد: «در حالى كه ۱۳۵ ميليون نفر (نيمى از جمعيت آمريكا) به اين بيمارى دچار هستند، اما بيمارى بيشتر آنها قابل تشخيص نبوده و منشأ غذايى آنها مشخص نيست.» معمولاً ميكروب هاى مواد غذايى در تخم مرغ و گوشت كه دماى مناسب نداشته اند، محصولات لبنى آلوده و محصولات آغشته به زباله هاى حيوانى ديده مى شوند. معمولاً يك نفر از هزار نفرى كه به باكترى كمپيو باكترژژونى (منشأ غذايى دارد) آ لوده مى شود به صورت سندرم گويلين بار Gaillain _ Barre Syndrome پيشرفت مى كند. اين بيمارى يك بيمارى مزمن است كه به آهستگى بدن را از قسمت بالاى پا فلج مى كند.هر سال بيش از هزار نفر از زنان باردار پس از خوردن غذاى آلوده به باكترى ليستريا مرنوساتيوژنز دچار سقط جنين مى شوند. (اين باكترى در محصولات لبنى غيرپاستوريزه يافت مى شود) دو تا سه درصد اين زنان به باكترى هاى سالمونلا، شيگا يا كلستريديوم آلوده مى شوند كه تمام آنها منشأ غذايى دارند و به صورت سندرم ريتر بروز مى كند. اين سندرم به صورت التهاب مفاصل پا به وجود مى آيد كه پيشرفت سريعى دارد و در نهايت مزمن مى شود. پيش بينى مى شود كه ۹ هزار نفر هر ساله به وسيله بيمارى ناشى از مواد غذايى جان خود را از دست بدهند. اين بيمارى براى افرادى كه دچار ناراحتى هاى قلبى و ديابت هستند يا بيمارانى كه سيستم ايمنى آنها تهديد مى شود مثل ايدز، هپاتيت C و بيماران شيمى درمانى بسيار خطرناك است و سيستم ايمنى آنها را مختل مى كند. اين عفونت ها به راحتى قابل پيشگيرى هستند. بايد توجه داشت بيشترين عفونت ها در خانه رخ مى دهد اما مى توان با پيگيرى سه قانون ساده از خطر ابتلا به آلاينده ها با منشأ مواد غذايى جلوگيرى كرد. ۱- گرم نگه داشتن: پخت مواد غذايى بهترين روش براى از بين بردن ارگانيسم هاى مولد بيمارى است. براى اين منظور مى توان از دماسنج هايى كه حرارت پخت مواد را مشخص مى كند استفاده كرد. به اين ترتيب مى توان مطمئن شد كه مواد غذايى كاملاً پخته اند يا خير. براى استفاده از دماسنج مى توان از دستورالعمل زير استفاده كرد: - گوشت گاو، گوساله، بره ۶۲ درجه (نيم پز)، ۷۶ درجه (پخت كامل) - گوشت مرغ و بوقلمون ۷۳ درجه - گوشت چرخ كرده ۷۱ درجه (متوسط)، ۷۶ تا ۸۲ درجه (پخت كامل) - مخلوط گوشت و آرد و تخم مرغ ۷۱ درجه ۲- سرد نگه داشتن: مواد فاسدشدنى را بايد در يخچال نگهدارى كرد. اين امر باعث مى شود رشد باكترى ها و ويروس ها آهسته يا متوقف شود. مواد فاسدشدنى را نبايد در درجه حرارت اتاق بيشتر از دو ساعت نگهدارى كرد. با اين حال ميوه هايى كه برش داده شده يا پوستشان كنده شده است را بايد در يخچال قرار داد.يخ گوشت را بايد در يخچال باز كرد. اما براى ايمنى بيشتر و آب كردن سريع تر يخ مى توان گوشت را در داخل كيسه پلاستيكى قرار داد و اطراف آن را آب سرد ريخت. در اين شرايط يخ گوشت حدود ۳۰ دقيقه آب مى شود.براى جابه جايى گوشت و ديگر مواد غذايى فاسدشدنى، آنها را در صندوقى حاوى يخ گذاشته و در سايه نگهدارى مى كنيم. ۳- تميز نگه داشتن: تميز بودن اجسام و مواد غذايى احتمال بيمارى را با منشأ غذايى كم مى كند. براى اين منظور مى توان از حرارت، آب و صابون و شستن همه سطوح، بشقاب ها و ظروف آشپزخانه كه با مواد غذايى تماس دارند استفاده كرد. اين امر كمك مى كند تا آلودگى كم شود.شستن صحيح دست ها نيمى از عفونت هاى ناشى از مواد غذايى را از بين مى برد. براى اين كار آب به تنهايى كافى نيست بلكه بايد از آب و صابون استفاده شود.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

بیماری تنگی نفس(آسم)

آسم

    * شرح بيماري
    * علايم‌ شايع‌
    * علل‌
    * عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر
    * پيشگيري‌
    * عواقب‌ مورد انتظار
    * عوارض‌ احتمالي‌
    * درمان‌
    * اصول‌ کلي‌
    * داروها
    * فعاليت
    * رژيم‌ غذايي‌
    * درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟

 

شرح بيماري

عبارت‌ است‌ از يک‌ بيماري‌ مزمن‌ همراه‌ با حملات‌ مکرر خس‌خس‌ و تنگي‌ نفس‌. اين‌ بيماري‌ در تمام‌ سنين‌ مي‌تواند وجود داشته‌ باشد اما 50% از موارد، کودکان‌ زير 10 سال‌ هستند. آسم‌ بيشتر در پسران‌ رخ‌ مي‌دهد تا دختران‌، اما در آسمي‌ که‌ در سنين‌ بزرگسالي‌ آغاز مي‌شود زنان‌ سهم‌ بيشتري‌ را به‌ خود اختصاص‌ مي‌دهند.

علايم‌ شايع‌

    * احساس‌ فشردگي‌ در قفسه‌ سينه‌ و تنگي‌ نفس‌
    * خس‌ خس‌ سينه‌ به‌ هنگام‌ بازدم‌
    * سرفه‌، خصوصاً در شب‌، معمولاً همراه‌ با خلط‌ غليظ‌، شفاف‌ و زرد
    * تنفس‌ سريع‌ و سطحي‌ که‌ به‌ هنگام‌ نشستن‌ بهتر مي‌شود.
    * مشکل‌ در تنفس‌
    * انقباض‌ عضلات‌ گردن‌ علايم‌ شديد حمله‌ حاد:
    * آبي‌ شدن‌ پوست‌
    * خستگي‌ زياد
    * تنفس‌ صدادار شبيه‌ خرخر
    * ناتواني‌ در صبحت‌ کردن‌
    * تغييرات‌ ذهني‌ و رواني‌، از جمله‌ بي‌قراري‌ يا گيجي‌

علل‌

التهاب‌ و اسپاسم‌ ناشي‌ از آن‌ در مجاري‌ هوايي‌ ( نايژه ها و نايژک ها)، و به‌ دنبال‌ آن‌ ورم‌ مجاري‌ هوايي‌ و غليظ‌ شدن‌ ترشحات‌ ريه (خلط‌). اين‌ امر باعث‌ کاهش‌ يا بسته‌ شدن‌ راه‌ عبور هوا به‌ ريه‌ها مي‌شود. عواملي‌ که‌ مي‌توانند اين‌ تغييرات‌ را ايجاد کنند عبارتند از:

    * مواد آلرژي‌زا مثل‌ گرده‌ گياهان‌، گرد و غبار، شوره‌ بدن‌ حيوانات‌، کپک‌ها يا بعضي‌ از غذاها
    * عفونت‌هاي‌ ريوي‌ مثل‌ برونشيت
    * مواد آلاينده‌ موجود در هوا، مثل‌ دود و بوهاي‌ مختلف‌
    * قرار گرفتن‌ در معرض‌ موادشيميايي‌ يا ساير مواد، در قالب‌ مواجهه‌ شغلي‌

عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر

    * وجود ساير بيماري‌هاي‌ آلرژيک‌، مثل‌ اگزما يا تب يونجه
    * سابقه‌ خانوادگي‌ آسم‌ يا آلرژي‌هاي‌ ديگر
    * قرار گرفتن‌ در معرض‌ آلاينده‌هاي‌ خطر
    * سيگار کشيدن‌
    * مصرف‌ بعضي‌ از داروها مثل‌ آسپيرين
    * استرس هاي‌ مختلف‌ (عفونت‌هاي‌ ويروسي‌، ورزش‌، ناراحتي‌ عاطفي‌، بوهاي‌ زيانبار، و دود تنباکو )

پيشگيري‌

    * از مواد آلرژي‌زاي‌ شناخته‌ شده‌ و آلاينده‌هاي‌ هوا دوري‌ کنيد.
    * داروهايي‌ که‌ به‌ منظور پيشگيري‌ از بروز حملات‌ آسم‌ تجويز مي‌شوند را به‌ طور منظم‌ مصرف‌ کنيد؛ توجه‌ داشته‌ باشيد که‌ حتي‌ اگر احساس‌ مي‌کنيد مشکلي‌ نداريد، مصرف‌ داروها را قطع‌ نکنيد.
    * از مصرف‌ آسپيرين خودداري‌ کنيد.
    * به‌ دنبال‌ عوامل‌ آغازکننده‌ حمله‌ آسم‌ بگرديد و از آنها دوري‌ کنيد.
    * نرمش‌هاي‌ آسوده‌سازي‌ و شل‌کننده‌ عضلات‌، و نيز حرکات‌ کمک‌کننده‌ به‌ تخليه‌ ترشحات‌ تنفسي‌ را انجام‌ دهيد.

عواقب‌ مورد انتظار

    * علايم‌ را مي‌توان‌ با درمان‌ و پايبندي‌ جدي‌ به‌ اقدامات‌ پيشگيرانه‌ کنترل‌ نمود.
    * نيمي‌ از کودکان‌ آسمي‌ نهايتاً خوب‌ خواهند شد.
    * در صورتي‌ که‌ درمان‌ انجام‌ نشود، حملات‌ شديد ممکن‌ است‌ مرگبار باشند.

عوارض‌ احتمالي‌

    * نارسايي‌ تنفسي‌
    * پنوموتوراکس (وارد شدن‌ هوا به‌ فضاي‌ اطراف‌ ريه‌ها)
    * عفونت‌ ريه و مشکلات‌ مزمن‌ ريوي‌ در اثر حملات‌ مکرر آسم‌

درمان‌

اصول‌ کلي‌

    * اقدامات‌ تشخيصي‌ ممکن‌ است‌ عبارت‌ باشند از آزمايش‌ خون؛
    * بررسي‌هاي‌ مربوط‌ به‌ کار ريه؛ و بررسي‌هاي‌ مربوط‌ به‌ آلرژي‌ که‌ معمولاً به‌ کمک‌ آزمون‌هاي‌ پوستي‌ انجام‌ مي‌گيرند.
    * مراقبت‌ اورژانس‌ و بستري‌ کردن‌ در موارد حملات‌ شديد آسم‌
    * روان‌ درماني‌ يا مشاوره‌، در صورتي‌ که‌ آسم‌ با استرس ارتباط‌ داشته‌ باشد.
    * حتي‌المقدور مواد آلرژي‌زا و آزاردهنده‌ را از خانه‌ و محل‌ کار حذف‌ کنيد. درمان‌ براي‌ حساسيت‌زدايي‌ از بعضي‌ مواد آلرژي‌زاي‌ خاص‌
    * داروهايي‌ را که‌ به‌ طور منظم‌ استفاده‌ مي‌کنيد هميشه‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشيد.
    * به‌ هنگام‌ حملات‌ بنشينيد.
    * در زمان‌هايي‌ از سال‌ که‌ مواد آلرژي‌زا در محيط‌ فراوان‌ هستند در منزل‌ بمانيد.

داروها

    * اکسپکتورانت براي‌ رقيق‌ کردن‌ خلط‌
    * گشادکننده‌ نايژه براي‌ بازکردن‌ مجاري‌ هوايي‌
    * داروي‌ کورتيزوني‌ داخل‌ رگي‌ (تنها براي‌ موارد اورژانس‌) براي‌ کم‌ کردن‌ واکنش‌ آلرژي‌ بدن‌
    * استنشاق‌ داروي‌ کورتيزوني‌ با دستگاه‌ ريزقطره‌ ساز. اين‌ شکل‌ از مصرف‌ داروهاي‌ کورتيزوني‌ عوارض‌ جانبي‌ کمتري‌ نسبت‌ به‌ نوع‌ خوراکي‌ دارد.
    * آنتي هيستامين (کرومولين‌ سديم‌ يا ندوکروميل‌) به‌ صورت‌ استنشاقي‌ با دستگاه‌ ريزه‌ قطره‌ساز. اين‌ نوع‌ دارو جهت‌ پيشگيري‌ به‌ کار مي‌رود.

فعاليت

    * فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ‌ کنيد، اما از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ ورزشي‌ ناگهاني‌ خودداري‌ کنيد. اگر به‌ دنبال‌ ورزش‌ سنگين‌ حمله‌ آسم‌ رخ‌ دهد، بنشينيد و استراحت‌ کنيد. مقدار کمي‌ آب‌ گرم‌ بنوشيد.
    * درمان‌ با داروهاي‌ گشادکننده‌ نايژه‌ غالباً از آسم‌ ناشي‌ از ورزش‌ پيشگيري‌ به‌ عمل‌ مي‌آورد.
    * شايد بهترين‌ ورزش‌ براي‌ بيماران‌ آسمي‌ شنا باشد.

رژيم‌ غذايي‌

    * رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود، اما از خوردن‌ غذاهايي‌ که‌ به‌ آنها حساسيت‌ داريد خودداري‌ کنيد.
    * روزانه‌ حداقل‌ 3 ليتر آب‌ بنوشيد تا ترشحات‌ رقيق‌ باقي‌ بمانند.

درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟

    * شما يا يکي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ علايم‌ آسم‌ را داريد.
    * شما دچار حمله‌ آسمي‌ شده‌ايد که‌ به‌ درمان‌ جواب‌ نمي‌دهد. اين‌ يک‌ اورژانس‌ است‌!
    * علايم‌ جديد و بدون‌ توجيه‌. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

اکوسیستم های طبیعی ایران

دید کلی

بطور کلی توزیع و پراکندگی موجودات با اوضاع طبیعی ایران مناسبت دارند. به عبارت دیگر ، نظام آب و هوایی ، نظام خاک ، نظام پوشش گیاهی ، نظام جانوری و ... در مجموع شاید نتوانیم مرز مشخصی برای حیات وحش قائل شویم، ولی به هر حال هر موجودی متعلق به محیط طبیعی خود است و یا این که مساله فصل باعث می‌شود که در طی سال در دو محیط متفاوت ، زیست نمایند.

گذشته از محیطهای طبیعی آب شور و شیرین که به صورت رودخانه ، مرداب ، آبگیر در مناطق مختلف سرزمین ایران و دریای خزر ، خلیج فارس و دریای عمان وجود دارند و هر یک در داخل پیرامون خود جامعه‌های گیاهی و جانوری ویژه‌ای را تشکیل می‌دهند، سایر اکوسیستمها مطابق آنچه که در بوم شناسی تعریف می‌شود، در ایران یافت نمی‌شوند.

اکوسیستم خلیج فارس

این حوضه آبی به شکل بیضی در جنوب ایران با انبوهی از آبزیان در تلاطم است. وسعت خلیج فارس 230 هزار کیلومتر مربع است و برابر نصف دریای‌خزر است. عمق خلیج فارس کم است. باد در خلیج فارس به صورت گسترده عمل می‌کند و به عنوان مهمترین عنصر جغرافیایی طبیعی مطرح می‌شود. قسمتهای شمالی نسبت به جنوبی به مراتب بارش بیشتری را دریافت می‌کنند، آبهایی که به خلیج فارس وارد می‌شوند، اغلب شیرین بوده و حاوی مقدار زیادی مواد غذایی برای موجودات آبزی هستند.

مهمترین ویژگیهای بوم شناسی خلیج فارس به کم‌عمقی ، شوری آب و ارتباط محدود به آبهای آزاد باعث شده که محیط طبیعی ویژه‌ای بوجود آید. فیتوپلانکتون‌ها ، اولین حلقه زنجیره غذایی محسوب می‌شوند. موجودات متنوعی در خلیج فارس زندگی می‌کنند که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: قارچها جلبک‌ها ، صدفها ، مرجانها ، خیارهای دریایی ، مارهای دریایی ، لاک‌پشتها ، کوسه‌ها ، انواع ماهی و میگو ، پستانداران دریایی و ... .

اکوسیستم دریای خزر

دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان از ویژگیهای بارزی برخوردار است که در واقع بهترین شرایط را برای استقرار زیستگاههای عمده و نمونه را به وجود آورده است. ورود رودهای پرآب و شیرین از جمله ولگا و اورال آن را به یکی از غنی‌ترین دریاچه‌های جهان تبدیل کرده است. تالاب انزلی یکی از مهمترین اکوسیستم‌های دریای خزر را به خود اختصاص داده است که دارای گونه‌های مختلف جانوری و پوششهای گیاهی فراوان است. بیش از 90 درصد خاویاری جهان در دریای خزر یافت می‌شود.

حدود 20 گونه ماهی در تالاب انزلی شناخته شده که 11 گونه آنها بومی هستند. با توجه به غنای آبزیان در این دریا ، ما باید شاهد بسیاری از پرندگان بومی و مهاجر به این زیستگاه مهم باشیم. ولی متاسفانه شکار بی‌رویه و استفاده از تورهایی که برای به دام انداختن مرغابی‌ها و دیگر پرندگان آبزی ، از جمله عواملی هستند که کلیماکس این دریا را با مخاطره مواجه می‌کنند.

اکوسیستم ناحیه خزری

به دلیل شرایط آب و هوایی مساعدتر در ناحیه خزری ما می‌توانیم شاهد استقرار جنگل باشیم. جامعه‌های گیاهی دامنه‌های شمالی البرز فراوان هستند. در این دامنه‌ها معمولا ابر و مه با کوه تلاقی می‌کنند، بنابراین شرایط آب و هوای پر‌بارانتر و مرطوبتر مشاهده می‌شود. از گونه‌های گیاهی این اکوسیستم می‌توان به توس ، راش ، بلوط ، شمشاد ، زیتون ، زیتون تلخ ، صنوبر ، سرو ، افرا ، نمدار ، انجیر ، فندق و ... اشاره کرد. از جانوران محیط طبیعی جنگل برگ ریز شمال ایران می‌توان به گربه وحشی ، گراز ، خوک ، خرس ، شغال ، پلنگ و از معروف‌ترین پرندگان آن به قرقاول ، مرغابی ، غاز ، قو و حواصیل اشاره کرد.

اکوسیستم‌های نواحی کوهستانی ایران

غلات ایران از مجموعه‌های عمده ناهمواری‌ها ، چین‌خوردگی‌ها ، گردنه ، گودالها ، دره‌ها و دیگر عارضه‌ها تشکیل شده است. بنابراین توده‌های عظیم و سازنه‌های زمین شناسی شمال و جنوب ایران را تحت فشار قرار داده‌اند. ایران به دلیل فعالیتهای تکنوتیکی ، جوان محسوب می‌شود و کمربندهای زلزله نیز از ایران می‌گذرند. عمده کوههای ایران ، کوههای البرز و زاگرس است. به دلیل شرایط آب و هوایی که در ایران حاکم است نمی توان حتی در کوهستانها که از دمای کمتر ، تبخیر کمتر و بارش بیشتر برخوردار هستند. شاهد استقرار پوشش گیاهی به صورت متراکم باشیم.

نوع پوشش گیاهی به صورت استپ کوهی است که گاه با درختچه‌ها و تک‌درختان دیده می‌شود. این پوشش با بیش از 45 درصد خاک کشور را به خود اختصاص می‌دهد. در کوهستانهای کشورمان بز وحشی ، خرگوش ، راسو ، خرس قهوه‌ای ، مرال (گاو کوهی) ، سمور ، گرگ ، شغال ، قوچ و میش وحشی ، عقاب ، قرقی ، شاهین ، دارکوب ، هدهد و ... یافت می‌شوند.

اکوسیستم‌های نواحی بیابانی و حاشیه کویری

به دلیل عبور کمربند بیابانی جنب گرمسیری از ایران ما بایستی شاهد محیطهای طبیعی بیابانی در این سرزمین پهناور باشیم. با توجه به شرایط سخت آب و هوای بیابانی ، قسمتهای وسیعی از محیطهای طبیعی بیابانی ایران را نمک و ماسه می‌پوشانند. در یک چنین شرایط آب و هوایی فقط گیاهان و جانورانی می‌توانند دوام یابند که قادر باشند حیات خود را با وضع طبیعی محیط بیابانی سازگار نمایند. گیاهانی مانند گز ، گونهای خاردار ، قیچ و گیاهان تیره گندمیان توانسته‌اند با محیط زیست بیابانی تطابق یابند.

جانورانی که می‌توانند در بیابان به بقای خود ادامه دهند باید بتوانند مانند گیاهان از هدر رفتن آب بدنشان جلوگیری کنند مانند آهو ، شتر ، خر ، گورخر ، یوزپلنگ و پرندگانی مانند باقرقره ، هوبره ، دودک و جانورانی مانند مار ، عقرب و مارمولک در تابستانهای گرم و سوزان به خواب تابستانی فرو می‌روند و در شبها به امرار معاش می‌پردازند.

اکوسیستم‌های علفزار

علفزارهای واقع در ایران سطح وسیعی را می‌پوشانند و به صورت نوار نسبتا باریکی در دامنه‌های رشته کوههای البرز و زاگرس و کوههای مرکزی و شرقی ایران گسترش یافته‌اند. میزان بارندگی این محیطهای طبیعی به 400 میلیمتر در سال می‌رسد. فصل خشک طولانی از مهمترین ویژگیهای محیطهای طبیعی استپ‌های ایران است. طراوت و زیبایی گلهای وحشی این مناطق مثال‌زدنی است. در این مناطق گیاهانی مانند جو وحشی ، گلابی وحشی ، بادام و پسته وحشی و جانوران گوشتخواری مانند گرگ و پلنگ و پرندگانی مانند کبک ، عقاب و جغد حکمفرمایی می‌کنند.

مراتع مرغوب ایران را بیشتر در شمال و غرب و بعد در دامنه کوههای البرز ، زاگرس و خراسان مشاهده کرد. مراتع آستارا ، گیلان ، مازندران و گرگان ، توان چرای گاو ، گاو میش را به خوبی دارند. آذربایجان و اردبیل نیز از جمله مهمترین مراتع ییلاقی ایران به شمار می‌روند. ساز و کار تخریب مراتع رو به افزایش است و این مشکل زمانی حادتر می‌شود که مراتع به زمینهای زراعی تبدیل می‌شوند.

نوشته شده توسط:مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

ميکروب ها و مسموميت غذايي  ميکروب ها به گرما، آب  و غذا احتياج دارند تا رشد نمايند . ميکروب ها در غذاهايي که گوشت، ماهي، مرغ ، تخم مرغ يا شير دارند بهتر رشد مي کنند . به اين غذاها غذاهاي فاسد شدني گويند زيرا به راحتي فاسد مي شوند. ميکروبها در دماي اتاق سريعتر رشد مي کنند. اگر شما غذاهايي که بيش از 2 ساعت در دماي اتاق مانده اند بخوريد مسموم خواهيد شد.
غذا را يا داغ و يا سرد نگه داريد: بهترين راه براي جلوگيري از رشد ميکروبها در غذاهاي فاسد شدني داغ نگهداشتن و يا سرد نگهداشتن غذايي مي باشد. گرمايي که  براي پخت غذا استفاده شده اکثر ميکروب ها را از بين می برد. اما حتما تا سرو کردن غذا آنرا داغ نگه داريد. يک اجاق فقط گرم نمي تواند جلوي رشد ميکروب ها را بگيرد. غذايي را که از بيرون تهيه کرده ايد و نمي خواهيد فعلا مصرف کنيد حتما در يخچال و يا فريزر نگه داريد. باقيمانده غذاها را در يخچال و يا فريزر نگه داريد مخصوصا بلافاصله پس از صرف غذا. خنک نگه داشتن غذا رشد ميکروبها را نخواهد گرفت و يا آنها را نخواهد کشت اما سرعت رشد آنها را کند خواهد کرد. باقيمانده غذاها را سريعا فريزی نماييد: اگر ظرف بزرگي از غذاي اضافي داريد، آنرا در ظروف کوچکتر ريخته و داخل يخچال و يا فريزر بگذاريد زيرا در اين صورت زودتر منجمد خواهد شد. گذاشتن غذاي داغ داخل يخچال مسئله اي ايجاد نمي کند. زيرا سرماي داخل يخچال باعث خنک شدن سريعتر غذاي داغ خواهد شد. اگر ظروف غذاي داغ را در محيط آشپزخانه بگذاريد تا سرد شود خطر رشد ميکروبها در غذاي فاسد شدني وجود خواهد داشت. سرماي يخچال بايد 40 درجه و يا کمتر باشد. سرماي فريزر بايد صفر درجه باشد. اگر دماي يخچال گرمتر باشد ديگر براي زمان طولاني جاي امني براي غذا نخواهد بود. فريزرهايي که يک بخش آنها يخچال مي باشد مانند فريزرهاي جدا ايجاد سرما نمي کنند.   آيا مي توان غذاي منجمدي که بخشي از آن و يا تمام آن آب شده دوباره منجمد کرد؟ به طور کلي مي توان چنين گفت که اگر غذاي منجمدي که يخش آب شده ولي هنوز کريستال هاي يخ آن مشهود است قابل دوباره منجمد شدن مي باشد. اما اگر بطور کلي در دماي اتاق آب شده باشد نبايد آنرا دوباره منجمد کرد. سبزيجات را در صورت وجود کريستال هاي يخ در آن دوباره منجمد کنيد. گوشت و مرغ نپخته ايي که هنوز کريستالهاي يخ در آنها وجود دارد را مي توان دوباره منجمد کرد. گوشت و مرغ اگر پخته شده باشند درون قابلمه يا ديزي و يا هر ظرفي شبيه به آن ريخته و در آن را محکم ببنديد تا طعم آن عوض نشود بعد دوباره فريز کنيد.
غذاهاي دريايي که حاوي کريستال هاي يخ نيز مي باشند بايد فورا طبخ شوند. هرگز آنها را دوباره منجمد نکنيد.  ميوه ها و محصولات آنها مي توانند دوباره منجمد شوند بدون هيچگونه خطري. البته توجه داشته باشيد که طعم و بو و مزه خوب آنها تغيير نکرده باشد. زيرا ممکن است ترش شوند. اگر يخ ميوه ها باز شده و در دماي بالاي 45 درجه فارنهايت قرار بگيرند مزه و طعم آنها تغيير مي کند . شايد بتوان آنها را بشکل پخته استفاده نمود. آجيل ها، نان ها ، کيک هاي ساده و کلوچه ها  را مي توان
با اطمينان دوباره منجمد کرد. انجماد دوباره شايد باعث از دست رفتن آب و رطوبت ماده غذايي شود. غذاهاي خامه دار، پودينگ ها (نوعي دسر) و بستني بايد دور انداخته شوند. اينگونه مواد غذايي را هرگز دوباره منجمد نکنيد. توجه: ميوه ها ، سبزيجات با اسيديته پايين، گوشت، مرغ ، غذاهاي از پيش آماده شده ممکن است بدون داشتن بوي خاصي  فاسد شده باشند. اگر اين مواد دوباره منجمد شده پخته شوند ممکن است خطرناک باشند. هرگز سعي نکنيد اينگونه مواد غذايي را نگهداري کنيد.  آيا از يک ميکروويو ميتوان به عنوان يک کنسرو کننده در منزل استفاده نمود؟ يک ماکروفر نمي تواند به عنوان کنسرو کننده در منزل مورد استفاده قرار گيرد. ميوه هايي با اسيديته پايين بايد تحت حرارت 240 درجه فارنهايت قرار بگيرند. در حاليکه حرارت يک ميکروويو به 212 درجه فارنهايت مي رسد. حتي غذاهايي با اسيديته پايين بايد تحت يک حرارت يکسان و يکنواخت که توسط يک کنسرو ساز مهيا مي گردد قرار بگيرند .  مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

اكوسيستم

مقدمه

در محیط زیستی عوامل غیر زنده مانند خاک ، آب ، گازها و غیره به همراه جانداران وجود دارند. موجودات زنده با هم و با محیط غیر زنده خود ارتباطی متقابل برقرار می‌سازند. این ارتباط‌ها برای بقای محیط زیست بسیار لازمند. کارشناسان محیط زیست هنگام بررسی ، مناطق زیستی را مورد مطالعه قرار می‌دهند. هر منطقه زیستی شامل موجودات زنده ویژه عوامل غیر زنده است اکوسیستم نام دارد و دانشی که به بررسی اکوسیستم‌ها می‌پردازد. اکولوژی نامیده می‌شود.

پارک ملی یلوستون

پارکهای ملی
و محلهای طبیعی باید با دقت تمام
کنترل و اداره
شوند تا مراجعین ، تعادل زندگی
طبیعی را بر هم نزنند.

قطب جنوب

در اینجا یک گروه
از توریستهای زیست شناس را در منطقه
قطب جنوب مشاهده
می کنید روزی خواهد آمد که تمام
منطقه قطب جنوب
به یک پارک جهانی تبدیل شود.

عوامل زنده اکوسیستم

جانداران را براساس نقشی که در محیط دارند به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند.

1. موجودات تولید کننده (گیاهان سبز)
2. موجودات مصرف کننده (جانوران)
3. موجودات تجزیه کننده (باکتری‌ها و قارچ‌ها)

ارتباط موجودات زنده با هم دیگر

مهم ترین ارتباط غذایی است که به صورت زنجیره غذایی و شبکه غذایی در جریان است. علاوه بر ارتباط کلی میان جانداران که به صورت زنجیره غذایی نشان داده می‌شود. انواع دیگری از ارتباط نیز میان آنها وجود دارد که در آن الزاما ارتباط غذایی منجر به از بین رفتن طرفین نمی‌شود بلکه در این نوع ارتباط جانداران به زیستن در کنار هم ادامه می‌دهند.

ارتباط غذایی

زنجیره غذایی

اگر وابستگی غذایی یک موجود زنده را با موجود زنده دیگر به صورت A→B نمایش دهیم بدین معنی است که موجود زنده A غذای موجود زنده B است و به عبارت دیگر B از A تغذیه می‌کند. بدین ترتیب می‌توانیم روابط غذایی زیر را که بین چند موجود زنده برقرار می‌شود نشان دهیم. در این روابط هر موجود زنده به صورت حلقه‌ای از یک زنجیر با موجود زنده دیگر مربوط می‌شود. هر یک از این روابط را یک زنجیره غذایی می‌نامند. در تمام این زنجیره‌های غذایی حلقه اول یک گیاه سبز است حلقه دوم یک جاندار گیاهخوار است و حلقه‌های بعدی را موجودات گوشتخوار تشکیل می‌شوند.

شبکه غذایی

چند زنجیره غذایی که با یکدیگر ارتباط داشته باشند یک شبکه غذایی را بوجود می‌آورند.

شبکه حیات

همه شبکه‌های غذایی با یکدیگر ارتباط دارند بطوری که همه موجودات زنده کره زمین یک شبکه غذایی بزرگ را تشکیل می‌دهد این شبکه غذایی بزرگ ، شبکه حیات نام دارد.

نوع دیگر ارتباط جانداران با هم

رقابت

در رقابت یک موجود به چیزهایی که مورد نیاز موجود زنده دیگر نیز هست احتیاج پیدا می‌کند. مثلا جانوران بین یافتن غذا و لانه سازی و غیره با هم رقابت می‌کنند. در عمل رقابت گاهی دو رقیب با یکدیگر با خبر نیستند. بعضی از رقابت‌ها میان جانداران یک گونه و برخی دیگر در بین جاندارانی که از گونه‌های متفاوت است صورت می‌گیرد. موضوع مورد رقابت اغلب جانوران غذاست. رقابت تختصاص به جانوران ندارد. گیاهان نیز برای بدست آوردن نور ، آب و کانی‌ها با هم به رقابت می‌پردازند.

هم زیستی

هم زیستی یعنی زندگی کردن با یکدیگر و با هم زیستن اما در اکولوژی منظور از هم زیستی هر نوع ارتباط نزدیک میان دو نوع موجود زنده است صورت‌هایی از هم زیستی عبارتند از:

هم سفرگی

در این نوع هم زیستی یکی از افراد ، نه سود می‌برند و نه زیان و دیگری سود می‌برد. مانند رابطه چسبیدن ماهی بادکش‌دار ، بدن کوسه ماهی ، که ماهی بادکش دار در این رابطه سود می‌برد.

همیاری

در این نوع هم زیستی دو موجود زنده هر دو از یکدیگر بهره می‌برند- همیاری ممکن است داوطلبانه و یا اجباری باشد. همیاری گل‌سنگها اجباری است و قارچی که در ساختمان گلسنگ بکار رفته بدون جلبک سبز قادر به ادامه حیات است میان باکتری‌ها و گیاهان تیره نخود نیز همیاری است - همیار s شته و مورچه حالت اجباری دارد.

زندگی انگلی

در این نوع همزیستی یک موجود (انگل) سود می‌برند و موجود دیگر (میزبان) زیان.

زندگی صیادی

مستقیم‌ترین رابطه غذایی هنگامی وجود دارد که جاندار دیگر را بخورد. هر مصرف کننده‌ای که جانداری دیگر را بکشد و بخورد یک صیاد است و جانداری که خورده شود صید نام دارد.

عوامل غیر زنده اکوسیستم

گرما

بیشتر از اشعه مادون قرمز بخشی از نور خورشید به دست می‌آید و در فعالیت‌های موجودات زنده نیز انرژی به صورت گرما آزاد می‌شود.

دما

یکی از عوامل غیر زنده محیطی است و تغییرات زیادی دارد و کلیه جانداران به نحوی با این تغییرات سازش پیدا کرده‌اند سازش باعث بقای جانوران می‌شود.

نور

نور نقش مهم در غذاسازی تولید کننده دارد.

گازها

مهم‌ترین گازهایی که در اتمسفر وجود دارند عبارتند از : اکسیژن و دی‌اکسید کربن. که اکسیژن در تنفس و در اکسید کربن در فتوسنتز نقش دارد.

آب

آب به صورت تبخیر شده وارد اتمسفر می‌شود و به صورت برف و باران به زمین برمی‌گردد.

مواد شیمیایی

به دو صورت کانی و آلی در اکوسیستمها وجود دارد مواد آلی ناشی از تجزیه موجودات زنده ، در اکوسیستمهای مختلف مورد استفاده جانداران قرار می‌گیرد. مواد کانی نیز به ترکیبات مختلف مثل نمک خوراکی یا کلریدسدیم که در غذای آدمی مهم است و یا کودهای شیمیایی که در حاصل خیزی خاک اهمیت دارد.

فاطمه رضواني كلاس ۱۰۳

پلانکتونها

 اطلاعات اولیه

پروتوزوئرهای آزاد یا مستقل همگی آزادند. عده قلیلی در آب شیرین‌اند ولی اکثر دریازی هستند. بعضی در اعماق دریا می‌باشند و بیشتر نظر به احتیاجی که برای ادامه حیات به اکسیژن و نور خورشید دارند در سطح آب ، در طبقه‌ای که به اسم پلانکتون خوانده می‌شود زندگی می‌کنند. کلمه پلانکتون ، مثل Planet ، از یک ریشه یونانی مشتق می‌شود که معنی می‌دهد Wanderer یا چیزی که از یک محل به محل دیگر حرکت می‌کند.

اندازه این ارگانیسمها از باکتریها و گیاهان میکروسکوپیک گرفته تا جانوران بزرگتر مثل ماهیهای ژله‌ای ، در حالت کلی پلانکتونها محدود می‌باشند. یعنی اینکه توانایی شنا کردن ندارند و بوسیله موجها و یا جریانات آب انتقال پیدا می‌کنند. پلانکتونها به عنوان اولین حلقه زنجیره غذایی مناطق غنی از ماهیان مهم از نظر اقتصادی می‌باشند و بقای این مناطق را تضمین می‌کنند.

رده بندی پلانکتونها

• فیتوپلانکتون: شامل باکتریها و گیاهان میکروسکوپیک می‌باشند.
• زئوپلانکتون: شامل جانوران میکروسکوپیک‌اند.
• ماکروزئوپلانکتون: تخمها و لاروهای بی‌مهرگان و ماهیهای بزرگتر.

فواید پلانکتونها

پلانکتونها اغلب به عنوان شاخص سلامت آبی و محیطی استفاده می‌شوند، چرا که دارای حساسیت بالایی نسبت به تغییرات محیط می‌باشند و طول عمر کوتاهی دارند. مثلا فیتوپلانکتونها ، شاخص شرایط غذایی یک محیط می‌باشند به خاطر گرایش زیاد آنها به تکثیر سریع در شرایط مساعد. زئوپلانکتونها شاخص سلامتی مناطق غنی از ماهی هستند چرا که زئوپلانکتونها ، منبع غذایی ارگانیسمهایی مثل ماهیهای کوچک در سطوح غنی و مساعد آب می‌باشند. اخیرا ، تحقیقات سعی دارد که مشخص کند پلانکتونها در شرایط محیطی مختلف چگونه واکنش نشان می‌دهند.

فیتوپلانکتونها

مثل گیاهان خشکی ، فیتوپلانکتونها کربن را از طریق فتوسنتز تثبیت می‌کنند و آن را برای سطوح غنی بالاتر قابل دسترسی می‌کنند. فاکتورهای محیطی اصلی که بر روی رشد فیتوپلانکتونها تاثیر می‌گذارند عبارتند از: دما، نور و غذا. رشد فیتوپلانکتونها معمولا با مناطق نوری محدود می‌شود و یا عمقی از آب که نور خورشید بتواند نفوذ کند. محدودیت دیگر برای رشد اینها ، غذا است مثلا نیتروژن و فسفر. فیتوپلانکتونها می‌توانند رشد سریع جمعیت را تحمل کنند که تقریبا هر بهار اتفاق می‌افتد و همزمان با این ، توده‌های جلبکی در حضور مواد غذایی و افزایش دما افزایش می‌یابد.

در حالی که زیاد بودن فیتوپلانکتونها به رشد ارگانیسمهای دیگر در آن منطقه کمک می‌کند. اما مقدار خیلی زیاد فیتوپلانکتونها هم ، می‌تواند به سلامت کل یک منطقه زیستی ضرر بزند. چرا که افزایش جلبک ، باعث مردن بیشتر فیتوپلانکتونها شده و آنها به زیر آب جایی که آنها مصرف می‌شوند، می‌روند و این فرایند مقدار اکسیژن حل شده در آبهای زیرین را کاهش می‌دهد که برای بقای ارگانیسمهای دیگر مثل ماهیها و خرچنگها لازم است.

گروههای اصلی فیتوپلانکتونها

• دیاتومه‌ها (شاخه باسیلاریوفیتا)
• جلبکهای قهوه‌ای- سبز (شاخه کریزوفیتا)
• جلبکهای سبز (کلروفیتا)
• جلبکهای آبی- سبز (سیانوفیتا)
• دینوفلاژلاتها (پیروفیکوفیتا)
• کریپتومونارس (کریپتوفیتا)
• میکروفلاژلاتها (اگلنوفیتا ، سینوفیتا)

شاخصهای گسترش فیتوپلانکتونها

از شاخصهای گسترش فیتوپلانکتونها در یک منطقه می‌توان افزایش مستعد کلروفیل آن منطقه ، سرعت تولید بیومس اولیه و بقای گونه‌های خاص را نام برد.

زئوپلانکتونها

زئوپلانکتونها ، جانوران پلانکتونی هستند که از نظر اندازه از روتیفرهای میکروسکوپیک گرفته تا ماهیان ماکروسکوپیک می‌باشند. گسترش اینها در مناطق مساعد ، بوسیله مقدار شوری محیط ، دما و غذای قابل دسترسی کنترل می‌شود. کوچکترین زئوپلانکتونها ، به عنوان تداوم دهنده چزخه غذایی در آب مشخص می‌شوند، و اغلب به عنوان صیادی از مواد غذایی یک محیط قرار گرفته می‌شوند.

زئوپلانکتونهای بزرگتر ، برای گونه‌های ماهیها و نیز مراحل لاروی همه ماهیها ، غذای مهمی محسوب می‌شوند. آنها همچنین از طریق تولید کنندگان اولیه زنجیره غذایی (فیتوپلانکتونها) ، با ارگانیسمهای سطوح بالاتر آب ، در ارتباط می‌باشند. جمعیت زئوپلانکتونها از مصرف کنندگان اولیه‌ای که فیتوپلانکتونها را می‌خورند و نیز ، مصرف کنندگان ثانویه که از زئوپلانکتونها تغذیه می‌کنند تشکیل شده است.

تقسیم بندی زئوپلانکتونها از نظر اندازه

• میکروزئوپلانکتون: شامل روتیفرها و پروتوزئرها که معمولا اندازه‌ای کمتر از 200 میکرون را دارند.
  
  
• مزوزئوپلانکتون: شامل لارو دوزیستان و میگوها و ماهیها و زئوپلانکتونهای ژلاتینی مثل ماهیهای ژله‌ای که بزرگتر از 2 میلیمتر می‌باشند.

شاخصهای گسترش زئوپلانکتونها

زئوپلانکتونها ، مثل فیتوپلانکتونها ، شاخصهای عالی از شرایط محیطی می‌باشند چرا که حساس به شرایط کیفی آب‌اند. آنها به مقدار اکسیژن حل شده در آب واکنش می‌دهند و نیز مقدار زیاد مواد غذایی و یا آلودگیهای سمی و غذای کم و حتی صید زیاد ، بر گستردگی اینها تاثیر می‌گذارد. با گسترش زئوپلانکتونها در یک منطقه ، می‌توان افزایش بیومس تولید شده آنها و گستردگی و تنوع گونه‌های آبزی را انتظار داشت.

 

نوشته شده توسط:مهديه وظيفه دان كلاس ۱۰۳

 

ساختار DNA

ساختمان مولکول DNA
در اواخر قرن نوزدهم یک بیوشیمیست آلمانی نشان داد که اسیدهای نوکلئیک ( مولکولهای زنجیری بلند که از واحد های ساختمانی کوچک تری به نام " نوکلئوتید" تشکیل شده اند . ) دارای قند، اسید فسفریک و چند باز نیتروژن دار می‌باشند. اندکی بعد مشخص شد که قند موجود در اسیدهای نوکلئیک می‌تواند ریبوز یا دئوکسی ریبوز باشد و لذا اسیدهای نوکلئیک به دو دسته DNA ( DeoxyriboNucleic Acid ) - که قند موجود در آنها دئوکسی ریبوز است - و ( RNA RiboNucleic Acid ) - که قند موجود در آنها ریبوز است - تقسیم می‌شوند. پس از کشف اسوالد اوری لازم شد تا ساختار دقیق مولکول DNA و شیوه عمل آن معین شود. در سال 1948 لینوس پاولینگ (Linus Pauling) کشف کرد که بسیاری از مولکولهای پروتئینی به شکل یک مارپیچ (helix) هستند، و تقریباً شکلی شبیه فنر دارند. در سال 1950 نیز اروین شارگاف (Erwin Chargaff) نشان داد که اگرچه آرایش بازهای موجود در ساختار DNA بسیار متنوع است، اما همواره نسبت باز ادنین (A) و باز تیمین (T) موجود در آن با هم برابر است و همین طور نسبت باز سیتوزین (C) با باز گوآنین (G). این دو اکتشاف نقش مهمی را در آشکار شدن ساختمان مولکول DNA ایفا نمود. در دهه 1950 همچنان رقابت برای کشف ساختار DNA ادامه داشت. در دانشگاه کمبریج کریک (Francis Crick) و واتسون (James Watson) تحت تأثیر کارهای پاولینگ سعی داشتند تا با ارائه مدلهای فیزیکی ساختارهای احتمالی ممکن برای DNA را محدود کنند تا سرانجام به ساختار صحیح دست یابند. گروه دیگری متشکل از ویلکینز (Maurice Wilkins) و فرانکلین (Rosalind Franklin) نیز در کالج کینگ لندن به طور همزمان مشغول مطالعه DNA بود. روش کار این گروه با گروه قبلی متفاوت بود. آنها سعی داشتند تا با روش آزمایشگاهی به ویژه با استفاده از تصاویر پراش اشعه X از مولکول DNA، ساختار آن را معین کنند.
در سال 1951، فرانکلین دریافت که DNA با توجه به میزان رطوبت هوای محیط، می‌تواند دو شکل متفاوت داشته باشد و بنابراین نتیجه گیری کرد که بخش فسفات مولکول در سمت خارجی آن قرار دارد. اندکی بعد او با استفاده از تصاویر اشعه X فهمید که DNA در حالت " مرطوب " (Wet) از تمامی ویژگی های یک مارپیچ (helix) برخوردار است؛ این احتمال که حالت دیگر مولکول DNA نیز به شکل مارپیچی باشد به ذهن او خطور کرد، اما نمی خواست تا زمانی که شواهد قطعی برای این حدس پیدا کند آن را اعلام نماید. در ژانویه 1953 ویلکینز که از به نتیجه رسیدن تحقیقات ناامید شده بود، نتایج تحقیقات فرانکلین را بدون اطلاع و رضایت او، با واتسون در میان گذاشت. واتسون و کریک با استفاده از این نتایج مدلی بسیار شگفت انگیز را برای ساختار DNA پیشنهاد نمودند. آنها مولکول را به صورت دو زنجیر مارپیچی متشکل از نوکلئوتیدها تصور کردند که یکی از آنها بالا می‌رفت و دیگری پایین می‌آمد. کریک که به تازگی یافته های شارگاف را هم مطالعه کرده بود سعی کرد با استفاده از آنها نحوه قرار گرفتن بازها را در مولکول DNA مشخص کند. او اظهار کرد که بازها در میانه این مارپیچ دوتایی دو به دو به هم متصل می‌شوند تا فاصله بین دو مارپیچ ثابت بماند. آنها ادعا کردند که هر یک از این دو مارپیچ مولکول DNA می‌تواند به عنوان قالبی برای ایجاد دیگری استفاده شود. در تقسیم سلولی این دو رشته از هم جدا می‌شوند و بر روی هر یک از آنها یک نمونه جدید شبیه رشته مقابل قبلی ساخته می‌شود. با این روش بدون اینکه ساختار DNA عوض شود، یک DNA شبیه آن تولید می‌شود. در اندک مواردی که در این روند خطایی پیش بیاید، شاهد " جهش " خواهیم بود. مدل آنها چنان با اطلاعات حاصل از آزمایش‌ها مطابقت داشت که بلافاصله مورد قبول همه واقع شد. کشف ساختار DNA را می‌توان مهمترین اکتشاف زیستی در صد سال اخیر دانست. در سال 1962 واتسون، کریک و ویلکینز موفق به دریافت جایزه نوبل شدند، اما متأسفانه فرانکلین در گذشته بود. فاطمه سواركار  كلاس ۱۰۳

پيشگيري از پوكي استخوان

۱-مصرف كلسيم:براي پيشگيري از پوكي استخوان سعي كنيد در هر سني كه هستيد متناسب با سنتان كلسيم مصرف كنيد.

اگر کسي در نيمه اول زندگي ، کلسيم ، خوب مصرف نکند ، به سختي مي تواند آنرا در نيمه دوم زندگي جبران کند.

ميزان کلسيم مورد نياز افراد در روز:

از ۱۱تا ۲۴ سالگي 1200-500 ميلي گرم

از ۲۵ تا ۴۹ سالگي ( شامل زنان غير يائسه ۱۰۰۰ ميلي گرم )

از ۵۰ تا ۶۴ سالگي ( شامل زنان يائسه ۱۵۰۰ - ۱۰۰۰  ميلي گرم )‌

در بعد از ۶۵ سالگي ۱۵۰۰ ميلي گرم

زنان باردار يا شيرده ۱۵۰۰ - ۱۲۰۰  ميلي گرم

بهترين راه به دست آوردن کلسيم ، خوردن غذاهای پرکلسيم است مانند : 

لبنيات : شير ،‌ پنير و ماست ( انواع کم چربي را انتخاب کنيد و نگران نباشيد که کلسيم کمتري را به دست مي آوريد ، زيرا کلسيم اين غذاها همراه چربي آنها نيست )‌. اگر نمي توانيد شير را تحمل کنيد ، ماست و‌ پنير جايگزينهاي خوبي هستند .

 

ماهيهاي نرم استخوان : نظير ماهي آزاد ، ساردين ، کيلکا

سبزي هاي تازه

خشکبار

حبوبات

سويا

-۲نكاتي براي سنين مختلف

10 تا 20 سالگي:

بانک استخوانتان را با ذخيره ي کلسيم سرشار کنيد . به نظر مي رسد استخوانهاي نوجوانان براي جذب کلسيم ساخته شده است . استخوانهاي نوجوانها براي آن است که کلسيم را جذب کنند و از آن استفاده کنند . در استخوانها ، ابتدا داربستهايي از پروتئين به طور ميکروسکوپي ساخته مي شود و بعد اين داربستها به وسيله کلسيم ، پر و انباشته مي شود . بدين ترتيب استخوانهاي متراکم ما ساخته مي شود . در اين سال ها براي ساختن استخوانهاي قوي به حداقل ۱۲۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز داريد . سعي کنيد به جاي انواع و اقسام نوشابه ها ، ( روزانه ۳ ليوان ) شير بنوشيد . همچنين از منابع ديگري که کلسيم دارند مثل ماست ، پنير ، سبزي ها با برگ سبز تيره زیاد مصرف کنید .

20 تا 35 سالگي:

گرچه در اين سالها به راحتي استخوان ساخته نمي شود ، ولي استخوانهاي شما در همين سن به حداکثر قدرت خود خواهند رسيد . مهم است که در اين سالها ورزش کنيد و دريافت کلسيم کافي داشته باشيد . شما تقريباً روزانه به ۱۲۰۰ ميلي گرم کلسيم نياز داريد . شرکت در ورزشهايي که درآنها پاهايتان وزنتان را تحمل مي کنند شما را درساختن استخوانهاي محکمتر کمک مي کند .

35 تا 50 سالگي:

ممکن است به تدريج شروع به از دست دادن استخوانهايتان کرده باشيد . در چنين مرحله اي از زندگي دريافت مقدار کلسيم کافي ( ۱۰۰۰   ميلي گرم ) و ورزش براي در حداقل نگه داشتن سطح کاهش قدرت استخوان ضروري است . بيشتر زنان در ۵۵-۴۲  سالگي يائسه مي شوند . اگر قبل از اين سنين قاعدگي شما نامنظم شده يا علائمي از يائسگي داريد ، در رابطه با پوکي استخوان نيز با پزشکتان مشورت کنيد . در ضمن شايد لازم باشد در مورد روشهاي سنجش تراکم استخوان که مقدار پوکي آن را نشان مي دهند ، از پزشکتان سئوال کنيد .

بالاي 50 سال:

زناني که وارد مرحله ي يائسگي شده اند ، ممکن است سالانه ۱ تا ۶ قسمت از صد قسمت قدرت استخوانشان را از دست بدهند .

مصرف مكملهاي كلسيم در اين سن اكيدا توصيه ميشود.علاوه بر آن برخي داروها مانند رالوكسيفن نيز توسط پزشك پيشنهاد ميشود.

دريافت مقدار کلسيم کافي و ورزش هنوز مهم اند . شما بايد حداقل ۱۰۰۰ ميلي گرم کلسيم دريافت کنيد . بايد سعي کنيد به اندازه ي کافي در معرض نور آفتاب باشيد تا ويتامين دي لازم را دريافت کنيد . حداقل ۲۰ دقيقه در روز و سه بار در هفته پياده روي داشته باشيد

نوشته شده توسط : مینا شهرکی کلاس ۱۰۳

بیماری قلبی

بیماری قلبی

وقتی كه اصطلاح بیماری قلبی را می شنوید، اولین واكنش شما چیست؟ ممكن است مثل خیلی از زن ها فكر كنید این بیماری یك بیماری مردانه است و مشكل من نیست!

اما واقعیت این است كه بیماری های قلبی یكی از دو علت اصلی مرگ و میر در ایران است. متاسفانه بسیاری از زنان این مطلب را نمی دانند در حالی كه درك این مطلب حائز اهمیت است.
جالب است بدانید ؛

- در سال 1381 مطالعه قند و چربی خون افراد در تهران نشان داد كه 7/12 درصد زنان سابقه دردهای قلبی دارند، در حالی كه این مشكل تنها در 8/8 درصد مردان مشاهده شده است.

- مطالعه دكتر نبی پور در بوشهر نشان داد؛ سابقه سكته قلبی در مردان 4/17 درصد و در زنان 8/19 درصد  بوده است.

- 38 درصد زنان یك سال بعد از یك حمله قلبی فوت خواهند كرد.

- در طی 6 سال بعد از یك حمله قلبی،  حدود 46 درصد زنان در اثر نارسایی قلبی ناتوان خواهند شد.

- دو سوم زنان كه حمله قلبی داشته اند ، به طور كامل بهبود نمی یابند.
واقعیت این است كه اگر شما قلب دارید، پس مشكل قلبی نیز می توانید داشته باشید كه خوشبختانه كارهای زیادی برای این حل این مشكل می توان انجام داد.
این مطالب به شما كمك خواهد كرد كه عوامل بیماری قلبی را در خود شناسایی كنید و گام هایی در جهت پیشگیری یا كنترل آنها بردارید. این كارها به خصوص برای زنان میانسال و مسن ارزشمند است، زیرا احتمال بیماری و حمله قلبی در زنان با یائسه شدن، به طور شگفت انگیزی افزایش می یابد.

یك هشتم زنان بین سنین 64-45 سال انواعی از بیماری های قلبی را دارند و این مقدار در زنان بالای 65 سال تا یك سوم افزایش می یابد.

هنوز هم ممكن است فكر كنید، من كه در خطر نیستم، چون در حال حاضر بیماری قلبی ندارم.

ممكن است دارای عوامی خطری مانند اضافه وزن، كشیدن سیگار یا فعالیت فیزیكی كم باشید كه می تواند خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش دهد. شاید در مورد عوامل خطر بیماری های قلبی چیزهایی بدانید، اما باید بدانید كه خودتان كدام یك از این عوامل را دارید. چیزی كه ممكن است ندانید این است كه ،اگر شما حتی یك عامل خطر را داشته باشید، احتمال ابتلا به بیماری قلبی در شما زیاد است.

یك قلب بیمار و آسیب دیده، در انجام فعالیت های روزانه و حتی توانایی شما در كارهای ساده ای مثل قدم زدن یا بالا رفتن از پله، اختلال ایجاد كرده و به شیرینی زندگی شما لطمه می زند.

یك خبر خوب

شما برای پیشگیری از بیماری قلبی، نیروی عظیمی دارید و می توانید از همین امروز شروع كنید. با شناخت عوامل خطری كه شما را تهدید می كنند و ایجاد تغییر مطلوب در آنها نظیر تغییر در رژیم غذایی، افزایش فعالیت فیزیكی و اصلاح سایر عادات روزانه خود می توانید تا حد زیادی خطر ابتلا به بیماری قلبی را كاهش دهید. حتی اگر بیماری قلبی دارید، می توانید گام هایی در جهت كاهش شدت آن بردارید. پس از این مطالب برای داشتن یك قلب سالم استفاده كنید. البته می توانید برای كسب اطلاعات بیشتر با پزشك خود مشورت كنید. از امروز برای حفظ سلامتی قلب خود اقدام كنید.

این عبارت را شعار خود قرار دهید :

 " برای درمان بیماری قلبی از همین امروز شروع كنید ، فردا دیر است."
بیماری قلبی چیست؟
بیماری های عروق قلبی ( بیماری های كرونری ) مهم ترین بیماری قلبی است . این بیماری در واقع ناشی از مشكلات رگ های خونی قلب است كه می تواند سبب حمله قلبی شود. یك حمله قلبی وقتی اتفاق می افتد كه یكی از سرخرگ های تغذیه كننده قلب بسته شود و از رسیدن اكسیژن و غذا به قلب جلوگیری كند. این بیماری ها غالباً به اختصار به عنوان" بیماری قلبی " گفته می شود. بیماری های دیگر قلبی- عروقی شامل سكته مغزی، فشارخون بالا، آنژین صدری یا درد قفسه سینه و بیماری های روماتیسم قلبی است.
برخی از بیماران قلبی با كمك اعمال جراحی نظیر بای پس( by pass ) و آنژیوپلاستی( angioplasty ) تا حدودی بهبود می یابند. گرچه این اعمال می توانند به گردش خون و اكسیژن در عضله قلبی كمك كنند، اما سرخرگ ها همچنان آسیب دیده باقی می مانند و مفهوم آن این است كه احتمالاً یك حمله قلبی دیگر خواهید داشت. به علاوه تا زمانی كه در شیوه زندگی خود تغییری ایجاد نكنید، وضعیت رگ های خونی شما روز به روز بدتر خواهد شد. تعدادی از زنان در اثر عوارض بیماری قلبی فوت می كنند یا برای همیشه ناتوان می شوند. به همین دلیل كنترل و پیشگیری از این بیماری خیلی مهم و حیاتی است.
چه كسانی در معرض خطر هستند؟
عوامل خطر( Risk Factors )، شرایط یا عاداتی هستند كه احتمال ابتلا شخص به یك بیماری را افزایش می دهند. این عوامل می توانند شرایطی را به وجود آورند كه وضعیت بیماری موجود را بدتر كنند. عوامل خطر مهم بیماری قلبی كه می توانید اقدامات زیادی برای كنترل آنها انجام دهید، شامل موارد زیر است:
1- سیگار كشیدن

2- فشار خون بالا

3- كلسترول خون بالا

4- داشتن اضافه وزن

5- فعالیت بدنی كم

6- دیابت

بعضی از عوامل خطر مانند: سن و سابقه ارثی بیماری قلبی قابل تغییر نیستند. خطر بیماری قلبی در زنان از سن 55 سالگی افزایش می یابد.

زنان بعد از یائسگی، به علت كاهش تولید هورمون استروژن برای ابتلا ببه بیماری قلبی مستعدتر می شوند. احتمال ابتلا به بیماری قلبی در زنانی كه به علل طبیعی یا برداشتن رحم با عمل( hysterectomy ) دچار یائسگی زودرس شده اند نسبت به زنان غیریائسه دو برابر است.

سابقه فامیلی و ارثی بیماری قلبی در سنین پایین عامل خطر دیگری است كه قابل تغییر نیست. اگر پدر یا برادر شما قبل از سن 55 سالگی یك حمله قلبی داشته اند و یا اگر خواهر یا مادر شما یك حمله قلبی قبل از 65 سالگی داشته اند ،احتمال ابتلای شما به بیماری قلبی زیاد است.

عوامل خطر اصلی قابل تغییر نیستند، ولی دانستن آن از این لحاظ مهم است كه اینگونه افراد می توانند با كنترل سایرعوامل خطر بیماری قلبی را در خود كاهش دهند.

این كار چندان مشكل نیست. محافظت از قلبتان می تواند به سادگی راه رفتن سریع یا خوردن یك سوپ خوشمزه یا كارهایی باشد كه برای داشتن یك وزن متناسب به آنها نیاز دارید.
هیچ عامل خطری را دست كم نگیرید
بعضی زنان عقیده دارند فقط انجام یك رفتار سالم می تواند از آنها در مقابل خطر بیماری قلبی مواظبت كند. برای مثال ممكن است فكر كنند اگر مرتب قدم بزنند یا شنا كنند ، ولی می توانند سیگار بكشند و سالم بمانند ولی این باور نادرستی است. برای پیشگیری از بیماری قلبی باید تمامی عوامل خطر آن را كنترل كرد. شما می توانید به آرامی این كار را انجام دهید، ولی مهم آن است كه واقعا عوامل خطر تغییر دهید. ممكن است بعضی افراد بگویند اگر من فقط یك عامل خطر مثل افزایش وزن یا افزایش كلسترول خون را داشته باشم، كم از بیماری قلبی مصون هستم. ولی اینطور نیست، هر عاملی می تواند سبب افزایش خطر بیماری قلبی گردد، خصوصاً داشتن بیش از یك عامل خطر مسئله ای جدی است، چون عوامل خطر اثرات یكدیگر را تشدید می كنند.
پس هر فردی باید عوامل خطر بیماری قلبی را در خود شناسایی كند و اقدامات لازم را برای كاهش آنها انجام دهد.
19 روش از قلب خود محافظت کنید
پیشنهاد می كنیم كه برای حفظ سلامت قلب خود به نكات زیر توجه كنید، اما این نكته را متذكر می شویم كه با پزشك نیز مشورت كنید:
1 - روزی 30دقیقه ورزش  كنید.

2 - هر دو ساعت یك لیوان آب بنوشید.

3 - اگر می توانید روزی 20دقیقه دوچرخه سواری كنید.

4 - طبق نظر پزشك، هر روز ویتامین  ب كمپلكس مصرف كنید.

5 - صدای خود را در شب حین خواب ضبط كنید یا از اطرافیانتان بخواهید تا توجه كنند كه آیا در خواب خر و پف می كنید یا نه. اگر جواب مثبت بود با پزشك مشورت كنید چرا كه این امر می تواند در تنفس و فشارخون  شما اختلال به وجود آورد و در نهایت سلامت قلبتان  را در معرض خطر قرار دهد.
وقت كافی به گردش و هم صحبتی با آنهایی كه دوستشان دارید اختصاص دهید.
6 - حداقل روزی دو فنجان چای نوش جان كنید.

7 - هر هفته مقدار كمی كاكائوی تلخ بخورید.

8 – شب ها حداقل هفت ساعت بخوابید. كم خوابی می تواند یكی از دلایل حمله قلبی باشد.

9 - دست كم هفته ای یك بار ماهی مصرف كنید .

10- از خوردن صبحانه كامل و سرشار از فیبر غافل نشوید.

11- مواد غذایی دارای  امگا 3  را در برنامه غذایی بگنجانید.

12- به مصرف لوبیا نیز توجه كنید و آن را به شكل خوراك یا بر روی سالاد میل نمایید.

13- طبق نظر پزشك هر روز یك آسپیرین بچه بخورید.

14- خوب است بدانید خوردن آلبالو برای سلامت قلب خالی از لطف نیست.

15- هر روز پرتقال بخورید. می توانید به جای آن از آب پرتقال هم استفاده كنید منتهی اگر خود پرتقال برایتان فراهم بود، آن را ترجیح دهید.

16- در روزهای تعطیل فقط استراحت كنید. تلفن همراه و رایانه را كنار بگذارید.

17- از استرس  پرهیز كنید.

18- به مصرف مولتی ویتامین نیز اهمیت دهید اما پیش از آن نظر پزشك را بخواهید.

19- وقت كافی به گردش و هم صحبتی با آنهایی كه دوستشان دارید اختصاص دهید.

نوشته توسط :مهدیه وظیفه دان  کلاس ۱۰۳

ساختار مولکولی DNA

DNA یا دزاکسی ریبونوکلئیک اسید یکی از ماکرومولکولهای سلولی است که حامل اطلاعات وراثتی بوده و طی همانند سازی ژنتیکی از یک نسل به نسل بعد منتقل می‌شود. و در داخل سلول از روی آن RNA و پروتئین ساخته می‌شود.

مقدمه

کشف ماده‌ای که بعدها DNA نام گرفت در سال 1869 بوسیله فردیک میشر انجام شد. این دانشمند هنگام مطالعه بر روی گویچه‌های سفید خون ، هسته سلولها را استخراج کرد و سپس بر روی آن محلول قلیایی ریخت. حاصل این آزمایش ، رسوب لزجی بود که بررسیهای شیمیایی آن نشان داد، ترکیبی از کربن ، هیدروژن ، اکسیژن ، نیتروژن و درصد بالایی از فسفر می‌باشد. میشر این ماده را نوکلئین نامید. زمانی که ماهیت اسیدی این ماده مشخص گردید، نام آن به اسید دزاکسی ریبونوکلئیک تغییر یافت.

ساختمان رشته‌ای DNA

سرعت پیشرفت تعیین ساختمان DNA بسیار کند بوده است. در سال 1930 کاسل و لوین دریافتند که نوکلئین در واقع اسید دزوکسی ریبونوکلئیک است. برسیهای شیمیایی آن مشخص کرد که زیر واحد تکرار شونده اصلی DNA ، نوکلئوتید می‌باشد که از سه قسمت تشکل شده است. یک قند پنتوز (2- دزوکسی D- ریبوز) ، یک گروه 5-فسفات و از یکی چهار باز آلی نیتروژن‌دار حلقوی آدنین (A) ، گوانین (G) ، سیتوزین (C) و تیمین (T) تشکیل شده است.

از این چهار باز دو باز آدنین و گوانین از بازهای پورینی و دو باز سیتوزین و تیمین از بازهای پیریمیدینی می‌باشند. به مجموعه قند و باز آلی نوکلئوزید گفته می‌شود. گروه فسفات می‌تواند به کربن3 و یا5 متصل شود. به مجموع نوکلئوزید و گروه فسفات متصل به آن نوکلئوتید می‌گویند. با توجه به اینکه یون فسفات می‌تواند هم به کربن 3 و هم به کربن5 متصل شود.

پس دو نوکلئوتید از طریق یک پیوند فسفودی استر بهم متصل می‌شوند. به این صورت که گروه هیدروکسیل یک نوکلئوتید با گروه فسفات نوکلئوتید دیگر واکنش داده و پیوند فسفودی استر را بوجود می‌آورد. از آنجایی که پیوند فسفودی استر ، کربنهای3 و5 دو قند مجاور را بهم متصل می‌کند، این پیوند را پیوند5-3 فسفودی استر نیز می‌نامند. یک زنجیره در اثر اتصال پشت سر هم تعدادی2-دزوکسی ریبونوکلئوتید بوسیله پیوندهای دزوکسی ریبونوکلئوتید تشکیل می‌شود.

تمامی نوکلئوتیدها در یک زنجیره پلی نوکلئوتیدی دارای جهت یکسان می‌باشند. به این صورت که نوکلئوتید انتهایی در یک سمت زنجیره دارای یک گروه5 آزاد و نوکلئوتید انتهایی در سمت دیگر زنجیره دارای یک گروه3 آزاد می‌باشد. بنابراین زنجیره پلی نوکلئوتیدی دارای جهت بوده و این جهت را به صورت5--->3 نشان می‌دهند. بنابراین اگر در نوکلئوتید ابتدایی کربن5 در بالای حلقه پنتوز و کربن3 در زیر آن باشد، در تمامی نوکلئوتیدهای بعدی زنجیره کربن 5 در بالای حلقه پنتوز جای خواهد داشت.

             

                            

 

 

 

نتایج حاصل تا سال 1950

1. DNA یک پلیمر رشته‌ای متشکل از واحدهای2- دزوکسی اسید ریبونوکلئیک می‌باشد که بوسیله پیوندهای فسفودی استر5-3 به هم متصل شده‌اند.
   
2. DNA حاوی چهار زیر واحد dc و dG و dT و dA می‌باشد.
   
3. مقادیر متوالی dT و dA با یکدیگر و dc و dG نیز با یکدیگر مساوی می‌باشند.

 

مارپیچ دو رشته‌ای DNA

در سال 1953 در ساختمان سه بعدی DNA ، بوسیله واتسون و کریک کشف شد. واتسون و کریک با استفاده از مطالعات تفرق اشعه ایکس ، رشته‌های DNA که بوسیله فرانکلین و ویلکینز تهیه شده بود و همچنین ساختن مدلها و استنباطهای مشخصی ، مدل فضایی خود را ارائه دادند و در سال 1962 واتسون و کریک و ویلکینز به خاطر اهمیت کشف ساختمان DNA به صورت مشترک جایزه نوبل دریافت کردند.

مدل پیشنهادی آنان چنین بود. DNA یک مارپیچ دو رشته‌ای است که رشته‌های آن به دور یک محور مرکزی ، معمولا به صورت راست گرد پیچ می‌خورند. طبق مدل واتسون و کریک ، ستونهای قند - فسفات همانند نرده‌های پلکان به دو قسمت خارجی بازهای آلی پیچیده و به این ترتیب در معرض محیط آبکی داخل سلول هستند و بازهای آلی که خاصیت آبگریزی دارند، در داخل مارپیچ قرار می‌گیرند. هنگام تشکیل مارپیچ رشته‌ها به صورت موازی متقابل قرار می‌گیرند.

یعنی اگر جهت یک رشته3<--5 باشد، رشته دیگر 5<--3 خواهد بود. پیوندهای هیدروژنی بین آدنین از یک رشته با باز تیمین رشته مقابل و باز گوانین یک رشته با سیتوزین رشته مقابل بوجود می‌آیند. گر چه از نظر اندازه هر باز پورینی می‌تواند در مقابل یک باز پیریمیدین قرار بگیرد. ولی به دلیل وجود گروههای شیمیایی روی بازهای G و C و T و A پیوندهای هیدروژنی مناسب فقط بین C - G و T - A برقرار می‌شود و ایجاد پیوند بین T - G و C- A ممکن نیست.

واکنشهای توتومریزاسیون

اتم هیدروژن در بازهای آلی می‌تواند روی اتمهای نیتروژن و یا اکسیژن حلقه جابجا شود. این تغییر موقعیت هیدروژن روی حلقه باز را توتومریزاسیون می‌گویند. توتومریزاسیون در بازهای آدنین سیتوزین باعث تبدیل فرم آمینی به فرم ایمنی و در مورد بازهای تیمین و گوانین باعث تبدیل فرم کتونی به فرم انولی می‌شود.

در شرایط فیزیولوژیکی ثابت تعادل واکنش توتومریزاسیون بیشتر به سمت اشکال آمینی و کتونی می‌باشد. این حالت پایدار پروتونی ، الگوی تشکل پیوندهای هیدروژنی بین بازها را تعیین می‌نماید، بطوری که بازهای T و A با تشکیل دو پیوند هیدروژنی و بازهای G و C با سه پیوند هیدروژنی با هم جفت می‌شوند. C و A و همچنین T و G نمی‌توانند با هم جفت شوند.

زیرا در این بازها اتمهای هیدروژن هر دو در یک موقعیت قرار دارند و امکان ایجاد پیوند هیدروژنی وجود ندارد. به دلیل اینکه در رشته‌های DNA همواره باز A مقابل T و باز G مقابل C قرار دارد، این دو رشته را مکمل می‌نامند. بنابراین توالی موجود در یک رشته DNA ، توالی رشته مقابل را تعیین می‌کند. مکمل بودن دو رشته DNA ، اساس عمل همانند سازی DNA است.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

مطالب جالب و خواندني 4

در این صفحه تعدادی سلول یوکاریوت از خانواده های مختلف نمایش داده شده اند.

گلبولهای قرمز خون انسان، پلاکت‌ها و گلبولهای سفید (از خانواده انیمالیا)	تصویر یک مخمر نان (از خانواده فونگوس)
سلول سرطان سینه انسان (متعلق به خانواده انیمالیا)	تصویر یک دیاتوم متقارن (از خانواده پروتیستا)
تصویر یک کولونی طلایی جلبک (از خانواده پروتیستا)	سلولهای گلبرگ و گروه گل آفتابگردان (متعلق به خانواده پلنتا)

 

در سلول، مواد مختلف به دو روش منتقل می‌شوند: انتقال فعال و انتقال غیر فعال. مولکولهای کوچک مانند اکسیژن، اتانول و دی اکسید کربن می‌توانند به آسانی از غشای سلول عبور کنند. اگر غلظت این مولکولها در فضای درون سلول تفاوت زیادی با بیرون داشته باشد، مولکولها از غشاء عبور می‌کنند و به طرف مقابل می‌روند تا تفاوت غلظت‌ها کاهش پیدا کند. این فرآیند، همان انتقال غیر فعال است. دلیل این نام گذاری آنست که برای انجام آن انرژی صرف نمی شود. اما برای انتقال مولکولهای بزرگ مانند پروتئین ها، پلی نوکلئوتیدها و پلی ساکاریدها باید از روش دیگری استفاده شود. انتقال این مولکولها نیاز به انرژی دارد و انتقال فعال نامیده می‌شود. اگر انتقال فعال مواد، آنها را به درون سلول بیاورید، به آن "اندوسیتوز" می‌گوییم و اگر مواد را از سلول خارج کند، "اگزوسیتوز".

اگزوسیتوز
وقتی قرار است مولکولهای بزرگ از سلول خارج شوند، اول در یک آبدانه بسته بندی می‌شوند. آبدانه به سمت غشاء حرکت می‌کند و با بخشهای خاصی از غشاء که می‌توانند با آن جفت شوند، ترکیب می‌شوند. آبدانه جزیی از غشا می‌شود و مواد درون آن در فضای خارج رها می‌شوند. فرض کنید یک پروتئین در سلول ساخته شده و باید به خارج سلول منتقل شود. این پروتئین به دستگاه گلژی می‌رود. دستگاه گلژی پروتئین های تولیده شده را در چند آبدانه بسته بندی می‌کند. این بسته‌ها به طرف غشای سلول می‌رود. بسته جذب غشا می‌شود و مواد درون آن به بیرون می‌ریزند.

بعضی از مواد به طور مداوم توسط سلول ترشخ می‌شوند، اما بعضی دیگر فقط گاهی ساخته می‌شوند. برای کنترل ترشح این مواد، آبدانه های خاصی وجود دارند که با یک سیگنال خارجی تحریک می‌شوند و مواد درون خود را رها می‌کنند. این سیگنال، که مثلاً می‌تواند یک هورمون باشد، روی گیرنده های خاصی در جداره خارجی سلول می‌نشیند. این کار باعث می‌شود غلظت یونهای آزاد کلسیم در سلول زیاد شود . افزایش غلظت یون کلسیم، سرعت ترکیب آبدانه‌ها با غشای سلول را بیشتر می‌کند. به این ترتیب اگزوسیتوز در تسریع می‌شود و ماده مورد نظر به طور مداوم ترشح خواهد شد.

اندوسیتوز
به طور کلی دو نوع اندوسیتوز وجود دارد، پینوسیتوز و فاگوسیتوز. پینوسیتوز به معنی قورت دادن مولکولهای کوچک یا مایعاتی است که اطراف سلول وجود دارد. فاگوسیتوز یعنی خوردن مولکولها و ذرات بزرگ مثل میکروارگانیسم ها، اجزای سلولهای مرده و ... .

یوکاریوتها در بیشتر مواقع مشغول خوردن مایعات و مولکولهای اطراف خود هستند. آنها در هنگام این کار بخشی از غشای سلول خود را هم بین می‌برند. مثلا سلولهای ماکروفاژ (سلولهای ایمنی بدن که میکروبها را می‌خورند.) در هر دقیقه %3 از غشای خود را هضم می‌کنند، یعنی باید بعد از گذشت یک و نیم ساعت، کل غشای آنها از بین برود! واضح است که این اتفاق نمی افتد. سلول اگزوسیتوز انجام می‌دهد تا جداره اش تقریبا با همان سرعت بزرگ شود و از بین نرود.

اگر لازم باشد تا سلول، مولکول خاصی را به طور انتخابی جذب کند، اندوسیتوز با روش دیگری انجام می‌شود. معمولا گیرنده های خاصی روی غشا وجود دارند که جذب این مواد از طریق آنها صورت می‌گیرد.
مولکول مورد نظر به سطح این گیرنده‌ها می‌آید و به سادگی وارد سلول می‌شود. سرعت جذب در این روش بسیار بیشتر از اندوسیتوز معمولی است. لیپوپروتئین های سبک (LDL) از همین طریق جذب می‌شوند.

وقتی سلول بخواهد غشای خود را بیشتر کند به کلسترول احتیاج دارد. کلسترول هم یکی از LDL‌ها است. سلول تعدادی گیرنده LDL می‌سازد و آنها را روی غشای خود قرار می‌دهد. LDL با سرعت زیاد وارد سلول می‌شود و سلول می‌تواند غشای جدید بسازد. بعضی از مردم دارای ژنی هستند که نمی گذارند گیرنده های LDL تولید شوند. آنها نمی توانند LDL موجود در خون را جذب کنند و در نتیجه میزان کلسترول خون آنها بالا می‌رود. همین باعث می‌شود. همین باعث می‌شود که عده زیادی از این افراد، حتی در جوانی به بیماری قلبی مبتلا شوند و جان خود را از دست بدهند.

فاگوسیتوز
گلبولهای سفید خون معمولا با فاگوسیتوز، ذرات بیگانه موجود در جریان خون را از بین می‌برند. آنها حتی می‌توانند سلولهای هم اندازه خود را به راحتی ببلعند. ذره یا سلول بیگانه به گیرنده های سطح این سلولها می‌چسبد و سپس گلبول سفید آن را به درون خود می‌کشد و جذب می‌کند.

مطالب جالب و خواندني 3

چربی ها:

چربی‌ها وظایف مختلفی را در سلول بر عهده دارند. چربی گاهی برای ذخیره انرژی به کار می‌رود. در دیواره سلول هم مولکول های لیپید به کار رفته است. چربی‌ها از واحدهای ساختمانی کوچکتری به نام اسید چرب تشکیل شده اند. هر مولکول اسید چرب از دو قسمت تشکیل شده است: یک زنجیر هیدروکربنی بلند و یک گروه اسیدی کربوکسیلیک. زنجیر هیدروکربنی آب گریز است و سر اسیدی مولکول، آب دوست.

 اسیدهای چرب منابع غذایی بسیار خوبی هستند. انرژی ای که از یک مولکول اسید چرب به دست می‌آید، تقریبا دو برابر انرژی حاصل از مولکول گلوکز است.

مهم ترین ویژگی اسیدهای چرب اینست که می‌توانند در کنار هم قرار گیرند و یک لایه دو جداره را ایجاد کنند. این لایه غیر تراوا است، یعنی اجازه نمی دهد که مواد بدون کنترل از آن عبور کنند. همین لایه است که غشای سلول را می‌سازد و مرز سلول با محیط اطرافش را مشخص می‌کند.

خاصیت آب گریزی این غشای لیپیدی باعث می‌شود که انتقال مولکولهای محلول در چربی‌ها آسان شود.

 

اگر آب نبود، زندگی روی زمین به وجود نمی آمد. مولکول آب از یک اتم اکسیژن و دو اتم هیدروژن تشکیل شده است. شکل مولکول آب تقریبا شبیه سر میکی موس است.

با اینکه مولکول آب، ترکیب شیمیایی ساده ای دارد، ویژگی های آن باعث شده که اثر زیادی در زندگی جانداران داشته باشد. مولکول آب قطبی است، یعنی یک سر آن بار مثبت و طرف دیگر آن بار منفی دارد. همان طور که در شکل می‌بینید، اتم های هیدروژن بار مثبت و مولکول آب بار منفی دارد. وقتی چند مولکول آب در کنار هم قرار بگیرند، سر منفی یکی در کنار سر مثبت دیگری قرار می‌گیرد و این مولکول‌ها با پیوند هیدروژنی در کنار هم قرار می‌گیرند.

قطبیت مولکول آب، باعث می‌شود که سایر مولکول های در تماس با آن دو رفتار داشته باشند. دسته ای از آنها آب دوست هستند، یعنی به راحتی جذب مولکولهای آب می‌شوند. دسته ای دیگر آب گریز هستند و در آب حل نمی شوند. پس بعضی از مولکولها در آب حل می‌شوند ولی باقی آنها نمی توانند وارد سلول نشوند، اما وقتی مولکولهای آب گریز در یک محلول آبی قرار گیرند، دور هم جمع می‌شوند.
اسمز
ویژگی دیگر آب اینست که انتقال مولکولها از طریق اسمز را آسان تر می‌کند. یک سلول برای زنده ماندن باید مواد غذایی را از محیط اطراف بگیرد و مواد زائد را از درون خود خارج کند. پس انتقال مواد نقش مهمی در زندگی سلولی دارد.

وقتی دو محلول آبی که بین آنها یک غشای تراوا (غشایی که مواد می‌توانند از آن تراوش کنند.) قرار دارد، دارای غلظتهای متفاوتی باشند، آب از محیط رقیق تر به محیط غلیظ تر می‌رود. این فرآیند، غلظت دو ناحیه را به هم نزدیک می‌کند. در حین این فرآیند ممکن است حجم سلول هم تغییر کند.

قندها منبع انرژی سلول هستند. ساده ترین قند - از نظر ساختار مولکولی - گلوکز است که از یک حلقه شش تایی از اتمهای کربن تشکیل شده است. فرمول شیمیایی گلوکز C₆H₁₂O₆ است.

گلوکز اصلی ترین منبع غذایی سلول هاست. قندهای بزرگتر هم پیش از آنکه به مصرف سلول برسند، هضم می‌شوند و به صورت گلوکز درمی آیند. واکنش شیمیایی که منجر به آزاد شدن انرژی از گلوکز می‌شود، به صورت زیر است:

C₆H₁₂O₆+6O₂ ð 6CO₂ + 6H₂O +انرژی

مولکول های قند بزرگتر، برای ذخیره انرژی در سلول به کار می‌روند. این مولکولهای بزرگ "پلی ساکارید" نامیده می‌شوند و از قرار گرفتن تعداد زیادی گلوکز در کنار هم ساخته می‌شوند. در سلولهای جانوری پلی ساکاریدی به نام گلیکوژن ذخیره انرژی را به عهده دارد. سلولهای گیاهی انرژی خود را در مولکولهای نشاسته ذخیره می‌کنند.

_{مینا غفاریان کلاس۱۰۴}

مطالب جالب و خواندنی2

اسیدهای نوکلئیک، DNA و RNA

در هسته هر سلول مولکولهایی قرار دارند که اساسی ترین اطلاعات حیات را در خود ذخیره کرده اند. این مولکول ها، دئوکسی ریبو نوکلئیک اسید (DNA) نام دارند. DNA از چهار نوع مولکول ساخته شده است، که به آنها " نوکلئوتید " می‌گوییم. این چهار نوکلئوتید عبارتند از: ادنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T). این مولکولها خود به دو زیر گروه تقسیم می‌شوند: ادنین و گوانین در گروه پیورین قرار می‌گیرند و سیتوزین و تیمین در گروه پیریمیدین جای داده می‌شوند. هنگام سنتز (ساخته شدن) مولکول DNA، نوکلئوتیدها به اسیدهای نوکلئیک تبدیل می‌شوند که بعدا به هم متصل می‌شوند و رشته های DNA را می‌سازند. در نهایت یک مارپیچ دوتایی ساخته می‌شود.

نوکلئوتیدها حلقه های مسطحی دارند که اندازه آنها بین 3 تا 4 آنگستروم ( هر آنگستروم 10-10 متر است.) می‌باشد. وقتی مارپیچ دوتایی تشکیل می‌شود، مولکولهای A با مولکولهای T رشته مقابل و مولکول G با مولکول C رشته روبه رو پیوند هیدروژنی برقرار می‌کنند و جفت های قلیایی ایجاد می‌شود. این جفت های قلیایی باعث می‌شوند که مارپیچ پایدار باقی بماند. تصاویری که با استفاده از اشعه X از مولکول DNA گرفته شده است، نشان می‌دهد که در هر دور از مارپیچ 10 جفت قلیایی وجود دارد.
مدل مارپیچی می‌تواند نحوه رونویسی از مولکول DNA در هنگام تقسیم سلول را نیز توجیه کند. جیمز واتسون وقتی این مدل را ارائه کرد، آن را " مدل خوش نما " نامید، چون معتقد بود که هر کس این مدل را ببیند می‌تواند به راحتی نحوه رونویسی از آن را نیز بفهمد. در هنگام تقسیم سلول، باید نسخه مشابهی از DNA تهیه شود تا در سلولهای جدید قرار گیرد. این فرآیند اصطلاحا "رونویسی" نامیده می‌شوند.

برای انجام این کار، اتصالات هیدروژنی بین نوکلئوتیدها باز می‌شود و در نتیجه دو رشته مارپیچ از هم باز می‌شوند. سپس هر یک از این رشته‌ها به عنوان پایه ای برای ساخت رشته مقابل استفاده می‌شود. به این ترتیب دو مارپیچ کاملا یکسان DNA ساخته می‌شوند و هر کدام از آنها در یکی از دو سلول نوزاد قرار می‌گیرد. چون در هر بار رونویسی، نیمی از مولکول DNA قبلی حفظ می‌شود، می‌گوییم رونویسی DNA، نیمه پایستار است.

اگرچه DNA اطلاعات ژنتیکی جاندار زنده را در خود دارد، اما برای عملکرد موفق به وجود ریبونوکلئیک اسید (RNA) نیاز دارد. RNA هم مانند DNA از رشته های اسید نوکلئیکی تشکیل شده که با پیوندهای مشابهی به هم متصل شده اند؛ اما دو تفاوت عمده با DNA دارد. یکی اینکه در ساختار آن به جای تیمین، از اوراسیل(u) استفاده شده است و دوم اینکه مارپیچی نیست و فقط از یک رشته تنها ساخته شده است. برای انجام بعضی کارها، DNA به رشته های RNA تبدیل می‌شود و سپس این مولکولهای RNA، پیغام هایی را به ریبوزوم (مرکز پروتئین سازی سلول) می‌برند. برای همین این مولکولها را mRNA(messenger RNA) یا RNA پیغام رسان می‌نامند. در واقع DNA با فرستادن mRNA، فرآیند پروتئین سازی را هدایت می‌کند.

 

 

 

اسیدهای آمینه واحدهای تشکیل دهنده پروتئین‌ها هستند. هر پروتئین زنجیری از اسیدهای آمینه است که با پیوند شیمیایی در کنار هم قرار گرفته اند. این زنجیر پروتئینی می‌تواند شکل های فضایی مختلفی داشته باشد. همین شکل های متعدد به پروتئین این قابلیت را می‌دهد که کارهای متفاوتی را در سلول انجام دهد. در تمام اسید های آمینه، یک گروه شیمیایی ثابت ( که در شکل زیر نشان داده شده است ) وجود دارد، اما باقی مولکول در اسید آمینه های مختلف، متفاوت است.

حدود 20 نوع اسید آمینه در ساخت پروتئین به کار می‌رود. این اسیدها بر حسب ساختمان شیمیایی به چهار گروه طبقه بندی می‌شوند: اسیدی، بازی، قطبی بدون بار و غیر قطبی.

ساخته شدن پروتئین در سلول
شاید به نظر برسد که پروتئین و اسید آمینه، ارتباطی با DNA ندارند، اما حقیقت آن است که DNA نقش مهمی در تولید پروتئین دارد. وقتی سلول می‌خواهد یک پروتئین خاص را تولید کند، باید ابتدا نسخه ساخت آن را پیدا کند. این نسخه در مولکول DNA ذخیره شده است. هر ترکیب سه تایی از نوکلئوتیدها نشان دهنده یک اسید آمینه است، مثلا CCT کد ساخت اسید آمینه ای به نام پرولین و CGT کد ساخت ارگینین می‌باشد. به این ترتیب، DNA به دستور ساخت پروتئین تبدیل می‌شود.

پروتئین ها
پروتئین‌ها رشته هایی از اسیدهای آمینه هستند که شکل های فضایی مختلفی دارند. پروتئین را می‌توان به چهار دسته تقسیم کرد. هر یک از این دسته ها، از کنار هم گذاشتن دسته قبلی ایجاد می‌شود.

پروتئین های اولیه - این پروتئین‌ها یک رشته ساده از اسیدهای آمینه هستند.

 

 

 

 

پروتئین های ثانویه - اگر بین چند رشته پروتئین اولیه، پیوندهای هیدروژنی تشکیل شود، این رشته‌ها پیچ می‌خورند. در اثر این پیچ خوردن، دو شکل جدید ایجاد می‌شود: یکی صفحات چین خورده که " صفحات بتا " نامیده می‌شوند و دیگری آرایش مارپیچی که اصطلاحا " مارپیچ آلفا " نام دارد.

 

پروتئین های نوع سوم - از ترکیب مارپیچ‌ها و چین خوردگی های قبلی، پروتئین های کوچک کروی ایجاد می‌شود. ترکیب این نوع تا خوردن با چین خوردگی های قبلی، پروتئین های دسته چهارم را شکل می‌دهد.

 

 

پروتئین های دسته چهارم - برای افزایش کارآیی پروتئین ها، گاهی پروتئین های نوع سوم در کنار هم قرار می‌گیرند و آرایش فضایی پیچیده ای ایجاد می‌کنند. یک مثال معروف از این نوع پروتئین ها، مولکول هموگلوبین است.

می دانید این اشکال پیچیده به چه درد می‌خورد؟ این اشکال باعث می‌شود که پروتئین به عنوان گیرنده مواد مختلف عمل کند. در غشای سلول کانال های پروتئینی وجود دارد که فقط به بعضی مواد اجازه عبور می‌دهد. در مولکول هموگلوبین نیز محل های خاصی قرار دارد که اتم اکسیژن روی آن می‌نشیند و همراه جریان خون می‌رود تا به سلولهای بدن برسد. بسیاری از آنزیمها از پروتئین ساخته می‌شوند.

مینا غفاریان کلاس۱۰۴

 

تغذیه وتندرستی

ویتامینها و املاح

ویتامینD 2

با سلام دوباره

در مطلب گذشته دانستیم که ویتامینD چیست و عملکرد آن چگونه است. حال می خواهیم بدانیم کمبود آن چه عواقبی را به دنبال دارد.

عوارض کمبود ویتامینD چیست؟ بیماری اصلی حاصل ویتامینD، راشیتیسم یا نرمی استخواناست . این بیماری در اثر کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوانها در کودکان است. این عوارض در استخوانهای اصلی و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستی عضلات می شود. به دلیل اینکه استخوانها دارای املاح کمتری هستند ، وزن را تحمل نمی کنند و انحنا می یابند. عوارض دیگر، تشکیل برجستگیهای دکمه مانند برروی ستون فقرات ، جمجمه بزرگ و سینه برجسته می باشد ، مچ دست و پا پهن می شود که از علائم اولیه و قابل تشخیص توسط رادیوگرافی است . این بیماری در کشورهای فقیر ، چین ، نیجریه و بنگلادش شایع است در ایران نیز موارد آن کم نیست ولی در سالهای اخیر به دلیل افزایش آگاهی والدین کمتر دیده می شود . در بزرگسالان کمبود ویتامینD عارضه استئومالاسی را در پی دارد . کاهش تراکم استخوانی موجب بروز دردهای شدید در قسمت کمر و پا می شود که بروز شکستگی سریع در استخوانهای دراز و ضعف عضلانی از عوارض آن است . دریافت ویتامینD به همراه کلسیم و فسفر، راه درمان این عارضه است .

استئوپروزیا پوکی استخوان یکی از بیماریهایی است که بسیاری از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا می شوند در این بیماری استخوان از داخل تخلیه می شود و املاح استخوانی کاهش می یابد . عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی بدن است. در این بیماری میزان ویتامینD کاهش می یابد ولی درمان با ویتامینD تاثیر چندانی ندارد. تنها می توان توصیه کرد برای پیشگیری از ابتلا ، از دوران جوانی میزان کافی کلسیم و فسفربه همراه ویتامینD مصرف شود. میزان مورد نیاز ویتامین Dدریک فرد بالغ 10میکروگرم است . میزان نیاز در کودکی خیلی بیشتراست و با افزایش سن در دوران پیری نیز نیاز فرد بالا می رود .

منابع غذایی ویتامینD بیشتر منابع حیوانی است

روغن کبد ماهی غنی ترین منبع آن است .

تغذیه وتندرستی

ویتامینها و املاح

ویتامینD 2

با سلام دوباره

در مطلب گذشته دانستیم که ویتامینD چیست و عملکرد آن چگونه است. حال می خواهیم بدانیم کمبود آن چه عواقبی را به دنبال دارد.

عوارض کمبود ویتامینD چیست؟ بیماری اصلی حاصل ویتامینD، راشیتیسم یا نرمی استخواناست . این بیماری در اثر کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوانها در کودکان است. این عوارض در استخوانهای اصلی و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستی عضلات می شود. به دلیل اینکه استخوانها دارای املاح کمتری هستند ، وزن را تحمل نمی کنند و انحنا می یابند. عوارض دیگر، تشکیل برجستگیهای دکمه مانند برروی ستون فقرات ، جمجمه بزرگ و سینه برجسته می باشد ، مچ دست و پا پهن می شود که از علائم اولیه و قابل تشخیص توسط رادیوگرافی است . این بیماری در کشورهای فقیر ، چین ، نیجریه و بنگلادش شایع است در ایران نیز موارد آن کم نیست ولی در سالهای اخیر به دلیل افزایش آگاهی والدین کمتر دیده می شود . در بزرگسالان کمبود ویتامینD عارضه استئومالاسی را در پی دارد . کاهش تراکم استخوانی موجب بروز دردهای شدید در قسمت کمر و پا می شود که بروز شکستگی سریع در استخوانهای دراز و ضعف عضلانی از عوارض آن است . دریافت ویتامینD به همراه کلسیم و فسفر، راه درمان این عارضه است .

استئوپروزیا پوکی استخوان یکی از بیماریهایی است که بسیاری از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا می شوند در این بیماری استخوان از داخل تخلیه می شود و املاح استخوانی کاهش می یابد . عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی بدن است. در این بیماری میزان ویتامینD کاهش می یابد ولی درمان با ویتامینD تاثیر چندانی ندارد. تنها می توان توصیه کرد برای پیشگیری از ابتلا ، از دوران جوانی میزان کافی کلسیم و فسفربه همراه ویتامینD مصرف شود. میزان مورد نیاز ویتامین Dدریک فرد بالغ 10میکروگرم است . میزان نیاز در کودکی خیلی بیشتراست و با افزایش سن در دوران پیری نیز نیاز فرد بالا می رود .

منابع غذایی ویتامینD بیشتر منابع حیوانی است

روغن کبد ماهی غنی ترین منبع آن است .

ویتامینD به میزانهای متفاوت درکره ، زرده تخم مرغ ، خامه و جگرموجود است .

برای تامین ویتامینD توصیه می شود از منابع غذایی دریایی مثل تن ماهی های مختلف حداقل دوباردر هفته مصرف شود .

به امید سلامت روزافزون شما

تغذیه وتندرستی

ویتامینها و املاح

ویتامینD 2

با سلام دوباره

در مطلب گذشته دانستیم که ویتامینD چیست و عملکرد آن چگونه است. حال می خواهیم بدانیم کمبود آن چه عواقبی را به دنبال دارد.

عوارض کمبود ویتامینD چیست؟ بیماری اصلی حاصل ویتامینD، راشیتیسم یا نرمی استخواناست . این بیماری در اثر کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوانها در کودکان است. این عوارض در استخوانهای اصلی و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستی عضلات می شود. به دلیل اینکه استخوانها دارای املاح کمتری هستند ، وزن را تحمل نمی کنند و انحنا می یابند. عوارض دیگر، تشکیل برجستگیهای دکمه مانند برروی ستون فقرات ، جمجمه بزرگ و سینه برجسته می باشد ، مچ دست و پا پهن می شود که از علائم اولیه و قابل تشخیص توسط رادیوگرافی است . این بیماری در کشورهای فقیر ، چین ، نیجریه و بنگلادش شایع است در ایران نیز موارد آن کم نیست ولی در سالهای اخیر به دلیل افزایش آگاهی والدین کمتر دیده می شود . در بزرگسالان کمبود ویتامینD عارضه استئومالاسی را در پی دارد . کاهش تراکم استخوانی موجب بروز دردهای شدید در قسمت کمر و پا می شود که بروز شکستگی سریع در استخوانهای دراز و ضعف عضلانی از عوارض آن است . دریافت ویتامینD به همراه کلسیم و فسفر، راه درمان این عارضه است .

استئوپروزیا پوکی استخوان یکی از بیماریهایی است که بسیاری از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا می شوند در این بیماری استخوان از داخل تخلیه می شود و املاح استخوانی کاهش می یابد . عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی بدن است. در این بیماری میزان ویتامینD کاهش می یابد ولی درمان با ویتامینD تاثیر چندانی ندارد. تنها می توان توصیه کرد برای پیشگیری از ابتلا ، از دوران جوانی میزان کافی کلسیم و فسفربه همراه ویتامینD مصرف شود. میزان مورد نیاز ویتامین Dدریک فرد بالغ 10میکروگرم است . میزان نیاز در کودکی خیلی بیشتراست و با افزایش سن در دوران پیری نیز نیاز فرد بالا می رود .

منابع غذایی ویتامینD بیشتر منابع حیوانی است

روغن کبد ماهی غنی ترین منبع آن است .

ویتامینD به میزانهای متفاوت درکره ، زرده تخم مرغ ، خامه و جگرموجود است .

برای تامین ویتامینD توصیه می شود از منابع غذایی دریایی مثل تن ماهی های مختلف حداقل دوباردر هفته مصرف شود .

به امید سلامت روزافزون شما

ویتامینD به میزانهای متفاوت درکره ، زرده تخم مرغ ، خامه و جگرموجود است .

برای تامین ویتامینD توصیه می شود از منابع غذایی دریایی مثل تن ماهی های مختلف حداقل دوباردر هفته مصرف شود .

به امید سلامت روزافزون شما                        نجمه عطا يي      ۱۰۴

 

هسته سلول

چكيده مقاله

سلول از سه قسمت : غشاء ، سيتوپلاسم و هسته تشكيل شده است . هسته بزرگترين اندامك درون سلول است و پوششي دو لايه ايي آنرا از سيتوپلاسم جدا مي كند درون هسته چندين رشته بلند و بسيار نازك وجود دارد كه آنها را كروماتين مي نامند ماده اصلي كروماتين به اختصار DNA ( دزوكسي ريبونوكلئيك اسيد ) ناميده مي شود DNA فعاليت هاي سلول را كنترل مي كند

جسمي بنام هستك كه ريبوزوم ها در آنجا ساخته مي شوند و مايعي بنام شيره هسته نيز درون هسته وجود دارد 

 هسته سلول

 

هسته محل ذخیره اطلاعات ژنتیکی و مرکز کنترل سلول یوکاریوتی است. محتویات هسته در یوکاریوتها توسط غشای هسته احاطه شده است و اندامکی به نام هسته را بوجود آورده است. ولی چون سلولهای پروکاریوتی فاقد غشای هسته هستند بدون هسته محسوب می‌شوند.

 

اطلاعات اولیه

هسته در سال 1831 توسط Robert Brown در سلولهای اپیدرمی ثعلبیان کشف شد و به عنوان بخشی متراکم ، پایدار و موجود در همه سلولها در نظر گرفته شد. هسته یک ساختار فشرده با پیچ و تابهای زیادی را داراست و با پروتئین همراه می‌باشد. به چنین مجموعه فشرده‌ای همراه با پروتئین ، کروماتین می‌گویند. هسته واجد غشای دو لایه‌ای موسوم به پوشش هسته‌ای است و در این پوشش حفره‌ها یا روزنه‌هایی موسوم به منفذ پیچیده هسته‌ای است که از طریق آنها عمل تبادل مواد بین هسته و سیتوپلاسم انجام می‌گیرد. برای بررسی ساختمان عمومی هسته می‌توان از میکروسکوپ نوری و میکروسکوپ الکترونی استفاده کرد.

 

شکل و محل و تعداد هسته در سلولها

هسته در بیشتر سلولها کروی یا بیضوی است. در سلولهای پارانشیمی بالغ گیاهان عدسی شکل ، در سلولهای عضلانی مخطط جانوران و سلولهای پروکامبیومی گیاهان استوانه‌ای شکل ، در سلولهای آبکش بالغ و سلولهای انگل زده چند بخشی است. در عده‌ای از سلولها هسته چند بخشی است مثل گویچه‌های سفید خون چند هسته‌ای و یا سلولهای استئوکلاست (استخوان خوار). در بیشتر سلولها هسته در مرکز قرار دارد. در سلولهای گیاهی به علت رشد واکو‌ئلها ، هسته در کنار غشا قرار می‌گیرد و در سلولهای عضلانی مخطط هسته در بخشهای کناری قرار دارد.

در جلبک استابولاریا هسته در بخش ریزوئیدی (ریشه نما) یا مجاور با آن قرار دارد. اغلب سلولها دارای یک هسته هستند. با وجود این برخی جانداران ابتدایی و یا سلولهای جانداران پیشرفته بیش از یک هسته دارند. برای مثال حدود 20 درصد از سلولهای کبدی و یا عده زیادی از سلولهای ریسه قارچها دو هسته‌ای هستند. سلولهای عضلانی مخطط ساختمان سنوسیتی دارند یعنی در یک سیتوپلاسم مشترک چندین هسته پراکنده است. این سلولها ابتدا یک هسته‌ای بوده‌اند که به دلیل تقسیمات مکرر هسته بدون آنکه سیتوپلاسم تقسیم شود به حالت سنوسیتی درآمده‌اند.

نسبت حجم هسته به حجم سیتوپلاسم را نسبت نوکلئوپلاسمی می‌گویند. این نسبت برای سلولهایی که در یک مرحله رشد و در شرایط مشابه باشند ثابت است.

هسته شامل پوشش هسته‌ای ، شیره هسته ، اسکلت هسته‌ای ، کروماتین و بالاخره هستک می‌باشد.

پوشش هسته‌ای

اطراف هسته سلولهای یوکاریوتی را پوشش هسته‌ای شامل غشای بیرونی ، غشای درونی ، فضای بین دو غشا و منافذ هسته‌ای پوشانیده است.

غشای بیرونی

از دو لایه فسفولیپیدی و پروتئینهای پراکنده در بین آنها تشکیل شده است که شباهت زیادی به غشای شبکه آندوپلاسمی دارد و در سطح آن ریبوزومها قرار گرفته‌اند. بخشهایی از غشای بیرونی با شبکه آندوپلاسمی دانه‌دار ، پیوستگی دارد و منشا غشای هسته نیز از شبکه آندوپلاسمی دانه‌دار است.

فضای بین دو غشا

فضای بین دو غشای یا فضای دور هسته‌ای فضایی به وسعت 60 تا 100 آنگستروم است که وسعت آن در همه جای پوشش هسته‌ای یکنواخت نیست. در برخی نواحی وسیع‌تر و در محل منافذ یا سوراخهای هسته‌ای که دو غشا پوشش هسته‌ای بهم می‌رسند وسعت فضای دور هسته‌ای به صفر می‌رسد.

غشای داخلی

غشایی زیستی به ضخامت حدود 60 تا 70 آنگستروم ، شبیه غشای شبکه آندوپلاسمی و فاقد ریبوزوم است. غشای داخلی با واسطه پروتئینهای لامینایی با کروماتین ارتباط دارد.

محجوبه صياد

ادامه نوشته

زندگی چیست ؟

    زندگی چیست ؟                                                                          

  

 بیایید با هم ویژگی‌ها مشترک موجوداتی را که می‌گوییم زنده اند، مرور کنیم. همه آنها از سلول ساخته شده اند. بعضی‌ها مانند باکتری، فقط یک سلول دارند و بعضی دیگر از تعداد زیادی سلول ساخته شده اند، مثل خود ما. در موجودات پیچیده تر تعدادی از سلولها در کنار هم قرار گرفته اند و به کمک هم یک وظیفه خاص را انجام می‌هند. همه سلولها دارای مولکول DNA خاصی هستند که بین تمام سلولهای آن گونه مشترک است اما با سایر گونه‌ها اختلاف دارند. DNA تمام اطلاعات لازم برای تولید پروتئینها و سایر موادی را که برای ادامه بقا و تولید مثل سلول ضروری است، در خود دارد. سلول برای زنده ماندن به انرژی نیاز دارد. بعضی از آنها فتوسنتز می‌کنند، یعنی انرژی خود را از نور خورشید به دست می‌آورند. به مجموعه واکنش های شیمیایی که برای تامین انرژی سلول صورت می‌گیرد، متابولیسم می‌گوییم.

علاوه بر این همه موجودات زنده می‌توانند تولید مثل کنند. دو نوع تولید مثل در بین جانداران دیده می‌شود. اولی تولید مثل غیر جنسی، که در آن موجود جدید فقط از یک والد به وجود می‌آید، مثلا یک باکتری به دو قسمت تقسیم می‌شود و موجودی مانند خود ایجاد می‌کند. دوم تولید مثل جنسی که بیشتر در موجودات پیچیده تر دیده می‌شود. در این روش، اولین سلول موجود جدید از ترکیب دو سلول جنسی (گامت) پدید می‌آید که هر کدام از بدن یکی از والدین آمده است. این کار باعث می‌شود که فرزند تلفیقی از ویژگی های والدین را به ارث ببرد. این یعنی تنوع بیشتر، پس موجوداتی که تولید مثل جنسی دارند در صورت تغییر شرایط محیطی، امکان سازگاری بیشتری دارند.

در تولید مثل غیر جنسی، تمام نسلها شبیه هم هستند و نقاط ضعف و قوت یکسانی دارند. اگر شرایط سختی پیش بیاید، ممکن است همه افراد آن نسل از بین بروند و آن گونه منقرض شود. " جهش ژنتیکی " نیز پدیده ای است که گاهی به سود موجودات زنده منجر می‌شود. جهش یعنی تغییراتی که یا در اثر اشتباه در زمان تولید مثل و یا در عوامل خارجی مانند تابش نور ماوراء بنفش، در ساختمان DNA صورت می‌گیرد.

جهش گاهی مفید است، گاهی مضر و بعضی وقت‌ها بی اثر. اگر جهش ایجاد شده به نحوی باشد که سازگاری موجود با شرایط محیطی مختلف را بیشتر کند، آن موجود می‌تواند در شرایط دشوار هم زنده بماند و ویژگی های ژنتیکی خود را به نسل بعدی منتقل کند. با گذشت زمان، تعداد افرادی که ویژگی حاصل از جهش را به ارث می‌برند، زیاد می‌شود. این فرآیند، تکامل نامیده می‌شود. سایر افرادی که این ویژگی را به ارث نبرده اند، کم می‌شود و حتی گاهی از بین می‌روند.

به خاطر داشته باشید که همواره موجوادت برای استفاده از منابع غذایی مشترک با هم رقابت می‌کنند و آن کسی که ضعیف تر است شانس کمتری برای زنده ماندن دارد. این روند تکاملی و انقراض در طول سالیان دراز باعث شده که تنوع زیستی فراوانی روی زمین ایجاد شود.

 

 

 

 

مواد غذایی افزودنی

در تهیه بیشتر محصولات غذایی ، دارویی ، آرایشی و بهداشتی از افزودنی های شیمیایی متعددی استفاده می شود که اگر به فهرست ترکیبات تشکیل دهنده که روی برچسب این محصولات درج می شود توجه کنید به نام بعضی از این ترکیبات یا در بعضی موارد اصطلاح افزودنی های مجاز برخورد می کنید.
به طور معمول این افزودنی ها برای افزایش کیفیت و بخصوص ماندگاری محصولات اضافه می شود؛ اما نکته مهم این است که مقدار ترکیبات و مواد افزودنی که مصرف می شود در کیفیت محصول اهمیت فوق العاده ای دارد و به همین دلیل است که گاه 2محصول که بظاهر از ترکیبات مشابه تهیه شده اند، کیفیت بسیار متفاوتی دارند.


در گذشته بیشتر غذاها به طور مستقیم از منابع طبیعی تولید و مصرف می شد و اغلب بدون هزینه های جانبی به دست مصرف کننده می رسید، اما امروزه برای تهیه محصولات غذایی در کارخانه های صنایع غذایی از افزودنی های شیمیایی و مواد نگهدارنده ضدمیکروبی استفاده می شود.
اگر چه مصرف کنندگان خواهان کاهش افزودنی های مواد غذایی هستند، اما متخصصان با توجه به امکان زنده ماندن و تکثیر میکروب های بیماری زا در مواد غذایی معتقدند این ترکیبات نگهدارنده ضد میکروبی همراه با عملیات اجرایی مناسب نقش مفیدی در تامین ایمنی مواد غذایی دارند.
از خواص ترکیبات نگهدارنده ضد میکروبی علاوه بر تامین ایمنی می توان بر طولانی تر شدن عمر نگهداری مواد غذایی و کاهش ضایعات اشاره کرد.
در عین حال این مواد زیان هایی نظیر سمیت و اثرات نامطلوب روی طعم و عطر نیز دارند؛ بنابر این این پرسش مطرح می شود که استفاده از چه افزودنی هایی و به چه مقدار مجاز است؟
میان دولتهای کشورهای مختلف اختلاف نظرهایی در این مورد وجود دارد، اما به عنوان یک قاعده ساده عمومی در مورد مصرف افزودنی ها توصیه می شود که تولیدکنندگان مواد غذایی از مصرف نیترات سدیم ، ساکارین ، کافئین ، اولسترا، آسولفام پتاسیم و رنگهای مصنوعی خودداری کنند.

دسته بندی مواد غذایی افزودنی
آنتی اکسیدان ها: موادی هستند که برای جلوگیری از اکسیداسیون چربی ها و روغن های غیر اشباع به مواد غذایی افزوده می شوند.
به طور کلی فرآیند اکسیداسیون بر اثر واکنش اکسیژن موجود در هوا با چربی ها اتفاق می افتد و منجر به تندی ، تغییر طعم و از دست دادن رنگ می شود.
امولسیفایرها: باعث ترکیب شدن آب و روغن با هم می شوند.
افزایش دهنده های طعم : موادی هستند که خودشان دارای طعم خاصی نیستند یا طعم اندکی دارند، ولی باعث تشدید طعم طبیعی غذاها می شوند. این مواد اغلب زمانی به کار می روند که مقدار بسیار اندکی از یک ماده طبیعی در محصول باشد.
عوامل تغلیظ کننده : کربوهیدرات های طبیعی یا اصلاح شده هستند که مقداری از آبی را که در غذا وجود دارد جذب می کنند و باعث غلیظتر شدن آنها می شوند.
عوامل تغلیظ کننده به دلیل مخلوط نگه داشتن ترکیبات پیچیده روغنها، آب ، اسیدها و مواد جامد باعث پایداری غذاهای تولید شده در کارخانه ها می شوند.
علاوه بر گروههایی که به آنها اشاره شد طعم دهنده ها، شیرین کننده ها و رنگهای مصنوعی نیز از دیگر گروههای مواد افزودنی هستند که هر یک شامل مواد مختلفی می باشند.

معرفی بعضی افزودنی های مواد غذایی
آسولفام پتاسیم : یکی از شیرین کننده های مصنوعی است که در بعضی آدامس ها و دسرهای ژلاتینی استفاده می شود و به دلیل بعضی زیان ها نظیر خطر سرطان زایی توصیه می شود که صنایع غذایی از آن استفاده نکنند.
آلژینات : از عوامل تغلیظ کننده است و به عنوان پایدارکننده کف بستنی ، پنیر و آب نبات استفاده می شود. آلژینات یکی از مشتقات جلبک های دریایی است که باعث حفظ بافت مناسب در فرآورده های لبنی و غذاهای کنسرو شده می شود و تاکنون خطری در استفاده آن دیده نشده است.
آلفاتوکوفرول (ویتامینE):یک آنتی اکسیدان و نیز یک ماده مغذی است که در روغنهای گیاهی مورد مصرف قرار می گیرد و از تند شدن روغنها جلوگیری می کند. مطالعات نشان داده است که مقادیر زیاد این ویتامین می تواند به کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی و سرطان کمک کند.
اسید اسکوربیک (ویتامین C):آنتی اکسیدانی است که به عنوان یک ماده مغذی ، پایدارکننده رنگ در آبمیوه ها و گوشتهای نمک سود شده استفاده می شود و از تشکیل نیتروز آمین ها که باعث رشد غده های سرطانی می شوند، جلوگیری می کند.
آسپارتام : یک شیرین کننده مصنوعی است که معمولا در غذاهای رژیمی استفاده می شود و در بعضی افراد که به این ماده حساس هستند می تواند ایجاد سردرد یا خواب آلودگی کند و معمولا توصیه می شود افرادی که از فنیل کتونوری رنج می برند در مصرف مواد غذایی دارای آسپارتام خودداری کنند.
بتاکاروتن : یک رنگ دهنده طبیعی است که در مغز شکلات ها و مارگارین استفاده می شود و بدن می تواند این ماده را به ویتامین Aتبدیل کند و لذا افزودن آن به مواد غذایی خطر خاصی را به دنبال ندارد.
BHAیا هیدروکسی انیزول بوتیلیتد و BHTیا هیدروکسی تولوئن بوتیلتید: آنتی اکسیدان هایی هستند که در تهیه چیپس و بعضی روغن ها استفاده می شوند و خطر سرطان زایی آنها روی موشها ثابت شده است و لذا استفاده از آنها در صنایع غذایی توصیه نمی شود.

نقش آب در سلامت مواد غذایی:
خشک کردن یکی از قدیمی ترین روشهایی است که بشر برای نگهداری مواد غذایی به کار برده است. در این روش ، افزایش طول عمر ماندگاری (Shelf life) نتیجه مستقیم خارج کردن آب از فرآورده است به نحوی که محیط برای رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها نامساعد می شود.
امروزه این موضوع که کلیه میکروارگانیسم ها برای فعالیت خود نیاز به رطوبت نسبی مشخصی دارند به عنوان یک اصل پذیرفته شده است ؛ البته انواع مختلف میکروارگانیسم ها دارای نیازهای رطوبتی متفاوتی هستند.
آب آزاد یا آب غیر ترکیبی ، مستعد شرکت در واکنش های شیمیایی است و روی بسیاری از عوامل کیفی کالا نظیر تاریخ مصرف ، میزان حفظ مواد مغذی موجود در کالا، ماندگاری فرآورده ها و افزایش تاریخ مصرف کالا تاثیرگذار است.
مواد نگهدارنده ضد میکروبی می توانند روی خاصیت های مواد غذایی اثر منفی بگذارند و این مساله محققان را به این تفکر واداشته که برای محافظت از مواد غذایی راهی ساده تر در پیش بگیرند که این راه کم کردن فعالیت آب است.
مطالعات نشان داده است که جدا از کاهش مقدار آب از فرمولاسیون می توان فعالیت آب را با وارد کردن یک سری از عوامل کاهش داد، این عوامل می توانند مخلوطهایی نظیر نمکها، شکر، الکلهای شیرین یا موادی که به صورت کلوئیدی حل می شوند مثل پروتئین ها باشند؛ به عنوان مثال گلیسرول و سوربیتول ، الکلهایی هستند که برای کاهش فعالیت آب به مواد آرایشی و بهداشتی افزوده می شوند، اما نکته مهم در این ارتباط این است که مقدار افزودنی ها اهمیت فوق العاده ای دارد، یعنی اگر مقدار ماده افزودنی کمتر از مقدار بهینه باشد تاثیر لازم را ندارد و در عین حال اگر بیش از این مقدار باشد باز هم کارایی لازم را نخواهد داشت.
نوع ماده افزودنی و مقدار بهینه مصرف آن برای محصولات مختلف متفاوت است و به وسیله محققان طی آزمایش های متعددی که روی میکروارگانیسم های مختلف صورت می گیرد تعیین می شود.
به همین دلیل است که فورمولاسیون محصولات مختلف اعم از غذایی ، آرایشی و دارویی از کارخانه ای به کارخانه دیگر فرق می کند و صاحبان صنایع تلاش می کنند فرمولاسیون مخصوص محصولاتشان را برای محصول خود محفوظ نگه دارند تا مورد استفاده صنایع دیگر قرار نگیرد.
به همین دلیل اگر به برچسب محصولات مختلف توجه کنید، می بینید در قسمت ترکیبات مقدار هیچ یک از مواد قید نشده است و نیز در بسیاری موارد تنها به تعدادی محدود از مواد موجود در فرمولاسیون اشاره و برای بقیه از عبارت عمومی افزودنی های مجاز استفاده شده است.

آیا همیشه افزودنی ها مفید هستند؟
اگر چه همان طور که اشاره شد استفاده از افزودنی ها موجب کاهش فعالیت میکروارگانیسم ها و در نتیجه افزایش زمان ماندگاری محصولات می شود، اما استفاده از بسیاری از آنها ضررهایی نیز به دنبال دارد.
BTAو BHAکه 2نوع آنتی اکسیدان هستند و معمولا در تهیه چیپس های سیب زمینی کاربرد دارند روی موشها خاصیت سرطانزایی نشان داده اند، همچنین ساخارین که یک شیرین کننده مصنوعی و 350بار شیرین تر از شکر است نیز می تواند خاصیت سرطانزایی داشته باشد.
نیتریت سدیم و نیترات سدیم که به تشدید طعم و رنگ سوسیس و کالباس کمک می کنند و نیز می توانند مانع فعالیت سم بوتولیسم که سمی کشنده است شوند طی گوارش نوعی ماده سرطان زا تولید می کنند.
علاوه بر این پزشکان معتقدند بعضی افزودنی ها نظیر مواد افزودنی موجود در پفک ، ساندیس ها و نوشابه ها می توانند آلرژی ایجاد کنند.
به طور کلی افزودنی ها مواد مفیدی هستند که مانند بسیاری مواد دیگر در کنار مزایای متعدد، معایبی نیز دارند و بی شک بر کسی پوشیده نیست که سالم ترین و مطمئن ترین راه استفاده از غذاها و سبزی های تازه است که البته در دنیای امروز چندان امکان پذیر نیست.

گردآورنده:زهرا عزيزي            کلاس:۱۰۴

دبير:سرکار خانم سمرقنديان

     

 

 

 

 

 

 

 

ويتامين ها

• ویتامین B9 (اسید فولیک)
• اسید فولیک (ویتامین B9) جزو ویتامین های گروه B می باشد. این ویتامین محلول در آب است، در بدن جمع نمی شود و از طریق ادرار دفع می گردد. پس باید هر روز در رژیم...

• ویتامین ث، ویتامین سلامت
• ويتامين Cيا آسكوربيك اسيد يك ويتامين محلول در آب است كه براي رشد و عملكرد طبيعي بدن لازم است. وقتي به سرماخوردگي مبتلا مي ‌شويد، خوردن چه ماده ي مغذي را بهترين راه درمان مي ‌دانيد؟ به طور قطع، ويتامين C...

• عوارض مصرف زیاد مکمل املاح
• لاح کلسيم: اين ماده‌ي معدني که در رشد، سلامت و استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها موثر است، چنانچه به صورت قرص يا آمپول به مقدار زياد و مکرر و بيش از نياز بدن استفاده شود، عوارض زير را به دنبال دارد: - رسوب در بافت‌هاي نر...

• عوارض مصرف زیاد ویتامین های E،B وC
• در مطالب قبلي در مورد اثرات زيان بار استفاده‌ ي بي‌ رويه‌ ي مکمل‌هاي دارويي بر سلامت انسان صحبت کرديم و به اين نتيجه رسيديم که اگر منابع دارويي مواد مغذي به مقدار زياد و طولاني استفاده شوند، مي ‌توانند مسموميت و عوارض ناگوار ...

• عوارض مصرف زیاد ویتامین AوD
• در ادامه ي مبحث "تاثير مکمل ويتامين و املاح بر سلامت انسان" خانم برليانت بزرگمهر(کارشناس ارشد تغذيه) مطالب بيشتري را در اين باره توضيح مي دهند. ويتامين A : چنانچه منابع حيواني غني از ويتامين A مانند جگر، به مقدار زياد و مکرر...

• مصرف مکمل ویتامین و املاح مفید است؟
• امروزه با پيشرفت علم و گسترش صنعت، تغييرات گسترده و عظيمي در شيوه ي زندگي و تغذيه ي افراد ايجاد شده است. نحوه ي تغذيه، الگوي غذاي مصرفي و رفتارهاي تغذيه اي، دستخوش دگرگوني هاي وسيعي قرار گرفته که با گذشته تفاوت هاي فاحشي دا...

• اسید فولیک، قدرت مغز را در سالمندان تقویت می ‌کند
• مکمل‌هاي اسيد فوليک ممکن است قدرت مغز را در سالمندان تقويت کند و دمانس (زوال عقل) را کاهش دهد. کارکرد مغز، حافظه و سرعتي که مغز با آن اطلاعات را پردازش مي‌کند، با بالا رفتن سن افراد افت مي‌کند، اما پژوهشگران در هلند و سوئيس ...

• ویتامین E، آنتی اکسیدانی مهم
• ويتامين E ترکيبي است محلول در چربي که در سال 1936 از جوانه ‌ي گندم جدا شد و آلفا توکوفرول ناميده شد. اين نام مشتق از کلمه‌ي يونانيTOKOS به معني "تولد کودک" و PHEREIM يعني به "دنيا آوردن" و ...

• به ویتامین D اهمیت بیشتری بدهیم
• آيا شما به مقدار کافي ويتامينD دريافت مي کنيد؟ آيا مي دانيد کمبود ويتامين D هم مي تواند منجر به سرطان شود؟ محققان طي مطالعات مختلف به اين نتيجه رسيده اند که بسياري از موارد سرطان بر اثر کمبود ويتامين D ايجاد مي شود. براساس ...

• تاثیر ویتامین E در کاهش دردهای قاعدگی
• پژوهشگران دانشگاه تربيت معلم تهران دريافته اند مصرف ويتامين E مي تواند دردهاي قاعدگي را بهبود بخشد‏.‏ به گزارش پايگاه اينترنتي ‏MEDLINEPLUS.COM ‏، مطالعه دختران نوجوان ايراني نشان داد مصرف ويتامين E دو روز قبل از شروع خونريز...

• ویتامین K ؛ ضروری برای انعقاد خون
• کشف ويتامين ها و آشنايي با خواص آنها، دانشمندان را بر آن داشت که در جستجوي تعداد بيشتري از ويتامين ها باشند. در سال 1935 يک دانشمند دانمارکي طي يک سري تحقيقات ، متوجه وجود يک نوع ويتامين در بدن مرغ شد که ضد خونريزي بود. اين...

• ویتامین C
• امين C " کشف ويتامينC داستان جالبي دارد . در قرن 19 ، دريانوردان انگليسي براي رهايي از نوعي بيماري که در دريا به آن مبتلا مي شدند و بعداً اسکروي * نام گرفت ، مقدار زيادي ليمو در کشتي خود حمل مي کردند . براي همين به ...

• ویتامین B12
• ين B12" در ادامه بحث معرفي ويتامينها ي محلول درآب در اين مطلب به معرفي ويتامينB12 مي پردازيم. B12ياکوبال آمين * يک ويتامين حساس و مهم است . اين ويتامين موجب درمان يک نوع کم خوني خطرناک به نامپرنشيز** مي شود . ويتامي...

• كمبود اسید فولیك عاملی برای بروز پاركینسون
• ايمر و پارکينسون" آلزايمر، بيماري فراموشي است، بيماري که دراثر آن فرد قدرت تفکرش را از دست داده و نزديکان خود را به خاطر نمي آورد و گاهي به دليل ناتواني دراستفاده از ذهن مي ميرد . طي تحقيقاتي مشخص شد ميزان اسيد فوليک در...

• تأثیر ویتامین  B6در حالت تهوع
• در حالت تهوع " بسياري از خانمهاي باردار در ماههاي اول صبح پس از بلندن شدن از خواب احساس تهوع شديد دارند. و حالت تهوع در طول روز آنها را آزار مي دهد. آيا چيزي وجود دارد که به بهبود حالت تهوع آنها کمک کند؟ طبق تحقيقات انجا...

• اسید فولیك
• يد فوليک » همانطور که مي دانيد ، کم خوني يکي از مشکلاتي است که گريبانگير بسياري از زنان ايراني مي باشد . در خون انسان سلولهايي به نام گلبولهاي قرمز موجود است که حامل اکسيژن مورد نياز اندامهاست . در صورتيکه توليد گلبولهاي قرمز...

• ویتامین B6
• ندرستي » - ويتامينها و املاح " ويتامينB6 " يکي ديگراز اعضاي گروه ويتامينهاي محلول درآب ويتامينB6ونام علمي آن پريدوکسين* است. آمپولهاي تقويتيB کمپلکس حاويB6 هستند . بسياري از داروها که براي تقويت اعصاب تجويز مي شوند ...

•  ویتامینB3
• درستي - ويتامينها و املاح ويتامينB3خانواده ويتامينB اعضاء زيادي دارد، شما تاکنون در اين خانواده با چند ويتامين آشنا شده ايد يکي ديگراز اين ويتامينهاB3يا نياسين است. اين ويتامين درمان کننده بيماري مهلک پلاگر است که پيش از کشف...

• ویتامین B2
• درستي - ويتامينهاو املاح " ويتامين " B2 درادامه بحث ويتامينها ، امروز به معرفي ويتامينB2 از گروه ويتامينهاي محلول درآب مي پردازيم : نام ديگرويتامينB2*ريبوفلاوين است . دليل انتخاب اين نام ، رنگ زرد اين ويتامين است ک...

• ویتامین B1
• درستي - ويتامينها و املاح دوستان عزيز، در مطالب گذشته در مورد ، گروه ويتامينهاي محلول در چربي توضيحاتي داده شد وشما  با خواص آنها آشنا شديد . خانواده ديگر ويتامينها،گروه ويتامينهاي محلول در آب است . اين ويتامينها که شام...

• ویتامین D (قسمت سوم)
• ه « ويتامين D و عملكرد عضلات » 3 دريافت ويتامينD و كلسيم موجب افزايش قدرت و هماهنگي عضلات ، در افراد بالاي 65 سال مي شود . ضعف عضلات در بسياري از سالمندان موجب عدم توانايي در راه رفتن مي شود آنان گاهي حتي قدرت بلند شدن ا...

• ویتامین D (قسمت دوم)
• مينها و املاح " ويتامينD " 2 با سلام دوباره در مطلب گذشته دانستيم که ويتامينD چيست و عملکرد آن چگونه است. حال مي خواهيم بدانيم کمبود آن چه عواقبي را به دنبال دارد. عوارض کمبود ويتامينD چيست؟ بيماري اصلي حاصل ويتامين...

• ویتامین D (قسمت اول)
• تي -  ويتامينها و املاح " ويتامين D " 1 مطمئنا با نام ويتامين D آشنايي داريد و از بيماري راشيتيسم يا نرمي استخوان نيز مطالبي شنيده ايد و  يا شايد تاکنون کودکان يا افراد بزرگسالي را ديده ايد که پاهاي ...

• ویتامین A (قسمت دوم)
• nbsp;    « تغذيه و تندرستي» -         ويتامينها و املاح  « ويتامين A » 2 ويتامينAدر چه مواد غذايي موجود است؟ اين ويتامين به فرم اصلي اش فقط در مواد غذايي حيواني موجو...

• ویتامین A (قسمت اول)
• nbsp;     تغذيه و تندرستي -         ويتامينها و املاح « ويتامين A » به خاطر داريد که در مورد دسته بندي ويتامينها به دو گروه محلول در آب و محلول در چربي سخن گفتي...

• ضرورت دانستن نقش ویتامین
• ه و تندرستي -           ويتامينها و املاح  (2 ) "  چرا دانستن اطلاعات کافي در مورد ويتامينها امري ضروري است ؟  " با سلام دوباره ، در مطالب قبلي اطلاعات او...

• ویتامین E
• ندرستي ويتامينها واملاح (ويتامينE) ويتامينE ازجمله ويتامينهايي است که امروزه بحثهاي زيادي درباره آن مطرح مي شود. اگر به ژورنالها يا سايت هاي تغذيه اي چونSubscrid @ Natrition News Focus.com مراجعه کنيد مشاهده مي...

بيماري کم خوني يا آنمي

 

کم خونی یا آنمی (Anemia) به معنی کمبود تعداد گویچه‌های قرمز خون است. کم خونی دارای انواع مختلف است که می‌تواند به علت عدم سنتز هموگلوبین ، کمبود آهن در ساختار هموگلوبین ، دفع بسیار سریع یا تولید بسیار آهسته گلبولهای قرمز باشد.

 

اطلاعات اولیه

تقریبا تمامی اکسیژنی که در خون حمل می‌گردد، به هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز خون متصل می‌باشد. گلبولهای قرمز طبیعی انسان ، دیسکهای مقعرالطرفین کوچک با قطر 9 - 6 میکرومتر می‌باشند. این سلولها از سلولهای بنیادی پیش ساز به نام هموسیتوبلاستها در مغز استخوان ساخته می‌شوند. در طی فرایند بالغ شدن گلبولها ، سلولهای بنیادی تولید سلولهای دختری می‌نمایند که مقادیر زیادی هموگلوبین ساخته و سپس اندامکهای داخل سلولی مانند هسته ، میتوکندری و ... را از دست می‌دهند. فعالیت اصلی گلبول قرمز ، حمل هموگلوبین است که با غلظت هموگلوبین شناخته شده در جمعیتهای انسانی وجود دارد. بیشتر این انواع ناشی از تفاوتهایی در یک ریشه اسید آمینه می‌باشند. در اغلب موارد این اثرات بر روی ساختمان و عملکرد جزئی بوده، ولی گاهی می‌تواند وخیم بوده و به بیماریهای خونی و کم خونی منجر شود.

تاریخچه

اولین قدم در درک ژنتیک امراض هموگلوبین در سال 1949 بوسیله "نیل" (Neel) برداشته شد. او نشان داد مبتلایان به اختلالات خونی که به مرض سلولهای داسی شکل معروف است نسبت به یک ژن که همین اختلال با شدت کمتر را در هر دو والد هتروزیگوس بوجود می‌آورد، به صورت هموزیگوس هستند. چند سال بعد (Pauling) و همکارانش مرض سلولهای داسی شکل را به عنوان نخستین بیماری مولکولی که در آن هموگلوبین غیر طبیعی باعث نقص می‌شد، تشخیص دادند. سپس اینگرام (Ingram) متوجه شد نقص هموگلوبین در مرض سلول داسی شکل در اثر جایگزینی فقط یکی از 287 اسید آمینه مولکول هموگلوبین است.

ساختمان و عمل هموگلوبین

هموگلوبین ناقل تنفسی در گلبولهای قرمز مهره‌داران و در برخی از بی‌مهره‌گان و در گره‌های ریشه خانواده نخود یافت می‌شود. مولکول دارای 4 قسمت است. هر واحد دارای 2 قسمت است: یک زنجیره پلی‌پپتید به نام گلوبین و یک گروه پروستتیک (غیر پروتئینی) به نام "هم" (Heme) که یک رنگدانه حاوی آهن است که با اکسیژن ترکیب شده و به مولکول قدرت انتقال اکسیژن می‌دهد. در تمام هموگلوبین‌ها قسمت "هم" یکسان است و تغییرات ژنتیکی فقط محدود به قسمت گلوبین می‌گردد.

در هموگلوبین افراد بالغ قسمت پروتئینی مولکول از دو نوع زنجیره پلی‌پپتیدی ساخته شده: زنجیره آلفا دارای 141 اسید آمینه که ژن آن روی کروموزوم 16 قرار دارد و زنجیره بتا دارای 146 اسیدآمینه که ژن آن روی کروموزوم 11 قرار دارد. از نظر انتخاب طبیعی ، تعداد جایگزینیهای اسیدهای آمینه در ساختار هموگلوبین محدود است. فقط آن گروه از جایگزینی‌هایی که به عمل مولکول آسیبی نمی‌‌رسانند می‌توانند باقی بمانند. موضع اتصال آهن در انواع زنجیره‌های گلوبین انسان و دیگر گونه‌های مهره داران ثابت است. بیشتر هموگلوبین‌های غیر طبیعی در اثر جهشهای نقطه‌ای در ژنهای ساختمانی که ترتیب آمینو اسید را در یکی از زنجیره‌ها کد می‌کند اتفاق می‌افتد و بعضی دیگر در اثر مکانیزمهای مولکولی دیگر بوجود می‌آیند.

آنمی ناشی از دفع خون

بعد از خونریزی سریع ، بدن پلاسما را در ظرف 3 - 1 روز جایگزین می‌کند اما این امر یک غلظت پایین گویچه‌های سرخ خون را به جای می‌گذارد. اگر خونریزی دومی بوجود نیاید، غلظت گویچه‌های سرخ خون معمولا در ظرف 6 - 3 هفته به حد طبیعی باز می‌گردد. در خونریزی مزمن ، شخص بکرات نمی‌تواند مقدار کافی آهن از روده جذب کند تا هموگلوبین را به همان سرعتی که از دست می‌دهد، تشکیل دهد. در این حال گویچه‌های سرخ با هموگلوبین بسیار کم در داخلشان تولید می‌شوند و منجر به بروز آنمی هیپوکرومیک میکروسیتی می‌شوند.

آنمی آپلاستیک

آپلازی مغز استخوان به آن معنی است که مغز استخوان فاقد عمل طبیعی خود است. به عنوان مثال ، شخصی که در معرض تشعشع گاما از یک انفجار هسته‌ای قرار می‌گیرد ممکن است دچار تخریب کامل مغز استخوان و متعاقب آن در ظرف چند هفته مبتلا به آنمی کشنده شود. به همین ترتیب درمان بیش از حد با اشعه ایکس ، بعضی مواد شیمیایی صنعتی و حتی داروهایی که شخص ممکن است نسبت به آنها حساس باشد می‌توانند همین اثر را ایجاد کنند.

آنمی مگالوبلاستی

فقدان ویتامین B₁₂، اسید فولیک و فاکتور داخلی مخاط معده می‌توانند منجر به تولید مثل بسیار آهسته اریتروبلاستها شوند. در نتیجه ، این سلولها بسیار بزرگ شده و شکلهای غیر عادی پیدا می‌کنند و مگالوبلاست نامیده می‌شوند. آتروفی مخاط معده یا در فقدان معده در نتیجه برداشتن کامل آن با عمل جراحی ایجاد می‌شود می‌تواند منجر به آنمی مگابلاستی شود. همچنین بیماران مبتلا به "اسپیروی معده" (Sprue) که در آن اسید فولیک ، ویتامین B₁₂ و سایر ترکیبات ویتامین B به خوبی جذب نمی‌شوند غالبا دچار آنمی مگالوبلاستی می‌گردند. این گویچه‌ها دارای غشای شکننده هستند و به آسانی پاره شده و شخص را دچار کمبود تعداد کافی گویچه سرخ می‌سازند.

آنمی همولیتیک

بسیاری از ناهنجاریهای مختلف گویچه‌های سرخ که بیشترشان ارثی هستند، گویچه‌های سرخ را شکننده می‌سازند، بطوریکه هنگام عبور از مویرگها و به خصوص هنگام عبور از طحال به آسانی پاره می‌شوند و منجر به آنمی شدید می‌شوند. برخی از انواع این کم خونی به قرار زیر است.

اسفروسیتوز ارثی

در این بیماری گویچه‌های سرخ کوچک بوده و به جای اینکه به شکل صفحات مقعرالطرفین باشند، کروی هستند. این گویچه‌ها نمی‌توانند فشرده شوند، زیرا فاقد ساختمان کیسه‌ای شکل سست غشای گویچه‌های طبیعی هستند. این گویچه‌ها هنگام عبور از طحال حتی با یک فشار مختصر ، به آسانی پاره می‌شوند.

آنمی داسی شکل

این نوع کم خونی در حدود 0.3 درصد تا یک درصد در سیاه پوستان غرب آفریقا و آمریکا وجود دارد. گویچه‌ها محتوی یک نوع غیر طبیعی هموگلوبین به نام هموگلوبین S هستند که به علت زنجیره‌های بتای غیر طبیعی هموگلوبین ایجاد می‌شود. هنگامی که این هموگلوبین در معرض فشارهای کم اکسیژن قرار می‌گیرد، به صورت بلورهای درازی در داخل گویچه سرخ رسوب می‌کند. هموگلوبین رسوب کرده به شکل داس ، به غشا گویچه آسیب می‌رساند و غشا شکننده شده و آنمی شدید ایجاد می‌گردد.

اریتروبلاستوز جنینی

در این نوع کم خونی گویچه‌های سرخ RH مثبت جنینی مورد حمله آنتی‌ کورهای مادر RH منفی قرار می‌گیرند. این آنتی کورها ، گویچه‌ها را شکننده و منجر به پارگی شدید آنها می‌شوند و موجب می‌شوند که نوزاد با کم خونی شدید به دنیا بیاید. تشکیل فوق‌العاده سریع گویچه‌های سرخ جدید برای جبران گویچه‌های خراب شده که در اریتروبلاستوز جنینی بوجود می‌آید. موجب می‌شود که تعداد زیادی از انواع بلاستهای اولیه گویچه‌های سرخ به داخل خون آزاد شوند.

تالاسمی

تالاسمیها یک گروه متجانس از اختلالات سنتز هموگلوبین هستند که نقص پایه‌ای آنها در ساختمان مولکول نبوده بلکه کاهش در سنتز زنجیره‌های آلفا یا بتا می‌باشد. این اختلال باعث بهم خوردن توازن سنتز زنجیره گلوبین شده، و لذا زنجیره‌های گلوبین اضافی ته نشین می‌شوند، نتیجتا رشد و بقای گلبولهای قرمز به خطر می‌افتد. دو گروه اصلی تالاسمی شناخته شده است: تالاسمی آلفا که در آن سنتز زنجیره آلفا کاهش یا قطع می‌شود و تالاسمی بتا که در آن سنتز زنجیره بتا با مشکل رو به رو می‌شود.

اثرات کم خونی بر روی سیستم گردش خون

ویسکوزیته خون تقریبا بستگی کامل به غلظت گویچه‌های سرخ خون دارد. در آنمی شدید ویسکوزیته ممکن است به جای رقم طبیعی حدود 3 برابر به یک و نیم برابر ویسکوزیته آب سقوط کند. این امر مقاومت در برابر جریان خون را در رگهای محیطی کاهش می‌دهد و لذا مقدار بسیار زیادتری خون نسبت به حالت طبیعی در بافتها جریان پیدا کرده و به قلب باز می‌گردد. هیپوکسی ناشی از کاهش انتقال اکسیژن توسط خون موجب می‌شود که رگهای بافتی گشاد شوند و اجازه دهند که خون باز هم بیشتری به طرف قلب باز گردد و برون‌ده قلبی را افزایش دهد. یکی از اثرات کم خونی شدید ، افزایش شدید بار کاری قلب است.

افزایش برون‌ده قلبی را افزایش دهد. یکی از اثرات کم خونی شدید ، افزایش شدید بار کاری قلب است.افزایش برون‌ده قلبی در آنمی تا حدود بسیاری از علایم آنمی را خنثی می‌سازد زیرا اگر چه یک واحد خون فقط بسیار کمی اکسیژن حمل می‌کند، سرعت جریان خون ممکن است به اندازه کافی افزایش یابد بطوری که تقریبا مقادیر طبیعی اکسیژن به بافتها رسانده شوند. اما هنگامی که شخص مبتلا به آنمی شروع به انجام فعالیت عضلانی کند قلب قادر به تلمبه زدن خون بیشتر نخواهد بود.در نتیجه هنگام فعالیت عضلانی که نیاز بافتها به اکسیژن را فوق‌العاده افزایش می‌دهد، هیپوکسی فوق‌العاده شدید بافتی بوجود آمده و غالبا نارسایی قلبی حاد به دنبال آن پیش می‌آید.

درمان کم خونی

مهمترین داروی کم خونی آهن و ترکیبات آهن است. آهن از طریق معده و روده جذب بدن شده و در کبد ذخیره می‌شود تا در ساختمان هموگلوبین بکار رود. آهن و ترکیبات آن مغز استخوان را وادار به ساختن گلبول سرخ می‌کند. داروی عصاره دیگر جگر توام با ویتامین B₁₂ نیز برای کم خونی بسیار مفید است، به خصوص در کم خونیهای شدید.

درمان کم خونی با خوراکی گیاهی

·         عسل: با خوردن عسل در مدت بسیار کمی به تعداد گلبولهای قرمز 25 - 8 درصد افزوده می‌شود.

·         پسته: پسته موجب افزایش خون می‌شود.

·         فندق: فندق خون افزای خوبی است و رنگ چهره را می‌گشاید.

·         دمکرده برگ با پوست سبز گردو ، موجب افزایش تعداد گلبولهای قرمز می‌شود.

·         عدس: یکی از مواد خوراکی افزایش دهنده گلبولهای قرمز خون است.

·         از مواد خوراکی دیگر می‌توان به این موارد اشاره کرد: نخود سبز ، زرد آلو ، گردو ، خرما‌ ، شلغم ، کلم و خوراک جو

گرد آورنده: شیما ظرفی                           کلاس ۱۰۴

 

"ویتامین C "

کشف ویتامینC داستان جالبی دارد . در قرن 19 ، دریانوردان انگلیسی برای رهایی از نوعی بیماری که در دریا به آن مبتلا می شدند و بعداً اسکروی * نام گرفت ، مقدار زیادی لیمو در کشتی خود حمل می کردند . برای همین به آنها" ملوان لیمویی" می گفتند. اسکروی بیماری مهلکی بود که کاشفان سرزمین های دور پس از مدت طولانی که بر روی آب سفر می کردند به آن مبتلا می شدند و بسیاری از آنها در اثر این بیماری می مردند. اسکروی کمبود طولانی مدت ویتامینC است.

این مطلب انگیزه ای شد برای جستجوی عامل درمان اسکروی در پرتقال ، که منجربه کشف ویتامینC در سال 1928 شد و اسید اسکوربیک ** نام گرفت. انسان و بعضی حیوانات فاقد آنزیم لازم برای تولید ویتامینC در بدن هستند از اینرو نیازمند دریافت آن از طریق غذا می باشند.

ویتامینC از نظر غذایی بسیار حساس است و به راحتی در اثر حرارت و تاثیر مواد قلیایی از دست می رود . حرارت پخت نیزموجب کاهش این ویتامین در سبزیجات می شود .

شما از ویتامینC زیاد شنیده اید و از تأثیر آن بر سرماخوردگی آگاهید ، دلیل این همه فوائد ویتامینCدر بدن چیست؟ این ویتامین چه اعمال دیگری در بدن انجام می دهد؟

ویتامینC در واکنشهای شیمیایی بدن به عنوان یک حمل کننده الکترون عمل می کند ، این ویتامین مهمترین آنتی اکسیدان*** محلول در آب است . آنتی اکسیدان به موادی گفته می شود که با حرکت در خون ، مواد شیمیایی را که به بافتها لطمه می رسانند را خنثی می کنند.  به این دلیل است که ویتامینCدر جلوگیری از بروز یا بهبود بسیاری از بیماری های مزمن دوران کهنسالی مؤثر است .

این ویتامین نقش زیادی  در بدن ایفا می کند که دانستن آن برای شما بی فایده نیست :

ویتامینC ، در سلامت پوست و لایه های محافظتی بدن مؤثر است. پوست انسان را با طراوت نگاه می دارد و موجب جوانی پوست می شود ؛  به همین دلیل است که به مخلوط  یک قاشق آب لیموی تازه و یک قاشق عسل در یک لیوان آب سرد که صبحگاه خورده شود، اکسیر جوانی گویند. ویتامینC موجب حفظ پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشید می شود از اینروکسانی که در معرض نور مستقیم خورشید هستند بهتر است برای حفاظت از پوستشان ویتامینC بیشتری مصرف کنند .

·با کمبود مصرف ویتامین Cپوست خشک می شود و در زیر آن ،خون مردگی هایی به صورت دانه دانه مشاهده می شود .لثه زخم شده و دهان خشک می شود ، در واقع یکی از بارزترین علائم کمبود ویتامینC این است که اگر بازو یا ران فرد را لمس کنیدپوست او دانه دانه و بر جسته احساس می شود .

ویتامینC ، موجبافزایش ایمنی بدن در برابر بیماری ها می شود،  به فعالیت مناسب هورمونی بدن کمک می کند . یکی از نکاتی که در مورد این ویتامین قابل ذکر می باشد ، این است که طی تحقیقاتی که آخرین آنها در سال 92 صورت گرفت مصرف ویتامین Cاز بروز سرماخوردگی جلوگیری نمی کند بلکه به تخفیف عوارض آن کمک می نماید از اینرو توصیه می شوددرطول مدت سرماخوردگی ، مواد غنی ازویتامینC به وفور مصرف شود. از تأثیرات دیگر این ویتامین، افزایش جذب آهن موجود در غذا است ؛ از اینرو توصیه می شود ، به عنوان پیش غذا سالادهای حاوی سبزیجات خورده شود تا ویتامینC موجود درآن جذب آهن غذا را افزایش دهد . کسانی که مبتلا به کم خونی هستند و رژیم غنی از آهن و اسید فولیک دارند، مصرف ویتامینC به استفاده بیشتر بدن آنها از آهن خورده شده کمک خواهد کرد .

عوارض کمبود ویتامینC، زمانی ظاهر می شود که بیش از یکماه ویتامین بسیار کم دریافت شود ؛ دراین زمان بیماری اسکروی با عوارضی که گفته شد ظاهر شده و در اثر عدم درمان منجر به مرگ فرد می شود . کمبود این ویتامین حتی در نوزادان هم دیده می شود ، کودکانی که از شیر مادر تغذیه نمی کنند و این ویتامین را از منابع دیگر نیز دریافت نمی کنند ، لثه های زخمی و خون آلود دارند که علامت کمبود ویتامین است .

میزان ویتامین C مورد نیاز بدن در یک فرد بالغ روزانه 60 میلی گرم است که در بارداری و شیر دهی نیاز بدن به آن افزایش می یابد.

در صورتی که برای حفظ رنگ سبزی ها از بی کربنات سدیم استفاده شود vit C به میزان زیادی تخریب می شود .

منابع غذایی ویتامینC کدام ها هستند؟

ویتامینC ، هم در بافتهای گیاهی و هم دربعضی محصولات حیوانی موجود است . غنی ترین منابع C ، میوه ها و سبزی ها هستند ، آب مرکبات نیز دارای میزان زیادی ویتامینC است.

74 میلی گرم vit C دارد هر کیوی 341 میلی گرم vit C دارد هر فلفل سبز 74 میلی گرم vit C دارد هر پرتقال 68 میلی گرم vit C دارد یک برش بزرگ طالبی 124 میلی گرم vit C دارد 1 لیوان آب پرتقال تازه

ویتامین C به میزان توصیه شده و با حداقل 1 لیوان آب خورده شود تا معده را آزار ندهد .

 توت فرنگی، کلم بروکلی، گریپ فروت، گوجه فرنگی، انبه، لیمو، گل کلم، سیب زمینی، هندوانه، اسفناج، کلم، نارنگی و دیگر میوه ها و سبزی ها ، منابع گیاهی دارای ویتامینC و جگر ، منبع حیوانی دارای ویتامینC است.

سیگاری ها و زنانی که از قرصهای جلوگیری از بارداری استفاده می کنند نیاز به VitC بیشتری دارند.

افرادی که بیش از نیازشان vit C دریافت می کنند بدنشان به میزان زیاد vit C وابسته شده و با دریافت در حد استاندارد مبتلا به کمبود می شوند .

مصرف مکملVitC نباید خود سرانه باشد خصوصاً در افرادی که مبتلا به دیابت هستند ، چرا که کلیه آنها سنگ ساز است ؛ همچنین افرادی که به آنها رژیم غذایی کم نمک توصیه شده با مشورت پزشکVitC تکمیلی دریافت کنند ، زنان باردار و شیرده نیز باید با توصیه پزشکVitC دریافت کننده.

                                                            گرد اورنده :سوده گل مشكي

                                                               كلاس            ۱۰۴

      

سرطان

سرطان دومین علت مرگ ومیر در کشورهای صنعتی و سومین علت مرگ ومیر در کشورهای در حال توسعه می باشد و شیوع آن در حال افزایش است . در کشور ایران در حال حاضر سالیانه ۷۰۰۰۰مورد جدید سرطان اتفاق می افتد . و بیش از۳۰۰۰۰ نفر جان خود را در اثراین بیماری ازدست می دهند و هزینه های بسیاری به خانواده ها و شرکت های بیمه و دولت تحمیل می شود و کیفیت زندگی در اثر این بیماری کاهش می یابد. . . . آماری که در بالا اشاره شد از دو نظر ارزش بحث و تامل دارد از طرفی سیاستگذاران بهداشتی جامعه با علم به چشم انداز آینده و برنامه های عملیاتی کنترل سرطان راچه در زمینه پیشگیری بیماری و چه در زمینه تدارک تجهیزات مورد نیاز درمانی کافی طرح ریزی خواهند کرد که این امر در حال حاضر از الویت های مهم بهداشتی وزارت بهداشت است و اداره کنترل سرطان در حال اجرای آن بوده و معاونت بهداشتی هر استان نیز جداگانه طرح اجرای آن بوده و معاونت بهداشتی هر استان نیز جداگانه طرح عملیاتی کنترل سرطان را دریک برنامه ۵ ساله با هدایت برنامه کشوری پی می گیرد. و از طرفی علیرغم اینکه آمار سرطان آماری تکان دهنده و نگران کننده به نظر می رسد اما آنچه ما را وادار می کند در مطبوعات به آن بپردازیم و چشم انداز آینده آن را به درستی در برابر دیدگان همگان قرار دهیم این واقعیت است که حداقل ۴۰% سرطانها قابل پیشگیری ، ۳۰% آنها در صورت تشخیص بموقع قابل درمان هستند و ۴۳% مرگ ناشی از سرطانها بعلت سیگار ، تغذیه و عفونت ها است و لذا با آموزش عموم و اصلاح رفتارهای تغذیه ای ورزش و ترک سیگار می توان از بروز موارد بسیاری از سرطان ها جدید جلوگیری کرد. و ما در صورت مراجعه بموقع به پزشک می توان بیماری را در مراحل اولیه تشخیص داد و ازپیشرفت آن جلوگیری کرد. اسم سرطان که در گذشته نامی هراس انگیز بود و همواره پیامدی بسیار بدیمنی را بخاطر می آورد اما امروزه در بسیاری از موارد سرطان درمانهای موثری کشف شده و در صورت درمان صحیح و بموقع می تواند با نتایج امیدوار کننده ای همراه باشد. در اینجا به اجمال در مورد عوامل موثر در ایجاد سرطان و موارد کلیدی مراجعه به پزشک لشاره می کنیم. در آینده مباحث کامل تری در این زمینه به بحث گذاشته خواهد شد: سیگار 1- سیگار به تنهائی بزرگترین عامل قابل پیشگیری مرگ ومیر در قرن حاضر است زیرا مصرف آن چه بطور فعال و چه بطور غیر فعال (افراد غیر سیگاری که در معرض دود سیگار هستند passire smoking) باعث افزایش خطرمرگ های قلبی تصلب شرایین و انواع سرطان می شود و برخی مطالعات حتی خطر ابتلا به این بیماریها در افرادی که در معرض دود سیگار هستند از خود افراد سیگاری بیشتر گزارش گردیده لذا کشیدن سیگار در جمع تعرض به حقوق دیگران وآسیب به سلامت آنها محسوب شده و لذا امروزه بر اساس قانون سیگار کشیدن مکانهای عمومی ممنوع است . 2-چاقی چاقی دومین عامل قابل پیشگیری مرگ ومیر است چون هم در ایجاد مرگ ومیرهای قلبی و هم در ایجاد برخی سرطانها منجمله سرطان سینه نقش دارد و چاقی بیماری قرن بیست و یکم دراروپا و امریکا معضل بهداشتی محسوب می شود و در آینده شاید گریبانگیر کشورهای در حال توسعه نیز بشود عدم تحرک کافی 3- باعث بیماریهای بسیاری می شود و بطور معمول در ایجاد سرطان هم نقش دارد . ورزش فعال حداقل ۳ ساعت در هفته در فواصل منظم نقش پیشگیری کننده در سرطان دارد. عدم مصرف سبزیجات ، میوه و فیبر کافی ـ مصرف چربی زیاد و مصرف الکل ، نوشابه های گازدار و مواد نگهدارنده 4- تابش اشعه مستقیم نورخورشید 5- تابش اشعه مستقیم نورخورشید بدون استفاده از کرمهای ضد آفتاب و لباسهای مناسب ، کلاه و عینک دودی 6-عفونت های مزمن ، هپاتیت و ایدز 7-آلودگی هوا ناشی از سوخت خودروهای فرسوده برنامه کنترل سرطان مراجعه به پزشک را بجز در موارد درمانی دردومورد منظور می کند یکی در صورت بروز علائم هشدار دهنده و دیگری معاینه ادواری چکاپ)). علائم هشدار دهنده: تغییر در شکل ، سایز و رنگ خالهای بدن و یا زخمی شدن و ترشح از آنها 1- ایجاد زخم جدید در هر کجای بدن که تا ۳ هفته التیام پیدا نکند 2- 3-غیر قرینگی سینه ها ، ترشح بویژه ترشح آبکی و خونی از نوک سینه ها ، تورفتگی و کوفتگی در سینه ها و پوست آن، تورم ، درد غیر عادی ، بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل ، پوسته ریزی نوک سینه ها تا ۳ هفته بهبود نیابد. هرگونه بزرگی غدد لنفاوی بدن که تا ۳ هفته بهبود نیابد 4- تغییر در اجابت مزاج بصورت اسهال یا تغییر در عادت اجابت مزاج خون در مدفوع و باریک شدن مدفوع که تا ۲ هفته بهبود نیابد 5- مشاهده خون در ادرار یا ترشحات دیگر بدن 6- اختلال در بلع یا در هضم غذا به مدت بیش از یکماه 7- لمس هرگونه توده غیر طبیعی در بدن 8- لاغری بیش از ۱۰% وزن بدن بدون علت مشخص 9- کم خونی بدون علت مشخص 10- معاینات ادواری مانند انجام معاینه سینه ها ، انجام ماموگرافی ، انجام آزمایش پاپ اسمیر از دهانه رحم ، آزمایش ادرار، معاینات پوست است که بر اساس استراتژی های کشوری تعیین و اعلام میگردد. بیماری سرطان كه از جمله بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید یكی از مهمترین علل مرگ غیر طبیعی در سطح جهان است گاهی شنیدن نام یك كلمه به راحتی ذهن را مشوش و ما را دچار نگرانی می‌كند و یكی از این كلمات دوست نداشتنی كلمه بیماری است كه شنیدن این كلمه خود به خود با نوعی دلواپسی همراه است، اما وقتی با اسمی مانند "سرطان" همراه می‌شود مفهوم تلخ تری به خود می‌گیرد.بیماری سرطان كه از دسته بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید، یكی از مهمترین علل مرگ غیر طبیعی در سطح جهان به شمار می‌آید.این بیماری كه متاسفانه انواع مختلفی دارد مربوط به گروه سنی خاصی و یا منطقه جغرافیایی مشخصی نمی‌شود.بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی، سالانه بیش از شش میلیون نفر تنها براثر ابتلا به سرطان كبد یا معده جان خود را از دست می‌دهند، در حالی كه آمار مشخصی از میزان مرگ ومیر سایر انواع بیماری در دسترس نیست.سرطان‌های كبد، معده، خون، پوست و استخوان شایع‌ترین انواع سرطان هستند، با این توضیح كه برخی از انواع بیماری كاملا وابسته به جنس هستند، مانند سرطان سینه و رحم كه در خانم‌ها و سرطان پروستات كه در آقایان شایع است.متاسفانه آمار بالای انواع سرطانها نشان می‌دهد كه سرطان‌های وابسته به جنس تا حد زیادی ریشه ژنتیكی و خانوادگی دارند.در تعریف بیماری می‌توان گفت سرطان بیماری است كه از یك یا چند سلول آغاز می‌شود و بدن هر كدام از ما از میلیاردها سلول تشكیل شده است و شروع بیماری كمی پیچیده نظر می‌رسد و یك سلول به طور ناگهانی از حالت عادی خارج می‌شود و شروع به تكثیر می‌كند.سلول یا سلول‌های سرطانی شده به سرعت تعدادشان افزایش پیدا می‌كند و تشكیل یك توده به هم فشرده سلولی یا یك غده می‌دهند و این توده سلولی قابلیت و كارآیی خود را نیز از دست می‌دهد و نمی‌تواند فعالیت‌ها و وظایف خود را انجام دهد این غده كم كم گسترش پیدا می‌كند و مثل یك دانه كوچك در بافت ریشه می دواند و كلمه سرطان كه به معنای خرچنگ است بر اساس همین حالت نامگذاری شده است.غده مانند بدنه خرچنگ است و ریشه‌های غده مانند دست و پای خرچنگ در اطراف غده گسترده می‌شوند و هر چه زودتر این غده شناسایی شود احتمال بیشتری وجود دارد كه بتوان بیماری را كنترل كرد و مانع پیشرفت آن شد.با وجود تحقیقات گسترده‌ای كه سالهاست روی بیماری سرطان صورت می‌گیرد، هنوز دانشمندان نتوانسته‌اند علت بیماری را كشف كنند و تا به امروز هیچ پاسخ قانع‌كننده ای برای این سوال وجود ندارد كه چرا سلول‌ها یكباره از حالت طبیعیی خارج می‌شوند و به سرعت شروع به تقسیم می‌كنند.با توجه به آمارهای منتشرشده از بیماران سرطانی، پزشكان معتقدند فاكتورهای مشخصی ضریب خطر ابتلا به بیماری را بالا می‌برد و به عنوان مثال قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد و یا مصرف چربی زیاد ممكن است منجر به سرطان دستگاه گوارش شود.اما ضعف سیستم ایمنی در اكثر بیماران سرطانی مشاهده می‌شود و منظور افرادی هستند كه قبل از ابتلا به بیماری سرطان مقاومت بدنی كمی در برابر سایر بیماری‌ها داشته‌اند و به سرعت مریض می‌شدند. سرطانی شدن سلول‌ها در هر كدام از اعضا و بافت‌های بدن ممكن است رخ دهد و رشد غده سرطانی بدون درد است و بیماری متاسفانه اغلب تا جایی پیش می‌رود كه قسمت زیادی از بافت یا اندام سرطانی و بیمار شده است.امروزه دانشمندان تلاش می‌كنند قبل از هر نوع درمان، رشد بی‌رویه و كنترل نشده سلولی را متوقف كنند و این امید وجود دارد كه با دستیابی به رمزهای درون سلولی بتوان دستورات سلولی را كنترل كرد و مانع از زیاد شدن سلولهای سرطانی شد.پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشكی و علوم مرتبط با آن مانند ژنتیك و بیوشیمی این نوید را می‌دهند كه در آینده نزدیك بیماری سرطان دیگر یك بیماری لاعلاج به شمار نخواهد آمد.ش‌های روزانه بالینی استفاده کرد پذیرفته شده است. نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان اصلاح رژیم غذایی و انجام منظم فعالیت های بدنی، عوامل مهمی در پیشگیری و کنترل سرطان به شمار می روند. مواد غذایی می توانند نقش مهمی در مراحل مختلف بروز سرطان توسط عوامل سرطان زا داشته باشند بعد از بيماری های قلبی- عروقی، سرطان به عنوان دومين عامل مرگ و مير در بيشتر کشورهای توسعه يافته مطرح است. سالانه حدود هفت میلیون نفر در جهان در اثر ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند و بر آورد می شود تا سال ۲۰۲۰ شمار موارد جدید ابتلا به سرطان در هر سال از ده میلیون نفر به ۱۵ میلیون نفر برسد و حدود ۶۰ درصد از این موارد جدید در کشوهای کمتر توسعه یافته خواهد بود. در کشورهای توسعه یافته سرطان های ریه، کولون، پستان و پروستات شیوع بیشتری دارند و در مناطق کمتر توسعه یافته سرطان های معده، کبد، مری، دستگاه ادراری و تناسلی بیشتر شایع هستند. شیوع سرطان پستان در بیشتر کشورها درحال افزایش است. در کشور ما نیز سرطان معده در مردان و سرطان پستان در زنان از شیوع بالاتری برخوردار است. تغییر شیوه زندگی نیز در اکثر نقاط دنیا در افزایش شیوع سرطان موثر بوده است. واژه سرطان به فرآیند تکثیر کنترل نشده بافت ها اطلاق می شود. عوامل مختلفی در بروز سرطان موثر شناخته شده اند، در حالی که مصرف دخانیات بزرگ ترین عامل ایجاد سرطان است. اصلاح رژیم غذایی و انجام منظم فعالیت های بدنی، عوامل مهمی در پیشگیری و کنترل سرطان به شمار می روند. مواد غذایی می توانند نقش مهمی در مراحل مختلف بروز سرطان توسط عوامل سرطان زا داشته باشند. عوامل موتاژن مانند افلاتوکسین تولید شده توسط کپک ها یا نیتروزآمین ایجاد شده در غذاهای حاوی نیتریت یا نیترات در مرحله آغاز سرطان موثر شناخته شده اند. بعضی از عوامل غذایی با کاهش صدمه به DNA خاصیت ضد سرطانی دارند، مانند مواد شیمیایی موجود در دارچین یا کلروفیلین موجود در کلروفیل ها. بعضی دیگر از ترکیبات نیز با غیر فعال کردن مواد سرطان زا، خاصیت ضد سرطانی دارند مانند پیتید گلوتاتیون یا ویتامین E با خاصیت آنتی اکسیدانی خود با ویتامین C با نقشی که در مورد نیتریت ایفا می کند. مواد غذایی همچنین ممکن است منجر به پیشرفت یا مهار سرطان شوند که اثر آنها توسط تاثیری است که بر وضعیت سیستم ایمنی بدن می گذارند. عوامل غذایی که در پيشگيری از انواع سرطان موثر شناخته شده اند به طور خلاصه شامل موارد زير هستند: 1-سبزی ها به ویژه سبزی های برگ سبز، هویج و میوه ها منجر به کاهش موارد ابتلا به سرطان ریه، معده و روده می شوند. فعالیت بدنی نیز در کاهش بروز سرطان روده موثر شناخته شده است. 2-چربی زیاد در رژیم غذایی و چربی های اشباع و حیوانی در افزایش شیوع سرطان پروستات موثرند. لیکوپن (گوجه فرنگی)، فیتواستروژن های سویا نیز از عوامل موثر در کاهش شیوع این سرطان هستند. 3-به طور کلی سبزی ها، میوه ها، آنتی اکسیدان ها،‌ فیتو کمیکال، سیر، پیاز، کاهش چربی دریافتی، فیبر غذایی، کنترل وزن و فعالیت بدنی در کاهش بروز انواع سرطان موثر شناخته شده اند. 4-سالسیلات موجود در بعضی از مواد غذایی مثل قارچ، کشمش، توت فرنگی، سیب و ادویه ها مثل آویشن و دارچین، نیز در کاهش خطر ابتلا به انواع سرطان موثرند.. 5-روش های طبخ و نگهداری مواد غذایی نیز در این زمینه موثرند. روش های نادرست طبخ مانند دود دادن، نمک اضافه کردن، حرارت دادن شدید مواد غذایی با ایجاد ترکیبات سرطان زا مثل هیدرو کربن های پلی سیکلیک و آمین های هتروسیکلیک باعث افزایش شیوع سرطان می شوند. پری و پروبیوتیک های موجود در ماست و شیر از عوامل غذایی موثر در کاهش ابتلا به سرطان های دستگاه گوارش مثل سرطان معده هستند. از آنجا که عوامل غذایی علت حدود۳۰ درصد از موارد ابتلا به سرطان را در کشورهای غربی تشکیل می دهد، می توان گفت رژیم غذایی پس از دخانیات دومین عامل قابل پیشگیری از سرطان به شمار می آید. در سال های اخیر شواهد زیادی مبنی بر ارتباط اضافه وزن و چاقی با انواع زیادی از سرطان ها نظیر سرطان مری، پستان و آندومتر به دست آمده است که خود به طور مستقیم با رژیم غذایی مرتبط است. از آنجا که تغذیه نامناسب، فقدان تحرک جسمانی، چاقی و مصرف دخانیات عوامل خطرناک مشترک در بروز بیماری های مزمن هستند، اجرای برنامه های پیشگیری از سرطان در قالب برنامه های ملی پیشگیری به شکل ادغام یافته با سایر بیماری های مزمن راهبرد مناسبیبرای کاهش شیوع این معضل بهداشتی است انواع سرطان وراه های پيشگيری سرطان مي‌تواند تقريبا در همه جاي بدن بروز مي‌كند، براي مثال ممكن است در پوست، استخوان، عضلات، خون يا دستگاه لنفاوي بروز كند. در هر سني واقع مي‌شود، ولي بيشتر در سنين بالا بروز مي‌كند. منتشر شود: سلولهاي سرطاني مي‌توانند به درون بافت مجاور انتشار يابند يا ممكن است از طريق خون يا دستگاه لنفاوي به ساير قسمتهاي بدن منتقل شوند در برآوردهاي فعلي از هر سه نفر يك نفر دچار سرطان مي‌شود. شما كارهاي زيادي مي‌توانيد انجام دهيد تا خطر ابتلا به سرطان را كاهش دهيد. كليد اصلي موفقيت در درمان تشخيص به موقع از طريق آگاهي از بدنتان، معاينه كامل و منظم، آگاهي از علايم هشدار دهنده است. پيشگيري و تشخيص به موقع سرطان بايد به عنوان بخشي از زندگي شما مدنظر قرار گيرد و اين به خود شما بستگي دارد. عوامل خطرساز براي بروز سرطان را بشناسيد: عادتهاي فردي: سيگار كشيدن، مصرف مشروبات الكلي (به ويژه همراه با توتون) و برنامه غذايي نامطلوب با سرطان ارتباط دارند. عوامل زيست محيطي: اين عوامل شامل پرتوهاي ماوراء بنفش خورشيد، مواد شيميايي در هواي آلوده، آب و غيره مي‌باشند. خطرات شغلي: تماس بيش از حد با پرتوهاي ايكس، تشعشع اتمي و مواد صنعتي نظير تركيبات ارسنيك، كادميوم، كلريد وينيل و الياف پنبه نسوز با سرطان ارتباط دارد. عادتهاي فردي بسيار بيشتر از عوامل زيست محيطي يا خطرات شغلي موجب بروز سرطان مي‌شوند. کارشناسان معتقدند که سرطان ارثي نيست، دليل وجود ندارد كه سرطان ارثي باشد. ولي تحقيقات نشان مي‌دهد كه در بعضي خانواده‌ها ممكن است خطر ابتلا به يك سرطان خاص بيشتر باشد. مسري نيست، گرچه ويروسها ممكن است در بروز بعضي سرطانهاي گردن رحم نقش داشته باشند ولي سرطان از طريق ميكروبها يا تماس اتفاقي منتشر نمي‌شود انواع شايع سرطان سرطان پوست: يكي از شايعترين اشكال سرطان است ولي درمان آن نسبتا ساده است. اين سرطان در افرادي كه پوست آنها روشن است بيشتر بروز مي‌كند. سرطان ريه: در ميان تمامي سرطانها از همه كشنده‌تر است. بيشتر موارد در ميان سيگاريها ديده مي‌شود. سرطان پستان: بيشتر زناني را مبتلا مي سازد كه: بيش از 50 سال سن دارند: دوره عادت ماهانه آنها در سنين پايين آغاز شده و يا در سنين بالاتري يائسه شدند. هيچگاه بچه نداشته‌اند اولين فرزند خود را پس از 30 سالگي به دنيا آورده‌اند. در خانواده آنها سابقه سرطان پستان وجود دارد. سرطان پروستات: ((غده‌اي در زير مثانه مردان بيشتر،‌ آقايان بالاتر از 65 سال را مبتلا مي‌كند سرطان راست روده و روده بزرگ: برنامه غذايي داراي چربي حيواني زياد و سلولز كم يكي از عوامل ايجاد آن است. سرطان معده: در مردان شايعتر از زنان است. سرطان رحم و تخمدان: بيشتر زنان يائسه را مبتلا مي سازد. سرطان گردن رحم: در بانواني كه ازدواج در سنين پايين داشته و خانمهايي كه سيگار مي‌كشند شايع‌تر است. سرطان لنفوم غير هوچكيني: دستگاه لنفاوي را مبتلا مي‌كند كه بخشي از دفاع بدن در برابر عفونتهاست. سرطان مثانه: بيشتر افراد سيگاري را مبتلا مي‌كند تا افراد غير سيگاري. علايم سرطان؛ اين علايم لزوما نشانگر سرطان نيستند - فقط پزشك مي‌تواند با اطمينان تشخيص دهد. هرگونه علايم مشكوك را به دكتر خود گزارش كنيد.. سرطان پوست 1- هرگونه ناراحتي غير عادي پوست به ويژه در پوستهايي كه مرتبا در معرض آفتاب قرار دارند. خونريزي، خارش، درد يا هر تغييري در ظاهر برآمدگي‌ها، خال يا زخم‌هاي پوست سرطان ريه 2- سرفه دايم،‌ وجود خون در خلط، درد سينه، عفونتهاي مكرر سرطان پستان 3- وجود توده در پستان، تغيير ظاهر يا بافت پستان، ضخيم شدن بافت، ترشح مايعات روشن يا خوني از نوك پستان سرطان پروستات 4- ادرار دردناك يا همراه با دشواري، وجود خون در ادرار، جريان ضعيف يا منقطع ادرار، تكرار ادرار سرطان راست روده و كولون 5- خونريزي از مقعد،‌ تغيير اجابت مزاج، وجود خون در مدفوع، درد شكمي، مشروط بر اينكه خونريزي ناشي از بواسير نباشد سرطان معده 6- سوء هاضمه، بي اشتهايي، درد شكمي، كاهش وزن، استفراغ، وجود خون در مدفوع و استفراغ 7-سرطان رحم و تخمدان علايم سرطان تخمدان شامل تورم شكم، درد شكمي و كاهش وزن هستند. علايم سرطان رحم عادتهاي ماهانه شديد در بانواني كه هنوز قاعده مي‌شوند، ترشح واژن، خونريزي بين دوره‌هاي عادت‌هاي ماهانه، خونريزي زنان پس از يائسگي سرطان گردن رحم 8- خونريزي از مهبل در بين دوره‌هاي عادت ماهانه پس از آميزش يا پس از يائسگي، ترشح خونابه. سرطان لنفوم غير هوچكيني 9- غده‌هاي متورم در گردن، زير بغل يا كشاله ران، بي اشتهايي، تب، تعريق شبانه. سرطان مثانه 10- وجود خون در ادرار، تكرر ادرار، احساس درد يا سوزش به هنگام ادرار، دشواري در ادرار كردن راههاي تشخيص سرطان خودآگاهي دقت كنيد كه بدن شما در مواقع مختلف چگونه به نظر مي‌آيد و چه احساسي داريد. روشهاي معاينه شخصي را ياد بگيريد و به طور منظم اجرا كنيد. بانوان: آگاهي از پستانها دقت كنيد كه پستانهاي شما در حالت طبيعي چگونه به نظر آمده و احساس مي‌شوند. پستانهاي خود را از نظر تغييرات شكل ظاهر، وجود توده يا سفتي و ترشح وارسي كنيد. پستانهاي طبيعي در طي دوره عادت ماهانه ممكن است متفاوت به نظر آيند، بنابراين‌ آنها را هر ماه در زمان خاصي معاينه كنيد آقايان: آگاهي از بيضه‌ها آگاهي از پوست تمامي سطوح پوست را به طور منظم از نظر تغييرات رنگ، شكل، اندازه خال‌ها، ماه گرفتگي‌ها يا وجود خال‌ها و ماه گرفتگي‌هاي جديد وارسي كنيد. از يك آينه استفاده كرده يا از كسي كمك بگيريد. بررسي‌هاي بيماريابي غربالگري)) بررسيهاي بيماريابي منظم مهم هستند، در غير اين صورت از پزشك‌تان بخواهيد شما را معاينه كند. بررسي‌هاي بيماريابي مي‌توانند شامل تعدادي از اين روشها باشند. پرتونگاري پستان ماموگرافي)) مي‌تواند سرطان پستان را در مرحله اوليه نشان دهد. توصيه مي‌شود زنان بالاي 50 سال هر سه سال يكبار ماموگرافي شوند آزمايش پاپ اسمير (بررسي ترشحات) گردن رحم مي‌تواند سرطان را - حتي قبل از بروز هرگونه علايمي - با بررسي سلولهاي گردن رحم تشخيص دهد. توصيه مي‌شود زنان بالاي 20 سال هر 3 تا 5 سال يكبار آزمايش پاپ اسمير بدهند. معاينه لگن: مي‌تواند سرطان تخمدان و جدار رحم را نشان دهد. اين معاينه معمولا بخشي از يك معاينه عادي بيماريهاي زنان است. معاينه راست روده: سرطان روده و غده پروستات را وارسي مي‌كند. دكتر ديواره‌هاي راست روده را با انگشت خود لمس مي‌كند. روشهاي ويژه‌اي كه مي‌توان توصيه كرد عبارتند از: پرتونگاري، آزمايش ادرار، سي.تي اسكن، سونوگرافي، آزمايش خون، آزمايش خلط، تنفيه با ريه، نمونه‌برداري، آزمايش خون در مدفوع چشم‌انداز بهبودي از طريق شيوه‌هاي درماني زير، بيماران بيشتر و بيشتري به زندگي فعال باز مي‌گردند. جراحی: جراحي شامل برداشتن غده يا عضو سرطاني و بافت اطراف آن است. اگر تمامي سلولهاي سرطاني برداشته شوند مي‌توان بيماري را متوقف كرد. شيمي درماني: داروها و هورمونهايي براي حمله به سلولهاي سرطاني و پيشگيري از توليدمثل آنها استفاده مي‌شوند. پرتودرماني: دسته اشعه‌هاي پر انرژي (پرتوهاي ايكس، كبالت، پرتوهاي گاما) براي از بين بردن سلولهاي سرطاني استفاده مي‌شوند. درمان زيستي: اين شيوه درماني جديدي است كه در آن پروتئين‌هايي به طور طبيعي ايجاد مي‌شوند براي تحريك سيستم دفاعي بدن فرد به كار مي‌روند. هرچه سرطان زودتر تشخيص داده شود شانس بهبودي بيشتر خواهد بود. پيشگيري بهترين اميد است. براي حفاظت از خود مي‌توانيد 3 اقدام را انجام دهيد: سيگار نكشيد. 1- سيگار كشيدن موجب بروز 30 درصد مرگهاي ناشي از سرطان است. (خطر بيماري قلبي، بيماريهاي تنفسي و غيره نيز بسيار افزايش مي‌يابد) براي ترك اين عادت درك كنيد كه چرا سيگار مي‌كشيد و چرا ترك آن مهم است. براي ترك آن برنامه‌ريزي كنيد از طريق تعيين يك تاريخ و انتخاب يك روش اين كار را انجام دهيد. ناگهاني يا تدريجي قطع كنيد)) تصميم بگيريد ترك كنيد در انجام تصميم خود پيگير باشيد. از شر زيرسيگاري و اشياي زايدي كه يادآور سيگار كشيدن هستند خلاص شويد. در صورت لزوم از جايگزين‌هايي نظير آدامس يا چسب‌هاي نيكوتين استفاده كنيد. اگر ترك نمي‌كنيد آسيب ناشي از سيگار را محدود كنيد؛ فقط نصف هر سيگار را بكشيد. از فرو بردن دود سيگار خودداري كنيد. هرگاه كه مي‌توانيد روشن كردن سيگار را به تعويق بياندازيد. بعد از هر بار پك زدن، سيگار را در دستتان نگه داريد. حتي اگر سيگار نمي‌كشيد، سيگار كشيدن غير مستقيم (فرو بردن دود سيگار ديگران) مي‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزايش دهد مراقب برنامه غذايي خود باشيد 2- مي‌توانيد با خوردن غذاهاي مناسب خطر ابتلا به بعضي سرطانها را به مقدار زيادي كاهش دهيد. سبزيجات و ميوه فراوان مصرف كنيد سبزيجاتي نظير هويج، كلم و گل‌كلم از اين نظر خوب هستند. غذاهاي سرشار از سلولز عبارتند از: سبزيجات، نان سبوس‌دار و حبوبات. مصرف چربي را كم كنيد مصرف كره، روغن حيواني و غذاهاي سرخ شده را محدود كنيد. از گوشت لخم استفاده كنيد و چربي آن را بگيريد. مصرف غذاهاي نمك‌سود و دودي را محدود كنيد اين غذاها عبارتند از سوسيس، كالباس، گوشت و ماهي دودي. از خوردن مشروبات الكلي خودداري كنيد از چاقي پيشگيري كنيد از مصرف شيريني و غذاهاي بين وعده بپرهيزيد، به طور منظم ورزش كنيد. (اگر بيش از 40 سال سن داريد يا دچار بيماري خاصي هستيد، قبل از شروع برنامه ورزشي با پزشك‌تان مشورت كنيد). از مخاطرات زيست‌محيطي اجتناب كنيد 3- مقادير بي ضرر براي تماس با بسياري از عوامل مشكوك به سرطانزايي هنوز معلوم نشده‌اند، با وجود اين خود را به خطر نياندازيد در سركار مراقبت سلامتي باشيد. از خطرهاي موجود در محيط كار و ميزان تماس خود با مواد سرطانزا آگاه باشيد. از وسايل ايمني شخصي نظير ماسك اكسيژن و لباس محافظ استفاده كنيد تا تماس با مواد سرطانزا را محدود كنيد. در برنامه‌هاي بهداشتي شركت كنيد كه به حفاظت در برابر خطر مواد شيميايي در محيط كار كمك كرده و آن را مورد بحث قرار مي‌دهند. همواره مراقبت باشيد: مواد شيميايي از استنشاق غبارها و بخارات شيميايي پرهيز كنيد اشعه از برخورد غير ضروري با اشعه X تا حد امكان خودداري نماييد آلودگي هوا و آب بسيار آلوده ممكن است حاوي عناصر سرطانزا باشد. گرچه رابطه آنها با سرطان هنوز روشن نيست.ولي اجتناب از آلودگي كاري عاقلانه است. هر نكته‌اي كه مي‌توانيد در اين رابطه ياد بگيريد هرچه مردم بيشتر در مورد سرطان بدانند، كنترل سرطان زودتر به واقعيت مي‌پيوندند. در مورد درستي برنامه‌هاي بهداشتي سوال كنيد. در مورد تشخيص و پيشگيري از سرطان از برنامه‌هاي ترويج بهداشتي كه بوسيله واحدهاي ترويج بهداشتي محل شما اجرا مي شوند، يادداشت برداريد. از سازمانهاي مبارزه با سرطان حمايت كنيد. بنابراين در پيشگيري از سرطان به خود كمك كنيد. از علل شناخته شده اجتناب كنيد علايم هشدار دهنده سرطان را بشناسيد و در صورت بروز اين عوامل به پزشك خود مراجعه كنيد. چكاب‌هاي منظم انجام دهيد و از آزمايشهاي بيماريابي مناسب غافل نشويد. عادتهاي بهداشتي مناسب را تمرين كنيد. تشخيص و پيشگيري از سرطان به شما بستگي دارد سلامت نیوزآخرين گزارش‌هاي علمي، مهمترين علت افزايش انواع سرطان در كشورهاي درحال توسعه را گرايش روزافزون مردم اين كشورها به غذاهاي غربي عنوان كردند. به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از بي‌بي‌سي ، : مهمترين سوال بعد از انتشار اين گزارش درمورد بيماري سرطان اين است كه چه رابطه‌اي بين خوردن غذاهاي غربي و ابتلا به بيماري سرطان و جود دارد و چرا در برخي فقيرترين كشورهاي جهان شمار افراد مبتلا به سرطان روز به روز در حال افزايش است؟ رابطه آشكاري بين غربي شدن روش زندگي از جمله رژيم غذايي و قوي شدن نوع سرطانها وجود دارد. البته ديگر بيماري‌هاي مزمن هم در كشورهاي درحال توسعه وحود دارند اما نوع سرطان‌ها در كشورهاي در حال توسعه متفاوت بوده و بيشتر به عفونت مربوط مي‌شود، درحالي كه در دنياي غرب سرطانها بيشتر به اضافه وزن مربوط است. اين راديو با اعلام اين مطلب كه “اكنون اين نوع سرطان‌ها در كشورهاي در حال توسعه بيشتر شده است”، افزود: مثلا در ژاپن طي ‪۲۰‬سال گذشته افزايش بسيار زيادي در سرطان روده ديده شده درحالي كه چنين سرطاني در آن زمان وجود نداشت و اكنون ميزان اين نوع سرطان در ژاپن حتي از انگليس هم بيشتر است. پوست خود را بيشتر دريابيم با پیشرفت در زندگی نوع بیماری هایی که انسان ها با آن دست به گریبان شده اند نیز تغییر کرده است. زمانی بیماری های عفونی بسیاری از آنها را به کام مرگ می کشاند اما امروز با صنعتی و ماشینی شدن زندگی ها نوع امراض نیز مطابق با آن متفاوت شده است. بیماری های قلبی، انواع سرطان و... از شایع ترین آنهاست به طوری که سالانه مردم زیادی در جهان از این طریق می میرند. مطمئنا نوع زندگی در به وجود آمدن این نوع بیماری ها تاثیر فراوانی داشته است. سرطان با انواع مختلف آن، یکی از سخت درمان ترین بیماری های این روزگار است چرا که بسیاری از انواع آن هنوز درمان مشخص ندارند و آنهایی هم که راه درمانشان پیدا شده دوره های درمانی بسیار سخت و طولانی و با عوارض جانبی فراوان دارد. پس چه بهتر که با تغییر در روش زندگی و نوع تغذیه کمی از میزان شیوع آنها بکاهیم. یکی از انواع سرطان ها، سرطان پوست است. زیاد قرار گرفتن در آفتاب یکی از علل شایع به وجود آمدن آن است. بعضی از مشاغل و حتی بسیاری از مدها که یکی از آنها برنزه کردن پوست است باعث شده تا بسیاری از افراد ساعت های متمادی در معرض شدید نور آفتاب قرار گیرند به همین دلا یل سرطان پوست یکی از شایع ترین بدخیمی های بدن است و در جهان سالانه بیش از یک میلیون نفر را مبتلا می کند. پس بد نیست تا با انواع آن مختصری آشنا و دلایل به وجود آمدن و موارد پیشگیری آن را بیشتر بشناسیم. در این بیماری سلول های بدخیم که از پوست منشا می گیرند به طور نامنظم و فزاینده ای تکثیریافته و از سیستم ایمنی بدن عبور می کنند. با توجه به نوع سلول اولیه منشا سرطان، سرطان های پوست به سه دسته تقسیم می شوند: (BCC (carcinoma Basalcell سرطان سلول های پایه ای 1- ( SCC (carcinoma Sqoamouscell سرطان سلول های سنگفرش 2- (M۳ (melanome Malignant ملانوم بدخیم 3- چسيت؟ BCC این نوع سرطان پوست معمولا به شکل یک برجستگی کوچک روی سر و گردن و دست ها ایجاد می شود. البته گاهی این سرطان روی تنه به شکل لکه های کوچک قرمز رنگ دیده می شود و اغلب در سطح آن عروق کوچک سطحی قابل مشاهده است. اکثر ضایعات BCC در افرادی که دارای رنگ پوست و چشم روشن هستند دیده می شود. تماس طولانی با نور خورشید علت اصلی این سرطان است. شایع ترین محل بروز BCC در مناطق در معرض نورآفتاب می باشد (سر، صورت، گوش، گردن و اندام ها). در موارد نادر ضعف سیستم ایمنی به علت بیماری یا مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی و بعضی بیماری های ژنتیکی از علل ایجادآن است. BCC است. یک ضایعه است؟BCC چه وقت شک کنیم که به اشکال مختلف دیده می شود:BBC ـ زخم سطحی که بهبود نمی یابد. -ضایعه برجسته گنبدی شکل با حضور عروق سطحی روی آن -ضایعه قهوه ای یا سیاهرنگ که ممکن است با خال یا سایر بیماری های پوستی اشتباه شود -ضایعه به رنگ پوست و قوام سفت زخم بزرگی که ضایعات غیرقابل برگشتی چون تخریب غضروف و استخوان زیرین ایجاد می کنند - برای تشخیص قطعی BCC احتیاج به نمونه برداری است. نمونه برداری تشخیص اقدام ساده ای است که تحت بی حسی موضعی و با برداشت حجم کمی از بافت پوستی (به قطر ۳*۳ میلی متر) صورت می گیرد. جواب این نمونه برداری مشخص کننده نوع بیماری و درمان مناسب برای آن است. روش های درمانانخام پذیر عبارتند از: -جراحی و برداشت کامل تومور کرایو (فریز کردن با نیتروژن مایع) جهت BCC های کوچک.- برداشت BCC با یک قاشق به خصوص به نام کورت و استفاده از کوتر جهت کنترل خونریزی و تخریب سلول های توموری باقیمانده.- -رادیوتراپی که معمولا برای تومورهای عودکننده یا نامناسب جهت درمان جراحی به کار می رود جراحی میکروسکوپی Mohs -که در آن ضایعه به صورت تکه تکه در مراحل مختلف (در یک عمل جراحی) برداشته می شود تا با حداقل برداشت بافت و کمترین جوشگاه، تومور درمان شود. این روش بسیار مشکل اما موثر است و معمولا در مورد تومورهای مناطق پرخطر (گوش، سر و بینی) و همچنین تومورهای عودکننده انجام می گیرد. لازم است؟ BCC چه اقداماتی برایپیشگیری ـ مدت زمان تماس خود با آفتاب راکاهش دهید و حتی الامکان در ساعات میانی روز (۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) کمتر بیرون بروید. ـ ۲۰ دقیقه قبل از اینکه از منزل خارج شوید از ضدآفتاب با عیار حفاظتی ۲۵ یا بالاتر استفاده کنید. ـ از ضدآفتاب به مقدار فراوان و یکنواخت روی تمام قسمت های در معرض نورآفتاب استفاده کنید. ـ حداقل هر ۲ ساعت یک بار استفاده از ضدآفتاب را تکرار کنید. ـ استفاده از پیراهن آستین بلند و شلوار و کلاه های با لبه پهن و عینک آفتابی نیز به اندازه مصرف ضدآفتاب مهم است. ـ به طور منظم پوست خود از جمله پوست سر را معاینه کنید و در صورت بروز ضایعه ای مشکوک یا تغییر شکل ضایعه قبلی سریعا به پزشک متخصص مراجعه نمایید. چيست؟SCC SCC دومین سرطان شایع پوست بعد از BCC این تومور از اپیدرم یا لایحه سطحی پوست منشا می گیرد و ممکن است در هر قسمتی از بدن از جمله مخاط ایجاد گردد ولی اغلب در معرض آفتاب ایجاد می شود. این تومور برای مدتی در سطح فوقانی پوست یعنی اپیدرم باقی می ماند ولی نهایتا در صورت عدم درمان به لایه های زیرین پوست نفوذ می کند در درصد کمی از بیماران مبتلا، این تومور به بافت ها و ارگان های دیگر بدن نیز متاستاز می نماید که می تواند خطرناک باشد. تماس طولانی با آفتاب مهمترین و شایع ترین علت ایجاد آن است. نواحی مثل صورت، گردن، سر بدون مو، دست ها و بازوها بیشتر در معرض ابتلا به این تومور هستند. لاله گوش و لب پایین به ویژه مستعد ابتلا به این سرطان می باشد. سوختگی، اسکارها، زخم طولانی مدت و نواحی که تحت پرتوتابی قرارگرفته اند و تماس با بعضی از مواد شیمیایی مثل آرسنیک باعث ابتلا به این تومور می شود. چه کسانی بیشتر به این سرطان مبتلا می شود؟ هر کسی با سابقه طولانی تماس با آفتاب می تواند مبتلا به این نوع سرطان پوستی گردد. اما افرادی که پوست و موی روشن دارند و رنگ چشم سبز یا آبی دارند در معرض خطر بیشتری هستند. SCC علایم خطر برای ـ رشد زگیلی مانند پوست که سطح دلمه دارد و گاهی همراه با خونریزی می باشد. یک ناحیه از تغییر رنگ قرمز همراه با پوسته یا حاشیه غیرمنظم که به طور پایدار باقی مانده و گاهی با دلمه و خونریزی همراه می شود. ـ یک زخم برآمده همراه با فرورفتگی مرکزی که گاه گاهی خونریزی می کند. روش های درمان انتخاب روش درمانی برای این نوع تومور بستگی به نوع، سایز محل و عمق نفوذ آن به داخل پوست دارد. همچنین سن بیمار و وضعیت سلامت عمومی بیمار نیز در انتخاب نوع درمان اهمیت دارند. ـ کورتاژ که با یک دستگاه خاص انجام می شود. ـ کرایو سرجری: انجماد با نیتروژن مایع. ـ جراحی. ـ اشعه درمانی. ـ فتودینامیک تراپی. ملانوم چیست؟ ملانوم جدی ترین نوع سرطان پوست است که با رشد فزاینده سلول های رنگ ساز پوست مشخص می شود. ملانوم در شرایط پیشرفته توانایی انتشار به ارگان های داخلی را داشته و می تواند منجر به مرگ شود اما در صورتی که در مراحل اولیه تشخیص داده شود معمولا با موفقیت قابل درمان است. مهمترین عامل مستعد کننده ملانوم آفتاب است. در افرادی که در سنین ۱۰ - ۱۸ سالگی در معرض شدید آفتاب بوده اند میزان این بیماری بالاتر می باشد. باید بدانیم که همه ملانوم ها ناشی از آفتاب نبوده و فاکتورهای ژنتیک و نقایص سیستم ایمنی نیز در این امر دخیل می باشد. چه کسانی بیشتر درمعرض خطر ملانوم هستند؟ ـ افراد با سابقه قبلی ملانوم در یک منطقه از بدن و همچنین سابقه در خویشاوندان خونی نزدیک مثل والدین، فرزندان، خواهر و برادر. ـ افراد با تعداد خال های زیاد، بزرگ و غیرعادی. ـ افراد با موهای قرمز، طلایی و چشم های آبی یا سبز. ـ افراد باسابقه آفتاب سوختگی های مکرر و افراد ۱۰ تا ۱۸ سال در معرض تابش زیاد آفتاب خال غیرعادی چیست؟ خال غیرعادی معمولا بزرگتر از خال های مرفال می باشد. تنوع رنگ داشته و درحاشیه ها نامنظم می باشد. اینگونه خال ها معمولا در پشت و گاهی در ناحیه سینه و شکم یا در ناحیه پای خانم ها دیده می شود. چگونه ملانوم را زودتر تشخیص دهیم؟ چهار نکته مهم در مواردی که یک خال به ملانوم مشکوک است وجود دارد. غیرقرینگی ضایعه: نیمه ای از ضایعه با نیمه دیگر آن قرینه نیست. 1- نامنظمی در حاشیه ضایعه: حاشیه خال محو یا بریده بریده می باشد. 2- رنگ یکنواخت نبوده و سایه روشنی از قهوه ای، خاکستری یا سیاه در خال موجود است. 3- اندازه ملانوم در زمان تشخیص معمولا بزرگتر از ۶ میلی متر می باشد. 4- در صورت بروز هرگونه تغییر در اندازه، شکل و فرم یک خال یا در صورت ایجاد خال جدید یا هرگونه تغییر غیرطبیعی در پوست باید در اسرع وقت با یک متخصص پوست مشورت نمود. آیا ملانوم درمان دارد؟ در صورت تشخیص زودرس ملانوم با درمان های جراحی و برداشتن کامل ضایعه ملانوم قطعا قابل درمان می باشد. تشخیص زودهنگام ملانوم مهم می باشد. به هر حال درصورتی که سابقه سرطان پوست در خانواده شما وجود دارد شما احتمالا در معرض خطر بیشتری هستید. در صورت بروز هرگونه تغییر در اندازه، شکل و فرم یک خال یا در صورت ایجاد خال جدید یا هرگونه تغییر غیرطبیعی در پوست باید در اسرع وقت با یک متخصص پوست مشورت نمود. Real Time PCR تشخيص سرطان با استفاده از Real Time PCR تعیین اندازه DNA در نمونه و بررسی‌ جهش‌ها و میزان نمود ژن در سلول‌‌های سرطانی و میزبان در بررسی الگوهای ژنی وابسته به پیدایش، پیشرفت و میزان پاسخ‌دهی به درمان سرطان بسیار ارزشمند است. تعیین اندازه DNA در نمونه و بررسی‌ جهش‌ها و میزان نمود ژن در سلول‌‌های سرطانی و میزبان در بررسی الگوهای ژنی وابسته به پیدایش، پیشرفت و میزان پاسخ‌دهی به درمان سرطان بسیار ارزشمند است. در چند سال گذشته روش‌های Real Time PCR با برخورداری از درستی، حساسیت، دقت و انجام‌پذیری آسان به عنوان روشی که بتوان از آن برای آزمایسرطان یكی از علل مرگ غیرطبیعی در جهان است بیماری سرطان كه از جمله بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید Kurdistan TV گروهی از دانشمندان کانادایی ژن جدیدی را کشف کردند که می تواند مانع تکثیر سلولهای سرطانی وانواع سرطان شود. تیم تحقیقاتی "پل سورنسون" که نتایج بررسی های خود را در مجله نیچر منتشر کرده اند، کشف کردند که این ژن توانایی مسدود و سرکوب کردن رشد سلولهای توموری انسانی در تمام انواع سرطان بویژه سرطان های سینه، کبد و ریه را دارد. این تحقیقات نشان می دهد هنگامی که ژن HACE1 سلولهای سرطانی، تومورها را حتی بدون دخالت عوامل خارجی شکل می دهند. هرچند درصورت حضور فاکتورهای سرطانزا، رشد سلولهای توموری با سرعت قابل توجهی انجام می شود. هنگامی که این ژن فعال می شود، می تواند از تشکیل سرطان پیشگیری کند. این دانشمندان اذعان کردند که درحال حاضر اطلاعات کافی درخصوص چگونگی مکانیزم عملکردی این ژن در اختیار ندارند اما امیدوارند با ادامه تحقیقات بتوانند به کمک این ژن تحولی بزرگ در عرضه روش های درمانی جدید بوجود آوردند. ا پیشرفت در زندگی نوع بیماری هایی که انسان ها با آن دست به گریبان شده اند نیز تغییر کرده است. زمانی بیماری های عفونی بسیاری از آنها را به کام مرگ می کشاند اما امروز با صنعتی و ماشینی شدن زندگی ها نوع امراض نیز مطابق با آن متفاوت شده است. .w.w.w. aftab.com گردآورنده:عاطفه صادقی کلاس:104

آنزیم

مهمترین گروه از پروتئینها هستند که انجام واکنشهای بیوشیمیایی و سرعت بخشیدن به آنها را بر عهده دارند و به همین دلیل این ترکیبات کاتالیزگرهای زیستی نامیده می‌شوند که به عنوان کاتالیزگرهای یاخته‌ای نیز معروفند.

 مقدمه

آنزیمها ترکیباتی هستند که می‌توانند سرعت واکنش را تا حدود 107 برابر افزایش دهند. آنزیم مانند یک کاتالیزگر غیر آلی میزان واکنش را با پایین آوردن انرژی فعال سازی واکنش لازم برای انجام واکنش تسریع می‌کند و برخلاف آن انرژی فعال سازی را با جایرگزین کردن یک سد انرژی فعال سازی بزرگ با یک سد انرژی سازی کوچک پایین می‌آورد. انجام سریع یک واکنش در موقعیت آزمایشگاهی به شرایط ویژه‌ای مانند دما و فشار بالا نیاز دارد.

لذا باید در یاخته که شرایط محیطی در آن کاملا ثابت است و انجام چنین واکنشهایی بسیار کند است، مکانیسمی دقیق وجود داشته باشد. این عمل بوسیله آنزیمها صورت می‌گیرد.

کاتالیزورها در واکنشها بدون تغییر می‌مانند، ولی آنزیمها مانند سایر پروتئین‌ها تحت شرایط مختلف پایدار نمی‌مانند. این مواد در اثر حرارت بالا و اسیدها و قلیاها تغییر می‌کنند. کاتالیزورها تاثیری در تعادل واکنش برگشت پذیر ندارند، بلکه فقط سرعت واکنش را زدیاد می‌کنند تا به تعادل برسند.

آنزیم‌ها با کاهش انرژی فعال سازی (activation) سرعت واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهند. آنزیمها مولکولهای پروتئینی هستند که دارای یک یا چند محل نفوذ سطحی (جایگاههای فعال) هستند که سوبسترا یعنی ماده‌ای که آنزیم بر آن اثر می‌کند، به این نواحی متصل می‌شود. تحت تاثیر آنزیمها ، سوبسترا تغییر می‌کند و به یک یا تعدادی محصول تبدیل می‌شود. تاریخچه کشف آنزیمها در واقع به پژوهشهای وسیع پاپن و پرسوز وابسته بود.

 آنان در سال 1833 موفق شدند از جو سبز شده ترکیبی را به نام مالت کشف کنند که نشاسته را به قند مبدل می‌ساخت و این ترکیب را دیاستاز نامیدند که امروزه به نام آنزیم آمیلاز معروف است. چند سال بعد شوان برای نخستین بار آنزیم پپسین را که موجب گوارش گوشت می‌شد، کشف کرد و همین طور ادامه پیدا کرد اما وکونه نخستین کسی بود که آنزیم را بجای دیاستاز بکار برد. سیر تحولی و رشد بیشتر تاریخ بیوشیمی ، تاریخ تحقیق آنزیمی است.

 کاتالیز بیولوژیکی برای اولین بار در اواخر قرن 18 طی مطالعات انجام شده بر روی هضم گوشت توسط ترشحات معده انجام شد. بعد بوسیله تبدیل نشاسته به قندهای ساده توسط بزاق ادامه یافت. « لویی پاستور » گفت که تخمیر قند به الکل توسط مخمر بوسیله خمیر مایه کاتالیز می‌شود. بعد از پاستور ، « ادوارد بوخنر » ثابت کرد که تخمیر توسط مولکولهایی تسریع می‌گردد که بعد از جدا شدن از سلولها ، همچنان فعالیت خود را ادامه می‌دهند. « فردریک کوهن » این مولکولها را "آنزیم" نامید. جداسازی و کریستالیزه کردن آنزیم « اوره آز » در سال 1926 توسط « جیمز سامند » منجر به رفع موانع در مطالعات اولیه آنزیم شناسی گردید .

 ساختار آنزیمها

آنزیمها ماهیتی پروتئینی دارند و ساختار بعضی ساده یعنی از یک زنجیره پلی پپتیدی ساخته شده‌اند و بعضی الیگومر هستند.

ساختار بعضی از آنزیمها منحصرا از واحدهای اسید آمینه تشکیل یافته اما برخی دیگر برای فعالیت خود نیاز به ترکیبات غیر پروتئینی دارند که به نام گروه پروستتیک معروف است و این گروه می‌تواند یک فلز یا یک کو آنزیم باشد و با آنزیم اتصال محکمی را برقرار می‌کنند.

 بخش پروتئینی آنزیم (بدون گروه پروستتیک) آپوآنزیم نام دارد و مجموع آنزیم فعال از نظر کاتالیزوری و کوفاکتور مربوطه هولوآنزیم نام دارد. طبقه بندی آنزیمها آنزیمها را از نظر فعالیت کاتالیزی به شش گروه اصلی تقسیم می‌کنند.

اکسید و ردوکتازها :

 واکنشهای اکسید و احیا (اکسایش – کاهش) را کاتالیز می‌کند (دهیدروژناز). ترانسفرازها : انتقال عوامل ویژه‌ای مانند آمین ، فسفات و غیره را از مولکولی به مولکول دیگر به عهده دارند و مانند آمینو ترانسفرازها که در انتقال گروه آمین فعال هستند.

هیدرولازها :

 واکنشهای آبکانتی را کاتالیز می‌کنند. مانند پپتیدازها که موجب شکسته شدن پیوند پپتیدی می‌شوند. لیازها : موجب برداشت گروه ویژه‌ای از مولکول می‌شوند. مانند دکربوکسیلازها که برداشت دی‌اکسید کربن را برعهده دارند.

ایزومرازها :

 واکنشهای تشکیل ایزومری را کاتالیز می‌کنند. مانند راسه ماز که از L- آلانین ترکیب ایزومریD- آلانین را می‌سازد.

 لیگازها :

آنزیمهایی هستند که باعث اتصال دو مولکول به یکدیگر و ایجاد پیوند کووالانسی بین آنها می‌شوند. مانند استیل کوآنزیم A سنتتاز که موجب سنتز استیل کوآنزیم A می‌گردد.

طرز کار آنزیمها از ویژگیهای مهم آنزیمها این است که پس از انجام هر واکنش و در پایان آن سالم و دست نخورده باقی می‌مانند و می‌توانند واکنش بعدی را کاتالیز کنند. در یک واکنش ساده ابتدا آنزیم (E) با ماده اولیه یا سوبسترا (S) ترکیب می‌شود و کمپلکس آنزیم – سوبسترا می‌دهد در مرحله بعدی با انجام واکنش ، فراورده یا محصول (P) ایجاد می‌شود و آنزیم رها می‌گردد. P+E←→ES←→S+E هر آنزیم بر سوبسترای ویژه خود اثر کرده و فرآورده ویژه‌ای را تولید می‌کند.

به این منظور هر آنزیم ساختار سه بعدی ویژه خود را دارا است که آن را برای انجام فعالیت کاتالیزی مناسب می‌سازد و بخشی از آنزیم که با سوبسترا بند و بست می‌یابد، جایگاه فعال نام دارد و در مورد اتصال آنزیم به سوبسترا الگوهایی ارائه شده‌اند که مدل کوشلند که الگوی القایی نام دارد و حالت دست در دستکش را دارد، نشان می‌دهد. بطوری که محل اتصال حالت انعطاف پذیری دارد. عوامل بازدارنده بعضی از ترکیبات می‌توانند با آنزیم – سوبسترا ترکیب و فعالیت سوبسترا ایجاد فرآورده اختصاصی سوبسترای آن را تحت تاثیر قرار دهند و در صورتیکه این ترکیبات موجب تشکیل نشدن فراورده شوند، به نام بازدارنده‌های آنزیمی نامیده می‌شوند که به سه نوع زیر موجودند. بازدارنده‌های رقابتی. بازدارنده‌های نارقابتی. بازدارنده‌های بی‌رقابتی. پروآنزیم یا زیموژن برخی از آنزیمها ، ابتدا به صورت پروآنزیم یا زیموژن یا آنزیم غیر فعال در سلول ساخته می‌شوند و برای شرکت در واکنش و پدیدار شدن خاصیت کاتالیزوری آنها ، باید بوسیله ماده دیگر به صورت فعال درآیند. عمل متقابل آنزیم و سوبسترا اگر چه می‌توان آنزیم و سوبسترا را همانند قفل و کلید تصور کرد، اما این بدان معنی نیست که جایگاه فعال آنزیم ساختمانی سفت و غیر قابل انعطاف است.

در بعضی از آنزیمها ، جایگاه فعال فقط بعد از اینکه ماده زمینه به آن متصل شد، دقیقا مکمل سوبسترا می‌شود. این پدیده تناسب القایی نام دارد. عمل اختصاصی آنزیمها برخلاف کاتالیزورهای غیر آلی ، فعالیت آنزیم اختصاصی است، یعنی هر آنزیم می‌تواند بر سوبسترای مشخص اثر کند.

 در عین حال درجات مختلفی از تخصص وجود دارد. علت اختصاصی بودن آنزیمها را باید در ساختار فضایی آن جستجو کرد. بعضی از آنزیمها می‌توانند نه تنها بر روی یک سوبسترای معین اثر کنند، بلکه قادرند بر روی تمام موادی که دارای یک عامل شیمیایی هستند، موثر باشند. در این صورت کلیدی را که مثال زدیم می‌توان به شاه کلیدی تشبیه کرد که قادر است تمام قفل درهای یک راهرو را باز کند. نامگذاری آنزیمها در گذشته اسامی آنزیمها بر پایه تخصص آنها یا توان عملشان بر روی یک ماده خاص انتخاب می‌شد. آنزیمهایی که پلی پپتیدها را به قطعات کوچکتری از زنجیرههای پپتیدی یا به اسیدهای آمینه تجزیه می‌کنند، بطور کلی پروتئینازها ، نامیده می‌شوند و ... .

 در حال حاضر نامگذاری جدید آنزیمها بطور رسمی بر بنای پیشنهادات کنفرانسهای بین‌المللی بیوشیمی صورت می‌گیرد. در تقسیم‌بندی جدید آنزیمها را بر حسب واکنشهای شیمیایی که رهبری می‌کنند، به 6 گروه تقسم بندی می‌کنند: اکسیدو ردوکتازها - ترانسفرازها - هیدرولازها - لیازها - ایزومرآزها و لیگازها. چشم انداز بحث مطالعه آنزیمها دارای اهمیت عملی بی‌اندازه است. بسیاری از بیماریها بخصوص ناهنجاریهای ژنتیکی ارثی ممکن است به علت عبور یا عدم وجود یک یا چند آنزیم باشد. در مورد حالات دیگر بیماری علت ممکن است افزایش فعالیت یک آنزیم باشد. اندازه‌گیری فعالیت آنزیمها در پلاسما ، گویچه‌های قرمز خون یا نمونه‌های بافتی در تشخیص بعضی از بیماریها دارای اهمیت است. بسیاری از داروها اثر خود را از طریق انجام واکنش با آنزیمها اعمال می‌کنند. آنزیمها ابزار عملی مهمی در پزشکی ، صنعت شیمی ، پردازش مواد غذایی و کشاورزی هستند. مباحث مرتبط با عنوان آنزیم شناسی آنزیمهای آلوستویک اسید آمینه ایزو آنزیمها بیوشیمی بیوشیمی ساختمانی پروتئین ساختار پروتئین زیست شناسی زیست شیمی کو آنزیمها مهار کننده‌های آنزیمی

مرضیه فتح آبادی                                     کلاس :   104

تقسيم سلولها

تقسیم سلول ها

 

سلولها مثل خیلی چیزهای دیگر پیر می شوند ومی میرند , پس برای حفظ این گونه , تولد مثل ضروری است

به همین علت تقسیم سلولی نقش مهمی در سلامت و رشد موجودات زنده دارد. تقسیم در موجودات پر سلولی با سرعت بسیلر بالایی انجام می شود. برای مثال در بدن شما در هر ثانیه میلیونها سلول تقسیم می شوند تا جایگزین سلولهای مرده گردند.

تقسیم میتوز دارای چهار مرحله است : پروفاز,متافاز,آنافاز,تلوفاز. اما پیش از شروع میتوز , سلول کلیه مواد موجود در سیتوپلاسم خود را زیاد می کند و برای تقسیم آماده می شود. این مرحله مقدماتی که طی آن سلول خود را برای تقسیم مهیا می کند,اینترفازنام دارد.

پس از پایان میتوز ,سلول در فرآیندی به نام سیتوکنسیس به دو سلول کاملا جدا از هم تبدیل می شود وبه این ترتیب تقسیم کامل می شود.

 

Interphase   →   Mitosis   →   cytokenesis            

 

 

 

سلول باید قبل از تقسیم ، از کلیه اطلاعات ژنتیکی و رندامکهای خود مشابه سازی کند تا بعد از تقسیم ، هر یک از سلولهای ایجاد شده بتوانند به زندگی خود ادامه دهند . کلیه این عملیات آماده سازی در اینتر فاز صورت می گیرد . اینتر فاز شامل سه مرحله است : G1 ،  S  و G2   است . زندگی سلول در یک چرخه می گذرد ، پس اینترفاز بلافاصله بعد از سیتوکنسیس تقسیم قبلی آغاز می شود .

سلول همیشه یا در حال تقسیم است و یا مشغول آماده کرذن خود برای تقسیم.

 

مرحلــــــــــه G1

در حین میتوز فعالیت های سلول کند می شود ، وقتی میتوز پایان گرفت ، سلول فعالیتهای بیو شیمیایی خود را تسریع می کند تا به حالت طبیعی باز گردد . تفاوت سرعت تقسیم سلولهای مختلف به دلیل تفاوت در مدت زمان همین مرحله است که  G1 نامیده می شود، اگر مواد غذایی موجود در محیط کاهش یابد ، سلول به زمان بیشتری برای مهیا کردن مواد لازم برای تقسیم نیاز دارد . اگر مواد غذایی باز هم کمتر شوند، رشد سلول متوقف می شود . جالب است بدانید سلولهایی که رشد نمی کنند همیشه در مرحله  G1 به سر می برند . به عبارت دیگر وقتی سلول وارد مرحله  S  شد ، فرآیند تقسیم بدون توجه به وضعیت محیط خارج انجام میشود.

 

مرحلــــــــــــه  S

مرحله  S با نسخه برداری از  DNA آغاز می شود. وقتی کپی برداری از DNA تمام می شود ، تعداد کروموزوم های سلول دو برابر می شود ( هر کروموزوم از دو کروماتید مشابه تشکیل شده است .)

وسلول وارد مرحله بعدی می گردد .

 

مرحلـــــــــــه  G2

پروتئینهایی مانند کیناز ( نوعی آنزیم موثر در فسفریلاسیون پروتئین ) که برای تقسیم سلولی ضروری اند،

در این مرحله ساخته می شوند. کروموزم ها شروع به متراکم شدن می کنند. پروتئینهای لازم برای تشکیل دوک تقسیم نیز سنتز می شوند. از زمانی که کروموزوم ها قابل مشاهده می شوند میگوییم سلول وارد میتوز شده است . اولین مرحله میتوز ، پروفاز است.

 

کروموزوم ها به صورت کروماتیدهای مشابهی هستند که در مرکز به هم متصل شده اند ، مهمترین ویژگی این مرحله ، تشکیل دوک تقسیم است . دوک تقسیم همان طور که از نامش پیداست ، ساختاری دوکی شکل از جنس پروتئین است که فقط در هنگام تقسیم ایجاد می شود و وظیفه آن ، کمک به انتقال کروموزوم هاست . دوک ابتدا در بیرون هسته و توسط ذرات اضافی حاصل از فروپاشی اسکلت سلولی ایجاد می شود.

وقتی سلول در حالت عادی است ، معمولا در نزدیکی دستگاه گلژی ویا هسته آن ، دو اندامک دیده می شود که از تعدادی لوله های کوچک و موازی تشکیل شده است . این اندامک سانتریول نام دارد . هنگام پروفاز ، سانتریول با با ریز لوله ها پوشیده می شود ، در انتهای پروفاز ، سانتریولها از هم جدا می شوند و در دو طرف سلول قرار می گیرند و به این ترتیب دوک سلول شکل می گیرد.

در آنافاز دو اتفاق مهم رخ می دهد : یکی اینکه کروموزوم ها به سمت دو قطب سلول حرکت می کنند ، دوم اینکه رشته های دوک تقسیم ، کشیده می شوند ، و دو قطب سلول را از هم دور می کنند.

 

تلو فاز پیش از شروع این مرحله ، دو دسته کروموزوم دردو انتهای سلول قرا گرفته اند . در تلوفاز ، غشای هستهای در اطراف این دو تشکیل میشود . برای مدت کوتاهی یک سلول با دو هسته مشاهده می شود.

پس از شکل گیری غشا ، سنتز RNA اغاز مي شود. کروموزوم ها ناپدید می شود و دو هسته کاملا عادی به وجود می آید .

 

 

سیتوکینسیس

حالا دو هسته داریم . اما هردو در یک سلول ، سلول باید نصف شود تا دو سلول جدید به وجود بیاید . اولین علامت قابل مشاهده در این مرحله ، فرآیندی است که چین خور دگی نامیده می شود . چین خوردگی در راستای عمود بر محور دوک تقسیم رخ می دهد ، چون هریک از سلول های تولید شده باید در یک سلول قرار گیرند ، پس از آن ، اسکلت سلولی هر سلول شروع به ساختن دوک جدیدی برای میتوز بعدی می کند.

هر سلول چرخه خود را ادامه میدهد و دوباره وارد اینترفاز می شود.

 

گرد آورنده : زهــــــرا عــــــفتی                               کلاس : 104

 

سيتوپلاسم واندامك ها

سيتوپلاسم واندامك ها

 

سيتوپلاسم را مي توان مهمترين ناحيه ي سلول  پنداشت، زيرا دراين ناحيه است كه اكثر كنش هاي متابوليك وزيست شيميايي وديگر فعاليت هاي سلول صورت مي گيرد. محيط دروني واقعي سلول، سيتوپلاسم است، يعني دراين محيط است كه غذا تجزيه مي شود وبه مصرف مي رسد، فرآورده هاي زايد به وجود مي آيند، وآنزيمها واسيدهاي نوكلئيك لازم براي توليد انرژي وسنتز مواد سلول تمركز دارند.

 

ماهيت سيتوپلاسم

 

مشاهدات پيشين،به علت محدوديت ميكروسكوپ نوري،سيتوپلاسم را محيط متجانس و بي شكلي نشان مي داد كه اندامكهاي سلولي مثل ميتوكوندريها دران محاط شده اند.اين ماده ي متجانس راسيتوپلاسم زمينه يا سيتوپلاسم بنيادي يا هيالوپلاسم مي ناميدند، وگرچه داراي خصوصياتي عمومي مشترك درميان همه موجودات زنده است، اما به نظر  مي رسد كه ماهيت شيميايي دقيق پروتئينها و آن در هرنوع موجود زنده، دست كم درميان پستانداران، با نوع ديگرفرق دارد.

در اواخرقرن گذشته آشكارشد كه دربعضي از سلولها،قسمت هايي از سيتوپلاسم زمينه داراي خصوصيات رنگ پذيري متفاوتي است؛ درواقع اين قسمتها با رنگهاي قليايي كه براي رنگ آميزي هسته به كار مي روند، رنگ مي گيرند.بدين ترتيب پذيرفته شدكه اين قسمت ها نقشي در سنتز مواد زيستي دارند واز اين رو ارگاستوپلاسم ناميده مي شوند، كه از واژه يوناني     ارگازاماي      كه به معني «استادانه درست شدن» يا «تغييرشكل يافتن » است، گرفته شده.

يكي ازخصوصيات بسيار بارز سيتوپلاسم،قدرت تغييرشكل يافتن آن ازجسمي آبگون يا«سول» به جسمي نيمه جامد ژله مانند يا«ژل» است. متخصصان شيمي فيزيك موادي را كه متحمل اين گونه تغييرات سول- ژل مي شوند، كلوئيد مي نامند. خصوصيات كلوئيدي سيتوپلاسم را به وسيله ي تكنيك هاي متعددي مورد مطالعه قرارداده اند

درسلول زنده مي توان منطقه ي سيتوپلاسم سول را ازمنطقه ي سيتوپلاسم ژل تميز داد. به طور كلي ، سيتوپلاسم ژل درپيرامون سلول، نزديك غشاي پلاسمايي ودر منطقه اي است كه معمولا فاقد ذرات يا ساير اندامك ها وضمايم است. ازسوي ديگر، سيتوپلاسم سول دربخش دروني سلول است وشامل تمام اندامكهاي سيتوپلاسمي است .

 

فرزانه طيبي   كلاس 104