سرطان دومین علت مرگ ومیر در کشورهای صنعتی و سومین علت مرگ ومیر در کشورهای در حال توسعه می باشد و شیوع آن در حال افزایش است . در کشور ایران در حال حاضر سالیانه ۷۰۰۰۰مورد جدید سرطان اتفاق می افتد . و بیش از۳۰۰۰۰ نفر جان خود را در اثراین بیماری ازدست می دهند و هزینه های بسیاری به خانواده ها و شرکت های بیمه و دولت تحمیل می شود و کیفیت زندگی در اثر این بیماری کاهش می یابد. . . . آماری که در بالا اشاره شد از دو نظر ارزش بحث و تامل دارد از طرفی سیاستگذاران بهداشتی جامعه با علم به چشم انداز آینده و برنامه های عملیاتی کنترل سرطان راچه در زمینه پیشگیری بیماری و چه در زمینه تدارک تجهیزات مورد نیاز درمانی کافی طرح ریزی خواهند کرد که این امر در حال حاضر از الویت های مهم بهداشتی وزارت بهداشت است و اداره کنترل سرطان در حال اجرای آن بوده و معاونت بهداشتی هر استان نیز جداگانه طرح اجرای آن بوده و معاونت بهداشتی هر استان نیز جداگانه طرح عملیاتی کنترل سرطان را دریک برنامه ۵ ساله با هدایت برنامه کشوری پی می گیرد. و از طرفی علیرغم اینکه آمار سرطان آماری تکان دهنده و نگران کننده به نظر می رسد اما آنچه ما را وادار می کند در مطبوعات به آن بپردازیم و چشم انداز آینده آن را به درستی در برابر دیدگان همگان قرار دهیم این واقعیت است که حداقل ۴۰% سرطانها قابل پیشگیری ، ۳۰% آنها در صورت تشخیص بموقع قابل درمان هستند و ۴۳% مرگ ناشی از سرطانها بعلت سیگار ، تغذیه و عفونت ها است و لذا با آموزش عموم و اصلاح رفتارهای تغذیه ای ورزش و ترک سیگار می توان از بروز موارد بسیاری از سرطان ها جدید جلوگیری کرد. و ما در صورت مراجعه بموقع به پزشک می توان بیماری را در مراحل اولیه تشخیص داد و ازپیشرفت آن جلوگیری کرد. اسم سرطان که در گذشته نامی هراس انگیز بود و همواره پیامدی بسیار بدیمنی را بخاطر می آورد اما امروزه در بسیاری از موارد سرطان درمانهای موثری کشف شده و در صورت درمان صحیح و بموقع می تواند با نتایج امیدوار کننده ای همراه باشد. در اینجا به اجمال در مورد عوامل موثر در ایجاد سرطان و موارد کلیدی مراجعه به پزشک لشاره می کنیم. در آینده مباحث کامل تری در این زمینه به بحث گذاشته خواهد شد: سیگار 1- سیگار به تنهائی بزرگترین عامل قابل پیشگیری مرگ ومیر در قرن حاضر است زیرا مصرف آن چه بطور فعال و چه بطور غیر فعال (افراد غیر سیگاری که در معرض دود سیگار هستند passire smoking) باعث افزایش خطرمرگ های قلبی تصلب شرایین و انواع سرطان می شود و برخی مطالعات حتی خطر ابتلا به این بیماریها در افرادی که در معرض دود سیگار هستند از خود افراد سیگاری بیشتر گزارش گردیده لذا کشیدن سیگار در جمع تعرض به حقوق دیگران وآسیب به سلامت آنها محسوب شده و لذا امروزه بر اساس قانون سیگار کشیدن مکانهای عمومی ممنوع است . 2-چاقی چاقی دومین عامل قابل پیشگیری مرگ ومیر است چون هم در ایجاد مرگ ومیرهای قلبی و هم در ایجاد برخی سرطانها منجمله سرطان سینه نقش دارد و چاقی بیماری قرن بیست و یکم دراروپا و امریکا معضل بهداشتی محسوب می شود و در آینده شاید گریبانگیر کشورهای در حال توسعه نیز بشود عدم تحرک کافی 3- باعث بیماریهای بسیاری می شود و بطور معمول در ایجاد سرطان هم نقش دارد . ورزش فعال حداقل ۳ ساعت در هفته در فواصل منظم نقش پیشگیری کننده در سرطان دارد. عدم مصرف سبزیجات ، میوه و فیبر کافی ـ مصرف چربی زیاد و مصرف الکل ، نوشابه های گازدار و مواد نگهدارنده 4- تابش اشعه مستقیم نورخورشید 5- تابش اشعه مستقیم نورخورشید بدون استفاده از کرمهای ضد آفتاب و لباسهای مناسب ، کلاه و عینک دودی 6-عفونت های مزمن ، هپاتیت و ایدز 7-آلودگی هوا ناشی از سوخت خودروهای فرسوده برنامه کنترل سرطان مراجعه به پزشک را بجز در موارد درمانی دردومورد منظور می کند یکی در صورت بروز علائم هشدار دهنده و دیگری معاینه ادواری چکاپ)). علائم هشدار دهنده: تغییر در شکل ، سایز و رنگ خالهای بدن و یا زخمی شدن و ترشح از آنها 1- ایجاد زخم جدید در هر کجای بدن که تا ۳ هفته التیام پیدا نکند 2- 3-غیر قرینگی سینه ها ، ترشح بویژه ترشح آبکی و خونی از نوک سینه ها ، تورفتگی و کوفتگی در سینه ها و پوست آن، تورم ، درد غیر عادی ، بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل ، پوسته ریزی نوک سینه ها تا ۳ هفته بهبود نیابد. هرگونه بزرگی غدد لنفاوی بدن که تا ۳ هفته بهبود نیابد 4- تغییر در اجابت مزاج بصورت اسهال یا تغییر در عادت اجابت مزاج خون در مدفوع و باریک شدن مدفوع که تا ۲ هفته بهبود نیابد 5- مشاهده خون در ادرار یا ترشحات دیگر بدن 6- اختلال در بلع یا در هضم غذا به مدت بیش از یکماه 7- لمس هرگونه توده غیر طبیعی در بدن 8- لاغری بیش از ۱۰% وزن بدن بدون علت مشخص 9- کم خونی بدون علت مشخص 10- معاینات ادواری مانند انجام معاینه سینه ها ، انجام ماموگرافی ، انجام آزمایش پاپ اسمیر از دهانه رحم ، آزمایش ادرار، معاینات پوست است که بر اساس استراتژی های کشوری تعیین و اعلام میگردد. بیماری سرطان كه از جمله بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید یكی از مهمترین علل مرگ غیر طبیعی در سطح جهان است گاهی شنیدن نام یك كلمه به راحتی ذهن را مشوش و ما را دچار نگرانی می‌كند و یكی از این كلمات دوست نداشتنی كلمه بیماری است كه شنیدن این كلمه خود به خود با نوعی دلواپسی همراه است، اما وقتی با اسمی مانند "سرطان" همراه می‌شود مفهوم تلخ تری به خود می‌گیرد.بیماری سرطان كه از دسته بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید، یكی از مهمترین علل مرگ غیر طبیعی در سطح جهان به شمار می‌آید.این بیماری كه متاسفانه انواع مختلفی دارد مربوط به گروه سنی خاصی و یا منطقه جغرافیایی مشخصی نمی‌شود.بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی، سالانه بیش از شش میلیون نفر تنها براثر ابتلا به سرطان كبد یا معده جان خود را از دست می‌دهند، در حالی كه آمار مشخصی از میزان مرگ ومیر سایر انواع بیماری در دسترس نیست.سرطان‌های كبد، معده، خون، پوست و استخوان شایع‌ترین انواع سرطان هستند، با این توضیح كه برخی از انواع بیماری كاملا وابسته به جنس هستند، مانند سرطان سینه و رحم كه در خانم‌ها و سرطان پروستات كه در آقایان شایع است.متاسفانه آمار بالای انواع سرطانها نشان می‌دهد كه سرطان‌های وابسته به جنس تا حد زیادی ریشه ژنتیكی و خانوادگی دارند.در تعریف بیماری می‌توان گفت سرطان بیماری است كه از یك یا چند سلول آغاز می‌شود و بدن هر كدام از ما از میلیاردها سلول تشكیل شده است و شروع بیماری كمی پیچیده نظر می‌رسد و یك سلول به طور ناگهانی از حالت عادی خارج می‌شود و شروع به تكثیر می‌كند.سلول یا سلول‌های سرطانی شده به سرعت تعدادشان افزایش پیدا می‌كند و تشكیل یك توده به هم فشرده سلولی یا یك غده می‌دهند و این توده سلولی قابلیت و كارآیی خود را نیز از دست می‌دهد و نمی‌تواند فعالیت‌ها و وظایف خود را انجام دهد این غده كم كم گسترش پیدا می‌كند و مثل یك دانه كوچك در بافت ریشه می دواند و كلمه سرطان كه به معنای خرچنگ است بر اساس همین حالت نامگذاری شده است.غده مانند بدنه خرچنگ است و ریشه‌های غده مانند دست و پای خرچنگ در اطراف غده گسترده می‌شوند و هر چه زودتر این غده شناسایی شود احتمال بیشتری وجود دارد كه بتوان بیماری را كنترل كرد و مانع پیشرفت آن شد.با وجود تحقیقات گسترده‌ای كه سالهاست روی بیماری سرطان صورت می‌گیرد، هنوز دانشمندان نتوانسته‌اند علت بیماری را كشف كنند و تا به امروز هیچ پاسخ قانع‌كننده ای برای این سوال وجود ندارد كه چرا سلول‌ها یكباره از حالت طبیعیی خارج می‌شوند و به سرعت شروع به تقسیم می‌كنند.با توجه به آمارهای منتشرشده از بیماران سرطانی، پزشكان معتقدند فاكتورهای مشخصی ضریب خطر ابتلا به بیماری را بالا می‌برد و به عنوان مثال قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد و یا مصرف چربی زیاد ممكن است منجر به سرطان دستگاه گوارش شود.اما ضعف سیستم ایمنی در اكثر بیماران سرطانی مشاهده می‌شود و منظور افرادی هستند كه قبل از ابتلا به بیماری سرطان مقاومت بدنی كمی در برابر سایر بیماری‌ها داشته‌اند و به سرعت مریض می‌شدند. سرطانی شدن سلول‌ها در هر كدام از اعضا و بافت‌های بدن ممكن است رخ دهد و رشد غده سرطانی بدون درد است و بیماری متاسفانه اغلب تا جایی پیش می‌رود كه قسمت زیادی از بافت یا اندام سرطانی و بیمار شده است.امروزه دانشمندان تلاش می‌كنند قبل از هر نوع درمان، رشد بی‌رویه و كنترل نشده سلولی را متوقف كنند و این امید وجود دارد كه با دستیابی به رمزهای درون سلولی بتوان دستورات سلولی را كنترل كرد و مانع از زیاد شدن سلولهای سرطانی شد.پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشكی و علوم مرتبط با آن مانند ژنتیك و بیوشیمی این نوید را می‌دهند كه در آینده نزدیك بیماری سرطان دیگر یك بیماری لاعلاج به شمار نخواهد آمد.ش‌های روزانه بالینی استفاده کرد پذیرفته شده است. نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان اصلاح رژیم غذایی و انجام منظم فعالیت های بدنی، عوامل مهمی در پیشگیری و کنترل سرطان به شمار می روند. مواد غذایی می توانند نقش مهمی در مراحل مختلف بروز سرطان توسط عوامل سرطان زا داشته باشند بعد از بيماری های قلبی- عروقی، سرطان به عنوان دومين عامل مرگ و مير در بيشتر کشورهای توسعه يافته مطرح است. سالانه حدود هفت میلیون نفر در جهان در اثر ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند و بر آورد می شود تا سال ۲۰۲۰ شمار موارد جدید ابتلا به سرطان در هر سال از ده میلیون نفر به ۱۵ میلیون نفر برسد و حدود ۶۰ درصد از این موارد جدید در کشوهای کمتر توسعه یافته خواهد بود. در کشورهای توسعه یافته سرطان های ریه، کولون، پستان و پروستات شیوع بیشتری دارند و در مناطق کمتر توسعه یافته سرطان های معده، کبد، مری، دستگاه ادراری و تناسلی بیشتر شایع هستند. شیوع سرطان پستان در بیشتر کشورها درحال افزایش است. در کشور ما نیز سرطان معده در مردان و سرطان پستان در زنان از شیوع بالاتری برخوردار است. تغییر شیوه زندگی نیز در اکثر نقاط دنیا در افزایش شیوع سرطان موثر بوده است. واژه سرطان به فرآیند تکثیر کنترل نشده بافت ها اطلاق می شود. عوامل مختلفی در بروز سرطان موثر شناخته شده اند، در حالی که مصرف دخانیات بزرگ ترین عامل ایجاد سرطان است. اصلاح رژیم غذایی و انجام منظم فعالیت های بدنی، عوامل مهمی در پیشگیری و کنترل سرطان به شمار می روند. مواد غذایی می توانند نقش مهمی در مراحل مختلف بروز سرطان توسط عوامل سرطان زا داشته باشند. عوامل موتاژن مانند افلاتوکسین تولید شده توسط کپک ها یا نیتروزآمین ایجاد شده در غذاهای حاوی نیتریت یا نیترات در مرحله آغاز سرطان موثر شناخته شده اند. بعضی از عوامل غذایی با کاهش صدمه به DNA خاصیت ضد سرطانی دارند، مانند مواد شیمیایی موجود در دارچین یا کلروفیلین موجود در کلروفیل ها. بعضی دیگر از ترکیبات نیز با غیر فعال کردن مواد سرطان زا، خاصیت ضد سرطانی دارند مانند پیتید گلوتاتیون یا ویتامین E با خاصیت آنتی اکسیدانی خود با ویتامین C با نقشی که در مورد نیتریت ایفا می کند. مواد غذایی همچنین ممکن است منجر به پیشرفت یا مهار سرطان شوند که اثر آنها توسط تاثیری است که بر وضعیت سیستم ایمنی بدن می گذارند. عوامل غذایی که در پيشگيری از انواع سرطان موثر شناخته شده اند به طور خلاصه شامل موارد زير هستند: 1-سبزی ها به ویژه سبزی های برگ سبز، هویج و میوه ها منجر به کاهش موارد ابتلا به سرطان ریه، معده و روده می شوند. فعالیت بدنی نیز در کاهش بروز سرطان روده موثر شناخته شده است. 2-چربی زیاد در رژیم غذایی و چربی های اشباع و حیوانی در افزایش شیوع سرطان پروستات موثرند. لیکوپن (گوجه فرنگی)، فیتواستروژن های سویا نیز از عوامل موثر در کاهش شیوع این سرطان هستند. 3-به طور کلی سبزی ها، میوه ها، آنتی اکسیدان ها،‌ فیتو کمیکال، سیر، پیاز، کاهش چربی دریافتی، فیبر غذایی، کنترل وزن و فعالیت بدنی در کاهش بروز انواع سرطان موثر شناخته شده اند. 4-سالسیلات موجود در بعضی از مواد غذایی مثل قارچ، کشمش، توت فرنگی، سیب و ادویه ها مثل آویشن و دارچین، نیز در کاهش خطر ابتلا به انواع سرطان موثرند.. 5-روش های طبخ و نگهداری مواد غذایی نیز در این زمینه موثرند. روش های نادرست طبخ مانند دود دادن، نمک اضافه کردن، حرارت دادن شدید مواد غذایی با ایجاد ترکیبات سرطان زا مثل هیدرو کربن های پلی سیکلیک و آمین های هتروسیکلیک باعث افزایش شیوع سرطان می شوند. پری و پروبیوتیک های موجود در ماست و شیر از عوامل غذایی موثر در کاهش ابتلا به سرطان های دستگاه گوارش مثل سرطان معده هستند. از آنجا که عوامل غذایی علت حدود۳۰ درصد از موارد ابتلا به سرطان را در کشورهای غربی تشکیل می دهد، می توان گفت رژیم غذایی پس از دخانیات دومین عامل قابل پیشگیری از سرطان به شمار می آید. در سال های اخیر شواهد زیادی مبنی بر ارتباط اضافه وزن و چاقی با انواع زیادی از سرطان ها نظیر سرطان مری، پستان و آندومتر به دست آمده است که خود به طور مستقیم با رژیم غذایی مرتبط است. از آنجا که تغذیه نامناسب، فقدان تحرک جسمانی، چاقی و مصرف دخانیات عوامل خطرناک مشترک در بروز بیماری های مزمن هستند، اجرای برنامه های پیشگیری از سرطان در قالب برنامه های ملی پیشگیری به شکل ادغام یافته با سایر بیماری های مزمن راهبرد مناسبیبرای کاهش شیوع این معضل بهداشتی است انواع سرطان وراه های پيشگيری سرطان مي‌تواند تقريبا در همه جاي بدن بروز مي‌كند، براي مثال ممكن است در پوست، استخوان، عضلات، خون يا دستگاه لنفاوي بروز كند. در هر سني واقع مي‌شود، ولي بيشتر در سنين بالا بروز مي‌كند. منتشر شود: سلولهاي سرطاني مي‌توانند به درون بافت مجاور انتشار يابند يا ممكن است از طريق خون يا دستگاه لنفاوي به ساير قسمتهاي بدن منتقل شوند در برآوردهاي فعلي از هر سه نفر يك نفر دچار سرطان مي‌شود. شما كارهاي زيادي مي‌توانيد انجام دهيد تا خطر ابتلا به سرطان را كاهش دهيد. كليد اصلي موفقيت در درمان تشخيص به موقع از طريق آگاهي از بدنتان، معاينه كامل و منظم، آگاهي از علايم هشدار دهنده است. پيشگيري و تشخيص به موقع سرطان بايد به عنوان بخشي از زندگي شما مدنظر قرار گيرد و اين به خود شما بستگي دارد. عوامل خطرساز براي بروز سرطان را بشناسيد: عادتهاي فردي: سيگار كشيدن، مصرف مشروبات الكلي (به ويژه همراه با توتون) و برنامه غذايي نامطلوب با سرطان ارتباط دارند. عوامل زيست محيطي: اين عوامل شامل پرتوهاي ماوراء بنفش خورشيد، مواد شيميايي در هواي آلوده، آب و غيره مي‌باشند. خطرات شغلي: تماس بيش از حد با پرتوهاي ايكس، تشعشع اتمي و مواد صنعتي نظير تركيبات ارسنيك، كادميوم، كلريد وينيل و الياف پنبه نسوز با سرطان ارتباط دارد. عادتهاي فردي بسيار بيشتر از عوامل زيست محيطي يا خطرات شغلي موجب بروز سرطان مي‌شوند. کارشناسان معتقدند که سرطان ارثي نيست، دليل وجود ندارد كه سرطان ارثي باشد. ولي تحقيقات نشان مي‌دهد كه در بعضي خانواده‌ها ممكن است خطر ابتلا به يك سرطان خاص بيشتر باشد. مسري نيست، گرچه ويروسها ممكن است در بروز بعضي سرطانهاي گردن رحم نقش داشته باشند ولي سرطان از طريق ميكروبها يا تماس اتفاقي منتشر نمي‌شود انواع شايع سرطان سرطان پوست: يكي از شايعترين اشكال سرطان است ولي درمان آن نسبتا ساده است. اين سرطان در افرادي كه پوست آنها روشن است بيشتر بروز مي‌كند. سرطان ريه: در ميان تمامي سرطانها از همه كشنده‌تر است. بيشتر موارد در ميان سيگاريها ديده مي‌شود. سرطان پستان: بيشتر زناني را مبتلا مي سازد كه: بيش از 50 سال سن دارند: دوره عادت ماهانه آنها در سنين پايين آغاز شده و يا در سنين بالاتري يائسه شدند. هيچگاه بچه نداشته‌اند اولين فرزند خود را پس از 30 سالگي به دنيا آورده‌اند. در خانواده آنها سابقه سرطان پستان وجود دارد. سرطان پروستات: ((غده‌اي در زير مثانه مردان بيشتر،‌ آقايان بالاتر از 65 سال را مبتلا مي‌كند سرطان راست روده و روده بزرگ: برنامه غذايي داراي چربي حيواني زياد و سلولز كم يكي از عوامل ايجاد آن است. سرطان معده: در مردان شايعتر از زنان است. سرطان رحم و تخمدان: بيشتر زنان يائسه را مبتلا مي سازد. سرطان گردن رحم: در بانواني كه ازدواج در سنين پايين داشته و خانمهايي كه سيگار مي‌كشند شايع‌تر است. سرطان لنفوم غير هوچكيني: دستگاه لنفاوي را مبتلا مي‌كند كه بخشي از دفاع بدن در برابر عفونتهاست. سرطان مثانه: بيشتر افراد سيگاري را مبتلا مي‌كند تا افراد غير سيگاري. علايم سرطان؛ اين علايم لزوما نشانگر سرطان نيستند - فقط پزشك مي‌تواند با اطمينان تشخيص دهد. هرگونه علايم مشكوك را به دكتر خود گزارش كنيد.. سرطان پوست 1- هرگونه ناراحتي غير عادي پوست به ويژه در پوستهايي كه مرتبا در معرض آفتاب قرار دارند. خونريزي، خارش، درد يا هر تغييري در ظاهر برآمدگي‌ها، خال يا زخم‌هاي پوست سرطان ريه 2- سرفه دايم،‌ وجود خون در خلط، درد سينه، عفونتهاي مكرر سرطان پستان 3- وجود توده در پستان، تغيير ظاهر يا بافت پستان، ضخيم شدن بافت، ترشح مايعات روشن يا خوني از نوك پستان سرطان پروستات 4- ادرار دردناك يا همراه با دشواري، وجود خون در ادرار، جريان ضعيف يا منقطع ادرار، تكرار ادرار سرطان راست روده و كولون 5- خونريزي از مقعد،‌ تغيير اجابت مزاج، وجود خون در مدفوع، درد شكمي، مشروط بر اينكه خونريزي ناشي از بواسير نباشد سرطان معده 6- سوء هاضمه، بي اشتهايي، درد شكمي، كاهش وزن، استفراغ، وجود خون در مدفوع و استفراغ 7-سرطان رحم و تخمدان علايم سرطان تخمدان شامل تورم شكم، درد شكمي و كاهش وزن هستند. علايم سرطان رحم عادتهاي ماهانه شديد در بانواني كه هنوز قاعده مي‌شوند، ترشح واژن، خونريزي بين دوره‌هاي عادت‌هاي ماهانه، خونريزي زنان پس از يائسگي سرطان گردن رحم 8- خونريزي از مهبل در بين دوره‌هاي عادت ماهانه پس از آميزش يا پس از يائسگي، ترشح خونابه. سرطان لنفوم غير هوچكيني 9- غده‌هاي متورم در گردن، زير بغل يا كشاله ران، بي اشتهايي، تب، تعريق شبانه. سرطان مثانه 10- وجود خون در ادرار، تكرر ادرار، احساس درد يا سوزش به هنگام ادرار، دشواري در ادرار كردن راههاي تشخيص سرطان خودآگاهي دقت كنيد كه بدن شما در مواقع مختلف چگونه به نظر مي‌آيد و چه احساسي داريد. روشهاي معاينه شخصي را ياد بگيريد و به طور منظم اجرا كنيد. بانوان: آگاهي از پستانها دقت كنيد كه پستانهاي شما در حالت طبيعي چگونه به نظر آمده و احساس مي‌شوند. پستانهاي خود را از نظر تغييرات شكل ظاهر، وجود توده يا سفتي و ترشح وارسي كنيد. پستانهاي طبيعي در طي دوره عادت ماهانه ممكن است متفاوت به نظر آيند، بنابراين‌ آنها را هر ماه در زمان خاصي معاينه كنيد آقايان: آگاهي از بيضه‌ها آگاهي از پوست تمامي سطوح پوست را به طور منظم از نظر تغييرات رنگ، شكل، اندازه خال‌ها، ماه گرفتگي‌ها يا وجود خال‌ها و ماه گرفتگي‌هاي جديد وارسي كنيد. از يك آينه استفاده كرده يا از كسي كمك بگيريد. بررسي‌هاي بيماريابي غربالگري)) بررسيهاي بيماريابي منظم مهم هستند، در غير اين صورت از پزشك‌تان بخواهيد شما را معاينه كند. بررسي‌هاي بيماريابي مي‌توانند شامل تعدادي از اين روشها باشند. پرتونگاري پستان ماموگرافي)) مي‌تواند سرطان پستان را در مرحله اوليه نشان دهد. توصيه مي‌شود زنان بالاي 50 سال هر سه سال يكبار ماموگرافي شوند آزمايش پاپ اسمير (بررسي ترشحات) گردن رحم مي‌تواند سرطان را - حتي قبل از بروز هرگونه علايمي - با بررسي سلولهاي گردن رحم تشخيص دهد. توصيه مي‌شود زنان بالاي 20 سال هر 3 تا 5 سال يكبار آزمايش پاپ اسمير بدهند. معاينه لگن: مي‌تواند سرطان تخمدان و جدار رحم را نشان دهد. اين معاينه معمولا بخشي از يك معاينه عادي بيماريهاي زنان است. معاينه راست روده: سرطان روده و غده پروستات را وارسي مي‌كند. دكتر ديواره‌هاي راست روده را با انگشت خود لمس مي‌كند. روشهاي ويژه‌اي كه مي‌توان توصيه كرد عبارتند از: پرتونگاري، آزمايش ادرار، سي.تي اسكن، سونوگرافي، آزمايش خون، آزمايش خلط، تنفيه با ريه، نمونه‌برداري، آزمايش خون در مدفوع چشم‌انداز بهبودي از طريق شيوه‌هاي درماني زير، بيماران بيشتر و بيشتري به زندگي فعال باز مي‌گردند. جراحی: جراحي شامل برداشتن غده يا عضو سرطاني و بافت اطراف آن است. اگر تمامي سلولهاي سرطاني برداشته شوند مي‌توان بيماري را متوقف كرد. شيمي درماني: داروها و هورمونهايي براي حمله به سلولهاي سرطاني و پيشگيري از توليدمثل آنها استفاده مي‌شوند. پرتودرماني: دسته اشعه‌هاي پر انرژي (پرتوهاي ايكس، كبالت، پرتوهاي گاما) براي از بين بردن سلولهاي سرطاني استفاده مي‌شوند. درمان زيستي: اين شيوه درماني جديدي است كه در آن پروتئين‌هايي به طور طبيعي ايجاد مي‌شوند براي تحريك سيستم دفاعي بدن فرد به كار مي‌روند. هرچه سرطان زودتر تشخيص داده شود شانس بهبودي بيشتر خواهد بود. پيشگيري بهترين اميد است. براي حفاظت از خود مي‌توانيد 3 اقدام را انجام دهيد: سيگار نكشيد. 1- سيگار كشيدن موجب بروز 30 درصد مرگهاي ناشي از سرطان است. (خطر بيماري قلبي، بيماريهاي تنفسي و غيره نيز بسيار افزايش مي‌يابد) براي ترك اين عادت درك كنيد كه چرا سيگار مي‌كشيد و چرا ترك آن مهم است. براي ترك آن برنامه‌ريزي كنيد از طريق تعيين يك تاريخ و انتخاب يك روش اين كار را انجام دهيد. ناگهاني يا تدريجي قطع كنيد)) تصميم بگيريد ترك كنيد در انجام تصميم خود پيگير باشيد. از شر زيرسيگاري و اشياي زايدي كه يادآور سيگار كشيدن هستند خلاص شويد. در صورت لزوم از جايگزين‌هايي نظير آدامس يا چسب‌هاي نيكوتين استفاده كنيد. اگر ترك نمي‌كنيد آسيب ناشي از سيگار را محدود كنيد؛ فقط نصف هر سيگار را بكشيد. از فرو بردن دود سيگار خودداري كنيد. هرگاه كه مي‌توانيد روشن كردن سيگار را به تعويق بياندازيد. بعد از هر بار پك زدن، سيگار را در دستتان نگه داريد. حتي اگر سيگار نمي‌كشيد، سيگار كشيدن غير مستقيم (فرو بردن دود سيگار ديگران) مي‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزايش دهد مراقب برنامه غذايي خود باشيد 2- مي‌توانيد با خوردن غذاهاي مناسب خطر ابتلا به بعضي سرطانها را به مقدار زيادي كاهش دهيد. سبزيجات و ميوه فراوان مصرف كنيد سبزيجاتي نظير هويج، كلم و گل‌كلم از اين نظر خوب هستند. غذاهاي سرشار از سلولز عبارتند از: سبزيجات، نان سبوس‌دار و حبوبات. مصرف چربي را كم كنيد مصرف كره، روغن حيواني و غذاهاي سرخ شده را محدود كنيد. از گوشت لخم استفاده كنيد و چربي آن را بگيريد. مصرف غذاهاي نمك‌سود و دودي را محدود كنيد اين غذاها عبارتند از سوسيس، كالباس، گوشت و ماهي دودي. از خوردن مشروبات الكلي خودداري كنيد از چاقي پيشگيري كنيد از مصرف شيريني و غذاهاي بين وعده بپرهيزيد، به طور منظم ورزش كنيد. (اگر بيش از 40 سال سن داريد يا دچار بيماري خاصي هستيد، قبل از شروع برنامه ورزشي با پزشك‌تان مشورت كنيد). از مخاطرات زيست‌محيطي اجتناب كنيد 3- مقادير بي ضرر براي تماس با بسياري از عوامل مشكوك به سرطانزايي هنوز معلوم نشده‌اند، با وجود اين خود را به خطر نياندازيد در سركار مراقبت سلامتي باشيد. از خطرهاي موجود در محيط كار و ميزان تماس خود با مواد سرطانزا آگاه باشيد. از وسايل ايمني شخصي نظير ماسك اكسيژن و لباس محافظ استفاده كنيد تا تماس با مواد سرطانزا را محدود كنيد. در برنامه‌هاي بهداشتي شركت كنيد كه به حفاظت در برابر خطر مواد شيميايي در محيط كار كمك كرده و آن را مورد بحث قرار مي‌دهند. همواره مراقبت باشيد: مواد شيميايي از استنشاق غبارها و بخارات شيميايي پرهيز كنيد اشعه از برخورد غير ضروري با اشعه X تا حد امكان خودداري نماييد آلودگي هوا و آب بسيار آلوده ممكن است حاوي عناصر سرطانزا باشد. گرچه رابطه آنها با سرطان هنوز روشن نيست.ولي اجتناب از آلودگي كاري عاقلانه است. هر نكته‌اي كه مي‌توانيد در اين رابطه ياد بگيريد هرچه مردم بيشتر در مورد سرطان بدانند، كنترل سرطان زودتر به واقعيت مي‌پيوندند. در مورد درستي برنامه‌هاي بهداشتي سوال كنيد. در مورد تشخيص و پيشگيري از سرطان از برنامه‌هاي ترويج بهداشتي كه بوسيله واحدهاي ترويج بهداشتي محل شما اجرا مي شوند، يادداشت برداريد. از سازمانهاي مبارزه با سرطان حمايت كنيد. بنابراين در پيشگيري از سرطان به خود كمك كنيد. از علل شناخته شده اجتناب كنيد علايم هشدار دهنده سرطان را بشناسيد و در صورت بروز اين عوامل به پزشك خود مراجعه كنيد. چكاب‌هاي منظم انجام دهيد و از آزمايشهاي بيماريابي مناسب غافل نشويد. عادتهاي بهداشتي مناسب را تمرين كنيد. تشخيص و پيشگيري از سرطان به شما بستگي دارد سلامت نیوزآخرين گزارش‌هاي علمي، مهمترين علت افزايش انواع سرطان در كشورهاي درحال توسعه را گرايش روزافزون مردم اين كشورها به غذاهاي غربي عنوان كردند. به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از بي‌بي‌سي ، : مهمترين سوال بعد از انتشار اين گزارش درمورد بيماري سرطان اين است كه چه رابطه‌اي بين خوردن غذاهاي غربي و ابتلا به بيماري سرطان و جود دارد و چرا در برخي فقيرترين كشورهاي جهان شمار افراد مبتلا به سرطان روز به روز در حال افزايش است؟ رابطه آشكاري بين غربي شدن روش زندگي از جمله رژيم غذايي و قوي شدن نوع سرطانها وجود دارد. البته ديگر بيماري‌هاي مزمن هم در كشورهاي درحال توسعه وحود دارند اما نوع سرطان‌ها در كشورهاي در حال توسعه متفاوت بوده و بيشتر به عفونت مربوط مي‌شود، درحالي كه در دنياي غرب سرطانها بيشتر به اضافه وزن مربوط است. اين راديو با اعلام اين مطلب كه “اكنون اين نوع سرطان‌ها در كشورهاي در حال توسعه بيشتر شده است”، افزود: مثلا در ژاپن طي ‪۲۰‬سال گذشته افزايش بسيار زيادي در سرطان روده ديده شده درحالي كه چنين سرطاني در آن زمان وجود نداشت و اكنون ميزان اين نوع سرطان در ژاپن حتي از انگليس هم بيشتر است. پوست خود را بيشتر دريابيم با پیشرفت در زندگی نوع بیماری هایی که انسان ها با آن دست به گریبان شده اند نیز تغییر کرده است. زمانی بیماری های عفونی بسیاری از آنها را به کام مرگ می کشاند اما امروز با صنعتی و ماشینی شدن زندگی ها نوع امراض نیز مطابق با آن متفاوت شده است. بیماری های قلبی، انواع سرطان و... از شایع ترین آنهاست به طوری که سالانه مردم زیادی در جهان از این طریق می میرند. مطمئنا نوع زندگی در به وجود آمدن این نوع بیماری ها تاثیر فراوانی داشته است. سرطان با انواع مختلف آن، یکی از سخت درمان ترین بیماری های این روزگار است چرا که بسیاری از انواع آن هنوز درمان مشخص ندارند و آنهایی هم که راه درمانشان پیدا شده دوره های درمانی بسیار سخت و طولانی و با عوارض جانبی فراوان دارد. پس چه بهتر که با تغییر در روش زندگی و نوع تغذیه کمی از میزان شیوع آنها بکاهیم. یکی از انواع سرطان ها، سرطان پوست است. زیاد قرار گرفتن در آفتاب یکی از علل شایع به وجود آمدن آن است. بعضی از مشاغل و حتی بسیاری از مدها که یکی از آنها برنزه کردن پوست است باعث شده تا بسیاری از افراد ساعت های متمادی در معرض شدید نور آفتاب قرار گیرند به همین دلا یل سرطان پوست یکی از شایع ترین بدخیمی های بدن است و در جهان سالانه بیش از یک میلیون نفر را مبتلا می کند. پس بد نیست تا با انواع آن مختصری آشنا و دلایل به وجود آمدن و موارد پیشگیری آن را بیشتر بشناسیم. در این بیماری سلول های بدخیم که از پوست منشا می گیرند به طور نامنظم و فزاینده ای تکثیریافته و از سیستم ایمنی بدن عبور می کنند. با توجه به نوع سلول اولیه منشا سرطان، سرطان های پوست به سه دسته تقسیم می شوند: (BCC (carcinoma Basalcell سرطان سلول های پایه ای 1- ( SCC (carcinoma Sqoamouscell سرطان سلول های سنگفرش 2- (M۳ (melanome Malignant ملانوم بدخیم 3- چسيت؟ BCC این نوع سرطان پوست معمولا به شکل یک برجستگی کوچک روی سر و گردن و دست ها ایجاد می شود. البته گاهی این سرطان روی تنه به شکل لکه های کوچک قرمز رنگ دیده می شود و اغلب در سطح آن عروق کوچک سطحی قابل مشاهده است. اکثر ضایعات BCC در افرادی که دارای رنگ پوست و چشم روشن هستند دیده می شود. تماس طولانی با نور خورشید علت اصلی این سرطان است. شایع ترین محل بروز BCC در مناطق در معرض نورآفتاب می باشد (سر، صورت، گوش، گردن و اندام ها). در موارد نادر ضعف سیستم ایمنی به علت بیماری یا مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی و بعضی بیماری های ژنتیکی از علل ایجادآن است. BCC است. یک ضایعه است؟BCC چه وقت شک کنیم که به اشکال مختلف دیده می شود:BBC ـ زخم سطحی که بهبود نمی یابد. -ضایعه برجسته گنبدی شکل با حضور عروق سطحی روی آن -ضایعه قهوه ای یا سیاهرنگ که ممکن است با خال یا سایر بیماری های پوستی اشتباه شود -ضایعه به رنگ پوست و قوام سفت زخم بزرگی که ضایعات غیرقابل برگشتی چون تخریب غضروف و استخوان زیرین ایجاد می کنند - برای تشخیص قطعی BCC احتیاج به نمونه برداری است. نمونه برداری تشخیص اقدام ساده ای است که تحت بی حسی موضعی و با برداشت حجم کمی از بافت پوستی (به قطر ۳*۳ میلی متر) صورت می گیرد. جواب این نمونه برداری مشخص کننده نوع بیماری و درمان مناسب برای آن است. روش های درمانانخام پذیر عبارتند از: -جراحی و برداشت کامل تومور کرایو (فریز کردن با نیتروژن مایع) جهت BCC های کوچک.- برداشت BCC با یک قاشق به خصوص به نام کورت و استفاده از کوتر جهت کنترل خونریزی و تخریب سلول های توموری باقیمانده.- -رادیوتراپی که معمولا برای تومورهای عودکننده یا نامناسب جهت درمان جراحی به کار می رود جراحی میکروسکوپی Mohs -که در آن ضایعه به صورت تکه تکه در مراحل مختلف (در یک عمل جراحی) برداشته می شود تا با حداقل برداشت بافت و کمترین جوشگاه، تومور درمان شود. این روش بسیار مشکل اما موثر است و معمولا در مورد تومورهای مناطق پرخطر (گوش، سر و بینی) و همچنین تومورهای عودکننده انجام می گیرد. لازم است؟ BCC چه اقداماتی برایپیشگیری ـ مدت زمان تماس خود با آفتاب راکاهش دهید و حتی الامکان در ساعات میانی روز (۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) کمتر بیرون بروید. ـ ۲۰ دقیقه قبل از اینکه از منزل خارج شوید از ضدآفتاب با عیار حفاظتی ۲۵ یا بالاتر استفاده کنید. ـ از ضدآفتاب به مقدار فراوان و یکنواخت روی تمام قسمت های در معرض نورآفتاب استفاده کنید. ـ حداقل هر ۲ ساعت یک بار استفاده از ضدآفتاب را تکرار کنید. ـ استفاده از پیراهن آستین بلند و شلوار و کلاه های با لبه پهن و عینک آفتابی نیز به اندازه مصرف ضدآفتاب مهم است. ـ به طور منظم پوست خود از جمله پوست سر را معاینه کنید و در صورت بروز ضایعه ای مشکوک یا تغییر شکل ضایعه قبلی سریعا به پزشک متخصص مراجعه نمایید. چيست؟SCC SCC دومین سرطان شایع پوست بعد از BCC این تومور از اپیدرم یا لایحه سطحی پوست منشا می گیرد و ممکن است در هر قسمتی از بدن از جمله مخاط ایجاد گردد ولی اغلب در معرض آفتاب ایجاد می شود. این تومور برای مدتی در سطح فوقانی پوست یعنی اپیدرم باقی می ماند ولی نهایتا در صورت عدم درمان به لایه های زیرین پوست نفوذ می کند در درصد کمی از بیماران مبتلا، این تومور به بافت ها و ارگان های دیگر بدن نیز متاستاز می نماید که می تواند خطرناک باشد. تماس طولانی با آفتاب مهمترین و شایع ترین علت ایجاد آن است. نواحی مثل صورت، گردن، سر بدون مو، دست ها و بازوها بیشتر در معرض ابتلا به این تومور هستند. لاله گوش و لب پایین به ویژه مستعد ابتلا به این سرطان می باشد. سوختگی، اسکارها، زخم طولانی مدت و نواحی که تحت پرتوتابی قرارگرفته اند و تماس با بعضی از مواد شیمیایی مثل آرسنیک باعث ابتلا به این تومور می شود. چه کسانی بیشتر به این سرطان مبتلا می شود؟ هر کسی با سابقه طولانی تماس با آفتاب می تواند مبتلا به این نوع سرطان پوستی گردد. اما افرادی که پوست و موی روشن دارند و رنگ چشم سبز یا آبی دارند در معرض خطر بیشتری هستند. SCC علایم خطر برای ـ رشد زگیلی مانند پوست که سطح دلمه دارد و گاهی همراه با خونریزی می باشد. یک ناحیه از تغییر رنگ قرمز همراه با پوسته یا حاشیه غیرمنظم که به طور پایدار باقی مانده و گاهی با دلمه و خونریزی همراه می شود. ـ یک زخم برآمده همراه با فرورفتگی مرکزی که گاه گاهی خونریزی می کند. روش های درمان انتخاب روش درمانی برای این نوع تومور بستگی به نوع، سایز محل و عمق نفوذ آن به داخل پوست دارد. همچنین سن بیمار و وضعیت سلامت عمومی بیمار نیز در انتخاب نوع درمان اهمیت دارند. ـ کورتاژ که با یک دستگاه خاص انجام می شود. ـ کرایو سرجری: انجماد با نیتروژن مایع. ـ جراحی. ـ اشعه درمانی. ـ فتودینامیک تراپی. ملانوم چیست؟ ملانوم جدی ترین نوع سرطان پوست است که با رشد فزاینده سلول های رنگ ساز پوست مشخص می شود. ملانوم در شرایط پیشرفته توانایی انتشار به ارگان های داخلی را داشته و می تواند منجر به مرگ شود اما در صورتی که در مراحل اولیه تشخیص داده شود معمولا با موفقیت قابل درمان است. مهمترین عامل مستعد کننده ملانوم آفتاب است. در افرادی که در سنین ۱۰ - ۱۸ سالگی در معرض شدید آفتاب بوده اند میزان این بیماری بالاتر می باشد. باید بدانیم که همه ملانوم ها ناشی از آفتاب نبوده و فاکتورهای ژنتیک و نقایص سیستم ایمنی نیز در این امر دخیل می باشد. چه کسانی بیشتر درمعرض خطر ملانوم هستند؟ ـ افراد با سابقه قبلی ملانوم در یک منطقه از بدن و همچنین سابقه در خویشاوندان خونی نزدیک مثل والدین، فرزندان، خواهر و برادر. ـ افراد با تعداد خال های زیاد، بزرگ و غیرعادی. ـ افراد با موهای قرمز، طلایی و چشم های آبی یا سبز. ـ افراد باسابقه آفتاب سوختگی های مکرر و افراد ۱۰ تا ۱۸ سال در معرض تابش زیاد آفتاب خال غیرعادی چیست؟ خال غیرعادی معمولا بزرگتر از خال های مرفال می باشد. تنوع رنگ داشته و درحاشیه ها نامنظم می باشد. اینگونه خال ها معمولا در پشت و گاهی در ناحیه سینه و شکم یا در ناحیه پای خانم ها دیده می شود. چگونه ملانوم را زودتر تشخیص دهیم؟ چهار نکته مهم در مواردی که یک خال به ملانوم مشکوک است وجود دارد. غیرقرینگی ضایعه: نیمه ای از ضایعه با نیمه دیگر آن قرینه نیست. 1- نامنظمی در حاشیه ضایعه: حاشیه خال محو یا بریده بریده می باشد. 2- رنگ یکنواخت نبوده و سایه روشنی از قهوه ای، خاکستری یا سیاه در خال موجود است. 3- اندازه ملانوم در زمان تشخیص معمولا بزرگتر از ۶ میلی متر می باشد. 4- در صورت بروز هرگونه تغییر در اندازه، شکل و فرم یک خال یا در صورت ایجاد خال جدید یا هرگونه تغییر غیرطبیعی در پوست باید در اسرع وقت با یک متخصص پوست مشورت نمود. آیا ملانوم درمان دارد؟ در صورت تشخیص زودرس ملانوم با درمان های جراحی و برداشتن کامل ضایعه ملانوم قطعا قابل درمان می باشد. تشخیص زودهنگام ملانوم مهم می باشد. به هر حال درصورتی که سابقه سرطان پوست در خانواده شما وجود دارد شما احتمالا در معرض خطر بیشتری هستید. در صورت بروز هرگونه تغییر در اندازه، شکل و فرم یک خال یا در صورت ایجاد خال جدید یا هرگونه تغییر غیرطبیعی در پوست باید در اسرع وقت با یک متخصص پوست مشورت نمود. Real Time PCR تشخيص سرطان با استفاده از Real Time PCR تعیین اندازه DNA در نمونه و بررسی‌ جهش‌ها و میزان نمود ژن در سلول‌‌های سرطانی و میزبان در بررسی الگوهای ژنی وابسته به پیدایش، پیشرفت و میزان پاسخ‌دهی به درمان سرطان بسیار ارزشمند است. تعیین اندازه DNA در نمونه و بررسی‌ جهش‌ها و میزان نمود ژن در سلول‌‌های سرطانی و میزبان در بررسی الگوهای ژنی وابسته به پیدایش، پیشرفت و میزان پاسخ‌دهی به درمان سرطان بسیار ارزشمند است. در چند سال گذشته روش‌های Real Time PCR با برخورداری از درستی، حساسیت، دقت و انجام‌پذیری آسان به عنوان روشی که بتوان از آن برای آزمایسرطان یكی از علل مرگ غیرطبیعی در جهان است بیماری سرطان كه از جمله بیماری‌های غیر واگیردار به شمار می‌آید Kurdistan TV گروهی از دانشمندان کانادایی ژن جدیدی را کشف کردند که می تواند مانع تکثیر سلولهای سرطانی وانواع سرطان شود. تیم تحقیقاتی "پل سورنسون" که نتایج بررسی های خود را در مجله نیچر منتشر کرده اند، کشف کردند که این ژن توانایی مسدود و سرکوب کردن رشد سلولهای توموری انسانی در تمام انواع سرطان بویژه سرطان های سینه، کبد و ریه را دارد. این تحقیقات نشان می دهد هنگامی که ژن HACE1 سلولهای سرطانی، تومورها را حتی بدون دخالت عوامل خارجی شکل می دهند. هرچند درصورت حضور فاکتورهای سرطانزا، رشد سلولهای توموری با سرعت قابل توجهی انجام می شود. هنگامی که این ژن فعال می شود، می تواند از تشکیل سرطان پیشگیری کند. این دانشمندان اذعان کردند که درحال حاضر اطلاعات کافی درخصوص چگونگی مکانیزم عملکردی این ژن در اختیار ندارند اما امیدوارند با ادامه تحقیقات بتوانند به کمک این ژن تحولی بزرگ در عرضه روش های درمانی جدید بوجود آوردند. ا پیشرفت در زندگی نوع بیماری هایی که انسان ها با آن دست به گریبان شده اند نیز تغییر کرده است. زمانی بیماری های عفونی بسیاری از آنها را به کام مرگ می کشاند اما امروز با صنعتی و ماشینی شدن زندگی ها نوع امراض نیز مطابق با آن متفاوت شده است. .w.w.w. aftab.com گردآورنده:عاطفه صادقی کلاس:104